yaslanma_item_11

Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde 2018-2019 eğitim öğretim döneminde İLT 648 Yeni Medya Çalışmaları adlı yüksek lisans dersi kapsamında, dersi alan araştırmacılarla birlikte dersin odağına Türkiye’de dijital eşitsizlik, iletişim teknolojileri, medya ve yeni medya ekosisteminde kuşaklar ve yaşlanma konusunu odağa aldık. Türkiye’de dijital uçurum olgusunu, dijital eşitsizlikler bağlamında tartışmak, sınıf, toplumsal cinsiyet, etnik köken, yaş, eğitim, yaşanılan yer ve bölge gibi  özellikler dijital becerilerin kazanılması ve kullanılmasında temel belirleyenler olarak ele almak gerekli. Çalışma grubumuzda bu temelde, yeni iletişim teknoloji ve ortamlarını kullanım becerisini, nasıl kullanıldığını kesimşimsellikler ekseninde irdelemeyi, dijital eşitsizlik olgusunu yaş alan kuşakların gündelik yaşam pratiklerinde ve kuşaklararası iletişim pratiklerinde serimlemeyi amaçladı.

Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Mutlu Binark / Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Bilişim ve Enformasyon Teknolojileri ABD.

Danışman: Doç.Dr. Özgür Arun / Akdeniz Ünv. Edebiyat Fak.Gerontoloji ABD.

Çalışma Grubu Koordinatörü: Mehmet Fiğan / Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi İletişim Bilimleri Dr. Programı

yaslanma_item_7
yaslanma_item_11

65 Yaş Üstü Bireylerin Teknoloji Eğitimlerine Katılma Motivasyonları, Dijital Becerilerin Gündelik Hayata Aktarılması: Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılar ve Gençler Bilgi Erişim Merkezi Örneği / Ertan Ağaoğlu, Naz Önen, Pelin Tokatlı

Hızla yaşlanan dünyamız yeni toplumsal meseleleri de beraberinde getirmektedir. 65 yaş üstü bireylerin sosyal alanlardan uzaklaşması onları izole bir hayat sürmeye iter. Hızlı ve kolayca sosyal bağlantılar kurmayı sağlayan dijital teknolojilerin 65 yaş üstü bireyler tarafından kullanılması bu sorunla başa çıkabilmek için bir yol sunar. Bu araştırma, 65 yaş üstü bireylerin Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılar ve Gençler Bilgi Erişim Merkezi’nde verilen teknoloji eğitimine katılmalarının altında yatan motivasyonları ve bireylerin bu becerileri hayatlarına ne ölçüde kattıklarını anlamak üzerine gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin sosyalleşme, dijital beceriler öğrenme ve geliştirme amacıyla bu merkeze katıldığı, bu becerileri büyük oranda gündelik hayatlarına dahil ettikleri öğrenilmiştir.

Görme Engelli Yaşlıların Yeni Medya Araçlarını Kullanım Pratikleri / Enis Öztürk, Hüseyin Kısat

Bu araştırmanın konusu, dijital ayrışmanın en belirgin noktasında yer alan gruplardan biri olarak, görme engellilik ve yaşlılık nedeniyle genellikle toplumsal yaşama katılımları ‘dışlanma’ üzerinden ele alınan bir grubun, yeni medya araçları ile gündelik hayatlarında ve toplumsal bağlarında nasıl bir değişimin ortaya çıktığını araştırmaktır. Zaman içinde yeni medya teknolojilerinin gelişimine şahitlik eden görme engelli yaşlıların, bu teknolojilerin gelişimiyle bağımsızlıklarının ne ölçüde değiştiği, bu değişimin sınırları ve sınırlayanlarına değinilmiştir. Bu çalışma yapılırken, dışlanmaya neden olan zayıflıklar, eksiklikler ve sorunlar yerine bireylerin kendilerini güçlü hissettikleri, dışlanmayla ilişkili sorunlarla başa çıkarken nasıl yollar geliştirdikleri gibi daha olumlu noktalara odaklanmaya gayret Edilmiştir. Başka bir deyişle yeni medya araçlarını kullanmada ortaya çıkacak olan olası uçurumların nedenlerini bu bireylerin görme engeline ya da yaşlılığına atfetmek yerine, meselenin ‘neden?’ kısmına odaklanarak ilişkisel bir çalışma yapmak araştırmanın amaçları arasındadır.

