{"id":4855,"date":"2022-10-07T17:46:58","date_gmt":"2022-10-07T14:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/netlab.media\/?page_id=4855"},"modified":"2026-02-10T13:08:10","modified_gmt":"2026-02-10T10:08:10","slug":"kultur-endustrisi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/netlab.media\/en\/proje\/kultur-endustrisi\/","title":{"rendered":"Culture Industry"},"content":{"rendered":"<div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_131374509869e62df4443c2\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_165492444669e62df445415 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_center vc_sep_width_100 vc_sep_pos_align_center vc_separator_no_text\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span  style=\"border-color:#fab417;\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span  style=\"border-color:#fab417;\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\n<\/div><div id=\"uvc-type-wrap-4428\"  data-ultimate-target='#uvc-type-wrap-4428'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:45px;tablet:45px;tablet_portrait:30px;mobile_landscape:30px;mobile:16px;\",\"line-height\":\"desktop:55px;tablet:45px;tablet_portrait:30px;mobile_landscape:30px;mobile:16px;\"}'  class=\"uvc-type-wrap  ult-adjust-bottom-margin ult-responsive  uvc-type-align-center uvc-type-no-prefix uvc-wrap-304697031269e62df445b3e\" style=\"text-align:center;\"><div id=\"vticker-304697031269e62df445b3e\"  data-ultimate-target='#uvc-type-wrap-4428'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:45px;tablet:45px;tablet_portrait:30px;mobile_landscape:30px;mobile:16px;\",\"line-height\":\"desktop:55px;tablet:45px;tablet_portrait:30px;mobile_landscape:30px;mobile:16px;\"}'  class=\"ultimate-vticker ticker  ultimate-fancy-text-inherit\" style=\"color:#000000; font-weight:bold; text-transform: unset;\"><ul><li style=\"opacity:1\">Digital Content Production and Beyond<\/li><\/ul><\/div><script type=\"text\/javascript\">\r\n\t\t\t\t\t\tjQuery(function($){\r\n\t\t\t\t\t\t\t$(document).ready(function(){\r\n\t\t\t\t\t\t\t\tif( typeof jQuery(\"#vticker-304697031269e62df445b3e\").easyTicker == \"function\"){\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t$(\"#vticker-304697031269e62df445b3e\").find(\"li\").css(\"opacity\",\"1\");\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t$(\"#vticker-304697031269e62df445b3e\").easyTicker({\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tdirection: \"up\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\teasing: \"swing\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tspeed: 200,\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tinterval: 30000,\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\theight: \"auto\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tvisible: 1,\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tmousePause: 0,\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tcontrols: {\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tup: \"\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tdown: \"\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\ttoggle: \"\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tplayText: \"Play\",\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tstopText: \"Stop\"\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t}\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t});\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t}\r\n\t\t\t\t\t\t\t});\r\n\t\t\t\t\t\t});\r\n\t\t\t\t\t<\/script><\/div><div class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_center vc_sep_width_100 vc_sep_pos_align_center vc_separator_no_text\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span  style=\"border-color:#fab417;\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span  style=\"border-color:#fab417;\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_36314016969e62df4469ed\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_150638383769e62df446bd0 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div  class=\"wpb_single_image wpb_content_element vc_align_center\">\n\t\t\n\t\t<figure class=\"wpb_wrapper vc_figure\">\n\t\t\t<div class=\"vc_single_image-wrapper   vc_box_border_grey\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1916\" height=\"350\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2.jpg\" class=\"vc_single_image-img attachment-full\" alt=\"\" title=\"Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2.jpg 1916w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2-300x55.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2-1024x187.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2-768x140.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Netlab-kultur-endustrisi-safak-Dikmen-2-1536x281.jpg 1536w\" sizes=\"(max-width: 1916px) 100vw, 1916px\" \/><\/div>\n\t\t<\/figure>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_147801901269e62df4482c2\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_68022229269e62df448c2f hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1680514686556\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h3><strong>Project Objective<\/strong><\/h3>\n<p>The aim of the project \"Improving Content Production Skills of Young People to be Employed in Cultural Industries\" is to increase the digital skill levels of young people between the ages of 16-29 who want to specialize in interactive media and produce audiovisual content under the umbrella of cultural industries.