Yaşlanma dostu akıllı telefonlar: Yaşlılar için tasarlanmış akıllı telefonların ‘kullanılabilirliğini’ anlamak: tasarım ve kullanıcı arayüzü analizi / Ali Zain

Bu çalışma, yaşlanan toplumda dijital uçurumun üstesinden gelmek için, 65 yaş ve üstü kişilerin akıllı telefonların kullanılabilirliklerini artırmak amacıyla, özellikle yaşlılar için tasarlamış akıllı telefonların tasarım ve kullanıcı arayüzü özelliklerini analiz etmektedir. Bu özellikler daha çok cihazın boyutu, görünürlük, metin konuşma işlevi ve acil durum araçlarına odaklanmaktadır. Yaşlanma dostu akıllı telefonların metalik gövde yapısına, geniş ekrana, simgelere ve yazı tiplerine, basitleştirilmiş navigasyona, metinden konuşmaya özelliğine, teknik ve acil destek tesislerine sahip olduğu görülmektedir. Bu özelliklerin hepsi, yaşlıların -bu araçları kullanmadaki- ‘yeteneksizliklerini’ başarıyla ele almasına ve akıllı telefonu kullanabilirliklerini açıklamasına rağmen, bu akıllı telefonların evrensel kabul görmesi için kullanıcı arayüzünün daha evrensel ve kapsayıcı tasarıma doğru genişlemesine ihtiyaç vardır.

Dijital Eşitsizlik ve Kültürel Kimlik: Yaşlı Kürtlerin Teknoloji İle İlişkilenme Deneyimleri / Mehmet Fiğan, Murat Tavşan

“Yaşlılık” ve “Yaşlanma” çalışmalarının birer araştırma alanı olarak sosyal bilimlerin ilgi alanı haline gelmeleri oldukça yakın bir döneme denk düşer. İlk zamanlarda sosyal bilimlerdeki birçok disiplinin alt dalı haline gelen “yaşlılık veya yaşlanma” çalışmaları, daha sonra kurumsallaşmış bir disiplin olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alanlar toplumsal açıdan, yaşlı insanların toplumsal uyumu, kendini algılaması, toplumsal yaşama aktif katılımının sağlanması, yaşlılığa dönük politikaların belirlenmesi gibi konularda yaklaşım ve kuramlar geliştirmek amacındadırlar. Gelişen her yeni medya aracıyla yaşlıların nasıl ilişkilendiğini araştırmak, onların yeni medya ekosistemindeki yerini belirlemek iletişim bilimlerinin ilgi alanına dönüşür. Bu çalışmada, etnik kimlik ve yeni medya ilişkisinin yaşlılar bağlamında nasıl karşılık bulduğunu incelemeye odaklanmaktır. Kuramsal kısımda, yaşlılık, kültürel kimlik ve dijital eşitsizlik kavramları tartışılarak, farklı bir kültürel kimliğe sahip olmanın yeni medya alanında ne gibi eşitsizlikler meydana getirdiği irdelenmeye çalışılacaktır. Araştırmanın öznesi Kürt yaşlılar olduğu için, bulgular da daha ziyade onlarla yapılacak derinlemesine mülakata dayalı görüşmelerden oluşacaktır.

Gençlik ve Yaşlılık Arasında Bir Altkültür: İhtiyar Delikanlılar Motosiklet Grubu Örneği / Fatma Şeyma Çelebi, Aybüke İnal