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>In this framework, the sub-objectives of the project can be listed as follows:<\/p>\n<ul>\n<li>Raising awareness of young people about the cultural industries ecosystem and the professions it hosts.<\/li>\n<li>Informing young people about the specialized skills needed in the cultural industries.<\/li>\n<li>Ensuring that young people who will be in service in the culture industry use hardware, software and platforms suitable for the content they will produce.<\/li>\n<li>Ensuring that young people with limited economic capital can also produce audiovisual content by emphasizing open source, easily accessible and usable software.<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_202774974769e62df44994a hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h3><strong>Project Team<br \/>\n<\/strong><\/h3>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div class=\"apress_tabs_block  noanimation\" id=\"tabid_69e62df44b153\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\"><div class=\"vc_tta-container\" data-vc-action=\"collapseAll\"><div class=\"vc_general vc_tta vc_tta-accordion vc_tta-style-accordion_style8 vc_tta-o-shape-group vc_tta-o-all-clickable apress_accordion accordion_style8\"><div class=\"vc_tta-panels-container accordion_style8\"><div class=\"vc_tta-panels\"><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1585646068498-73012ebe-4041\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1585646068498-73012ebe-4041\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Assoc. Prof. Dr. Ergin \u015eafak Dikmen- Coordinator<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p>He was graduated from Bilkent University Department of Communication and Design in 2006. He received his master's degree from Anhalt University (Germany), Department of Design with his thesis titled \"Optic Illusion and itsit's Uuse for Ddesign\" and his PhD degree from Ankara University, Institute of Social Sciences, Department of Radio Television Cinema with his thesis titled \"New Media Structuring of Television Broadcasting in Turkey\". During his design studies, he worked in Computer Aided Graphic Animation (CGI) and Visual Effects in different advertising agencies and research centers affiliated to universities. The animated films he designed were exhibited in different cities including Ankara, Istanbul and Berlin. He started working at Ankara University, Faculty of Communication, Department of Radio and Television in 2011. Since then, he has taken part in the establishment of the Ankara University Faculty of Communication Film Workshop (\u0130LEF FA) and carried out many projects under the roof of the workshop. In 2017, he founded and coordinated the NETlab New Media Research Laboratory. He is fluent in French and English. His research interests include new media, distance education technologies, Web TV, television 2.0 ecosystem, information technologies, virtual museums, digital gaming and eSports.<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1585645599463-1e81231b-461e\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1585645599463-1e81231b-461e\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Research Assistant Dr. Nil\u00fcfer P\u0131nar K\u0131l\u0131\u00e7- Researcher<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p>Nil\u00fcfer P\u0131nar K\u0131l\u0131\u00e7 graduated from Gazi University, Department of Business Administration in 2007. Then, she worked in a public institution for 5 years. In 2012, when she started working at the Public Relations and Publicity Department of the Faculty of Communication in Ankara University, she completed her master\u2019s degree at which she analyzed the public relations practices of non-governmental organizations. She completed his doctoral degree in 2018 by writing her thesis named \u201cFacebook Usage Practices of Elderly People with Kemalist Orientation in the Context of Populism Discussions\u201d. She is still an academic staff at Ankara University, Faculty of Communication.<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1665241679931-13a646c5-a008\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1665241679931-13a646c5-a008\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Research Assistant Esra \u00d6zg\u00fcr- Researcher<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p>Esra \u00d6zg\u00fcr graduated from Bilkent University, Department of Communication and Design in 2016. She completed her master's degree at Kadir Has University New Media program with her thesis titled \"WhatsApp Groups Experience of Elderly Users\". She worked as a radio programmer and presenter at a local radio station in Ankara. He freelanced in illustration, animation, design and video projects. As of 2020, she has been working as a research assistant at Ankara University Faculty of Communication, Department of Radio and Television. She is a doctoral student in the Department of Radio, Television and Cinema. She is fluent in English and French. Her main interests are new media, digital storytelling and alternative social media cultures.