Günümüz şartlarında “yaşlı” dendiğinde, birçok kişinin aklına çeşitli sağlık problemleri ile mücadele eden, mümkün mertebe durağan bir yaşam sürmekte olan, sosyal ağlara evlatlarının ve torunlarının gönderilerini beğenmek amacıyla üye olmuş bireyler gelmektedir. Yaşlı birey ne kadar aktif bir yaşam sürüp, bu basmakalıp davranışlara başkaldırırsa o kadar takdir görmekte veya marjinalleştirilmektedir. Bu araştırma, Facebook’ta varlığını sürdüren ve üyelerinin önemli bir kısmı yaşlı bireyleri kapsayan “İhtiyar Delikanlılar Motosiklet Grubu”nu altkültürler bağlamında ele alarak, grup üyelerinin yaşlılık, boş zaman ve teknoloji ile ilişkilenimini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma sonucunda 65 yaş üzeri bireylerin yaşlarından ve boş zamanı değerlendirme biçimlerinden dolayı hakim kültürden sıyrıldıkları, İhtiyar Delikanlılar Motosiklet Grubu’nu sosyalleşmek, aidiyet kurmak ve vakit geçirmek için bir aracı olarak tanımladıkları ve marjinalleşme emaresi olan değer ve nesnelerin yaş ilerledikçe marjinalleştirme unsuru olmaktan çıktığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Kültürel Bellek İnşası Bağlamında 65 Yaş Üzeri Kadınların Facebook Paylaşımları Üzerine Bir İnceleme / Demet Fırat

1980’lerin sonu ve 1990’ları yılların başından itibaren farklı disiplin geçmişine sahip bilim insanları, disiplinler arası bellek çalışmaları alanında bir araya gelmişlerdir. Özellikle internet ve sosyal medyanın etkisiyle farklı bellek türlerinin karşılaşma alanlarının ve temas noktalarının artmış olması, kuşaklar arası farklılaşmaların çok daha radikal ve hızlı bir hale gelmesi, son yıllarda bellek çalışmalarında yaşanan artışın nedenlerindendir. Çalışmada, kültürel bellek inşa etmenin temel dayanakları olan anlatı üretme ve paylaşma biçiminin, sosyal paylaşım ağlarıyla birlikte geçirdiği dönüşüm açıklanmaya çalışılacaktır. Bu amaçla Facebook paylaşımları, kültürel bellek kavramı ekseninde incelenebilecek anlatılar olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda ilgili paylaşımlar, toplumun geçmişini anlatma ve aktarma amacı taşımakta, geçmiş ve geleceği buluşturma noktasında önemli bir rol oynamaktadır. Buradan hareketle çalışma, 65 yaş üstü kadınların Facebook paylaşımlarıyla kültürel bellek ilişkisini göstermeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Facebook paylaşımları üzerinden kültürel bellek kavramının nasıl işlendiği irdelenmiş, paylaşımlarda yer alan bellek inşasına yönelik unsurlar nitel olarak çözümlenmiştir.

yaslanma_item_7
yaslanma_item_11

Video

Ses

TRT radyo 1 logo
yaslanma_item_7

Etkinlik Hakkında

Çalışma odağımız çerçevesinde Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Gerontoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Özgür Arun ve öğrencileri ile 1 Mart 2019 tarihinde ders kapsamında başladığımız ve halen devam ettiğimiz araştırmalarımızı paylaştık. Akdeniz Üniversitesi Gerontoloji ve Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dallarında lisansüstü çalışmalarını yapan araştırmacılar da kendi saha çalışmalarını bu buluşmada bizimle paylaştı. 2 Mart 2019 tarihinde de, Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü’ne bağlı Finike ilçesinin Gökbük Köyünde kurulacak AgeLab Bilim Merkezi temelini ve köyü ve Gökbük sakinlerini ziyarete gittik. Araştırmalarımız halen devam ediyor…

haberler.com / 3 Mart 2019

Antalya’nın Finike ilçesinde yaşlılıkla ilgili araştırmalar ve yaşlıların yaşamını kolaylaştıracak projeler için çalışmaların yapılacağı bilim merkezi kurulması için çalışma başlatıldı.

Habere git ->

Görünüm Gazetesi / 5 Mart 2019

Akdeniz Üniversitesi Gerontoloji Bölümü ile Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Ankara Üniversitesi çatısı altında kurulan NetLab, Antalya’da “Dijital Kültürde Yaşlanma ve Sonrası” çalıştayı düzenledi.

Habere git ->

Kitap Tanıtımı /  1 Ağustos 2019

Tanıtıma git -> Yaşlanmayı Aşmak. Editör: Özgür Arun

Tanıtıma git -> Yaşlanma ve Yaşlılık: Disiplinlerarası Bakış Açları. Derlen: Alan Duben

Tanıtıma git -> Birikim (2019) S:362-363, Yaşlılara Bir Yer Var Mı?