<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1665241674582-5112aef7-9c1f\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1665241674582-5112aef7-9c1f\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Research Assistant Arife H\u00fcmeyra H\u00fcsmen- Researcher<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p>H\u00fcmeyra H\u00fcsmen graduated from Istanbul \u015eehir University Faculty of Communication in 2017 with an experimental short film project titled <em>Mosk <\/em>isimli deneysel k\u0131sa film projesiyle tamamlad\u0131. 2020 y\u0131l\u0131nda Anadolu \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Sinema ve Televizyon Ana Bilim Dal\u0131ndan \u201c2000 sonras\u0131 T\u00fcrkiye sanat sinemas\u0131nda erkek \u00e7ocuk karakterler\u201d isimli tez \u00e7al\u0131\u015fma ile mezun oldu. 2019 y\u0131l\u0131nda Gaziantep \u00dcniversitesi G\u00fczel Sanatlar Fak\u00fcltesi b\u00fcnyesinde Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi olarak g\u00f6reve ba\u015flad\u0131. 2021 y\u0131l\u0131ndan itibaren doktoras\u0131na devam etti\u011fi Ankara \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi b\u00fcnyesinde g\u00f6revini devam ettirmektedir. T\u00fcrkiye Sinemas\u0131, dijital sinema ve sanal ger\u00e7eklik anlat\u0131lar\u0131 ile ilgilenmektedir.<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1681125452139\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h3><strong>Project Information<\/strong><\/h3>\n<p>Project Number: 2112417<br \/>\nStart Date: 2022<br \/>\nCompletion Date: 2023<\/p>\n<p>Supporting Institution: T.R. Ministry of Culture and Tourism General Directorate of Copyright<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_139295112569e62df44de30 vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_34823339269e62df44e249 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_sep_5704852069e62df44eb84\" class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_left vc_sep_width_100 vc_sep_border vc_sep_pos_align_center noanimation\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span style=\"border-color:#fab417\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><h2 class=\"zolo-separator-title\" style=\"color:#000000; font-weight:bold; \">What do the experts say?<\/h2><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span style=\"border-color:#fab417\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_105389525569e62df44fb57\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_192455525869e62df451196 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"apress_tabs_block  noanimation\" id=\"tabid_69e62df4525ce\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\"><div class=\"vc_tta-container\" data-vc-action=\"collapse\"><div class=\"vc_general vc_tta vc_tta-tabs vc_tta-style-tab_style2 vc_tta-o-shape-group vc_tta-tabs-position-top vc_tta-controls-align-left apress_tta_tabs tab_style2  vc_custom_1676551842224\"><div class=\"vc_tta-tabs-container\"><ul class=\"vc_tta-tabs-list\"><li class=\"vc_tta-tab vc_active\" data-vc-tab><a href=\"#1642936672370-440dade8-851c\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">From Social Media to Professional Content Production<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676060815016-44a21bdf-ace0\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Photography from Analog to Digital<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676061912342-9f1f798d-867b\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Metaverse and Journalism (in French)<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676064135216-3c85245b-6c50\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">NFT and Areas of Use<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676064888305-f57259ed-e52d\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Crypto Assets and NFT<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676149020065-64988344-7c74\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Robot Journalism<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676149019265-e98c033e-1668\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Cinema and Digitalization<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676149946481-4aa38a8e-75cd\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Cinema and Interactive Experience<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676150257934-5fdaa925-f97e\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Radio broadcasting from traditional to digital<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1676150604567-64d6e2fe-d37f\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Digital Media and Children<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1695812111309-7cb3e2c7-53fc\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Society 5.0<\/span><\/a><\/li><li class=\"vc_tta-tab\" data-vc-tab><a href=\"#1695812106264-09bc1696-8881\" data-vc-tabs data-vc-container=\".vc_tta\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Youtube Content Production<\/span><\/a><\/li><\/ul><\/div><div class=\"vc_tta-panels-container tab_style2\"><div class=\"vc_tta-panels\"><div class=\"vc_tta-panel vc_active\" id=\"1642936672370-440dade8-851c\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1642936672370-440dade8-851c\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">From Social Media to Professional Content Production<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_189324104869e62df454348\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_179829333169e62df4554d9\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_179829333169e62df4554d9\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_179829333169e62df4554d9\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-scaled.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-scaled.jpg 2560w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-768x432.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Anil-Sahin_web-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676061714454\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">An\u0131l \u015eahin &#8211; Savunma Sanayii Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Professional Content Production<\/span><\/h4>\n<p><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\">Defense Industry Researcher in <\/span><a href=\"https:\/\/www.savunmasanayist.com\">SavunmaSanayiST<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> We talked to Editor-in-Chief An\u0131l \u015eahin about his content production adventure, which started as an amateur on social media and then continued professionally with the news platform he founded<\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=182s\">03:02<\/a><\/span> Foundation of the team<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=240s\">04:00<\/a><\/span> Transition to professionalism<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=468s\">07:48<\/a><\/span> About content production<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=687s\">11:27<\/a><\/span> Website in English and international interactions<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=801s\">13:21<\/a><\/span> Content production strategies for different platforms<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=936s\">15:36<\/a><\/span> The future of SavunmaSanayiST<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=1116s\">18:36<\/a><\/span> Hardware\/software used when preparing and sharing content<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=1197s\">19:57<\/a><\/span> Problems they face as content creators<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QM2bksPlkL4&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=1&amp;t=1521s\">25:21<\/a><\/span> Advice for young people who want to work in digital sectors<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-8549\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-8549 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df457d911-01815268\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df457d911-01815268\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df457d911-01815268\" data-class=\"content-69e62df457d911-01815268\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-7842\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-file-o\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-7842 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-7842 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>Sosyal Medyadan Profesyonel \u0130\u00e7erik \u00dcreticili\u011fine &#8211; An\u0131l \u015eahin<\/b><\/span><\/h2>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>An\u0131l \u015eahin kimdir?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Ben An\u0131l \u015eahin. 22 ya\u015f\u0131nday\u0131m. Genelde kendimi savunma sanayi ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yorum, uzman olarak tan\u0131mlam\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzmanl\u0131k sadece T\u00fcrkiye&#8217;de savunma sanayi ba\u015fkan\u0131 personellerine verilen bir unvan. SavunmaSanayiSt.com adl\u0131 savunma haber platformunun genel yay\u0131n y\u00f6netmeniyim. Hen\u00fcz bir mezuniyetim yok. Daha do\u011frusu hala deneme a\u015famas\u0131nday\u0131m. \u015eu ana kadar d\u00f6rt farkl\u0131 \u00fcniversitede e\u011fitim g\u00f6rd\u00fcm. \u0130\u015fte Y\u0131ld\u0131r\u0131m Beyaz\u0131t \u00dcniversitesi&#8217;nde yaz\u0131l\u0131m b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okudum. Gazi \u00dcniversitesi&#8217;nde \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimlerde okudum. \u015eu anda \u0130stanbul \u00dcniversitesi&#8217;nde Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;nde okuyorum. Savunma Sanayii ile ilgilendi\u011finiz i\u00e7in ve profesyonel olarak ilgilendi\u011finiz i\u00e7in hem de gen\u00e7 ya\u015ftan itibaren ilgilenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in maalesef \u00fcniversite e\u011fitimim b\u00f6yle \u00e7alkant\u0131l\u0131 gitti biraz diyebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6rg\u00fcn e\u011fitime ger\u00e7ekten vakit ay\u0131ram\u0131yorsunuz. Yani sizin s\u0131nav g\u00fcn\u00fcn\u00fczde bir tatbikat olabiliyor, bir fuar olabiliyor, bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 olabiliyor ve siz oraya gitmek zorunda kal\u0131yorsunuz. Bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc e\u011fitim hayat\u0131m biraz \u00e7alkant\u0131l\u0131 gitti ve hala da \u00f6yle gidiyor diyebilirim.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Savunma sanayisine olan ilginiz nas\u0131l ba\u015flad\u0131?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Bu i\u015fin ba\u015flang\u0131c\u0131 asl\u0131nda \u00e7ok komik oluyor. Her T\u00fcrk genci lisede karne g\u00fcn\u00fc internet kafeye gider s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131yla birlikte ve bir tane oyun oynar, o da Counter Strike olur genelde \u00e7o\u011fu ki\u015fi bilir i\u015fte. Silahl\u0131 bir oyun. Lise \u00fc\u00e7teyken yine bir g\u00fcn internet\u00a0kafesine gittik ve benim okulda \u015fey silah sistemlerinin \u00e7ok ilgili oldu\u011fum b\u00fct\u00fcn arkada\u015flar\u0131m bilirdi. Hatta s\u0131n\u0131fta de\u011fil hani b\u00fct\u00fcn okul bilirdi ve bir tart\u0131\u015fma konusu oldu\u011fu zaman da silahlarla ilgili gelip bana sorarlard\u0131 genellikle. Bir g\u00fcn i\u015fte internet kafeye gittik. Yine Counter Strike\u2019daki bir silah hakk\u0131nda arkada\u015flar\u0131m\u0131z i\u015fte tart\u0131\u015fma kuruyorlar. Tart\u0131\u015fmaya dahil oldum. Sonra bir tanesi \u015fey \u00f6nerdi ya sen dedi neden i\u015fte bir tane Facebook sayfas\u0131 kurmuyorsun, oyun \u00fczerine vesaire bir teklifte bulundu. Benim de akl\u0131ma yatt\u0131 asl\u0131nda. Ondan sonra bir Facebook sayfas\u0131 kurdum ama oyun \u00fczerine de\u011fil. O zaman daha yeni yeni tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m savunma sanayi kavram\u0131 \u00fczerine bir Facebook sayfas\u0131 kurdum. Bunun da temel sebebi \u015fuydu. Ben \u00e7ocuklu\u011fumdan beri \u00e7ok ciddi miktarda savunma sanayi sayfas\u0131n\u0131 takip ediyordum. \u0130\u015fte tanklara, sava\u015f u\u00e7aklar\u0131na, helikopterlere, gemilere, sava\u015f gemilerine b\u00fcy\u00fck ilgim vard\u0131 ama art\u0131k oradaki bilgiler yetmiyordu ve \u00e7ok hatal\u0131 bilgi vard\u0131. Hatal\u0131 bilgiyi de siz d\u00fczeltemiyorsunuz \u00e7\u00fcnk\u00fc onu payla\u015fan oran\u0131n admini farkl\u0131 birisi ona ula\u015fman\u0131z milyonlarca ki\u015filik bir sayfa oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman imk\u00e2ns\u0131z o y\u00fczden ben dedim ki bari kendi sayfam\u0131 kuray\u0131m. Kendi bildi\u011fim do\u011frularla da payla\u015f\u0131m yapay\u0131m dedim ve bu temel \u00fczerine asl\u0131nda 14 ya\u015f\u0131nda Facebook sayfas\u0131n\u0131 kurduk. T\u00fcrk Savunma Sanayi ve Silah Teknolojileri idi. Hatta iki g\u00fcn \u00f6nceye kadar da ayn\u0131 isimdeydi. De\u011fi\u015ftiremiyorduk ismini Facebook&#8217;ta, de\u011fi\u015ftirdik. T\u00fcrk savunmas\u0131, sanayi ve silah teklifleri sayfas\u0131 bug\u00fcn SavunmaSanayisiSt.com\u2019a evrilen yolun ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Ekibiniz nas\u0131l olu\u015ftu ve nas\u0131l geni\u015fledi?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Asl\u0131nda ilk etapta i\u015fte okulda yine i\u015fte havac\u0131l\u0131\u011fa ilgili olan bir arkada\u015f\u0131m ekibe dahil oldu ama \u00e7ok uzun kalmad\u0131. Ondan sonra biz asl\u0131nda Facebook&#8217;ta yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. Bunun Twitter sayfas\u0131 i\u015fte LinkedIn sayfas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130kinci olarak Twitter a\u00e7\u0131ld\u0131 asl\u0131nda. \u015eimdi Facebook&#8217;ta biz asl\u0131nda \u00e7ok ciddi bir kitleye ula\u015ft\u0131k \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde. 200.000\u2019e vard\u0131 ve o esnada da epey i\u015fte orada da arkada\u015f edinmi\u015f oldum kendi ya\u015f grubumda \u00e7\u00fcnk\u00fc evet ya\u015f\u0131m gen\u00e7 ama savunma sanayi sekt\u00f6r\u00fcne ilgi duyan bir gen\u00e7 ben de\u011filim. T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7ok ciddi miktarda gen\u00e7 arkada\u015flar bug\u00fcn de o zaman benim i\u00e7inde olan arkada\u015flar \u015fu anda ilgi duyuyorlar ve onlar sayfaya dahil oldular. \u0130\u015fte mesajla\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Aram\u0131z\u0131n iyi oldu\u011fu arkada\u015flar\u0131 ekibin daha do\u011frusu sayfan\u0131n admin kadrosuna dahil ettik. B\u00f6yle b\u00f6yle b\u00fcy\u00fcd\u00fc ekip. Asl\u0131nda bir ekip k\u0131vam\u0131na geldik diyeyim, b\u00fcy\u00fcd\u00fc demeyeyim de \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir ekip yoktu.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Bize profesyonelli\u011fe ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinizden bahseder misiniz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">\u015eimdi Facebook sayfas\u0131 \u00fc\u00e7 d\u00f6rt sene b\u00f6yle devam etti. Ama benim hep hayalim bir web sitesi kurmak ve orada i\u015fte habercilik yapmak ve bir forum sayfas\u0131 a\u00e7makt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 bir s\u0131k\u0131nt\u0131 orada da var. T\u00fcrkiye&#8217;de savunma sanayi alan\u0131nda forumlar \u00e7ok \u00fcnl\u00fcyd\u00fc o zaman ama hi\u00e7birisinin be\u011fendi\u011fim bir gidi\u015fat\u0131 y\u00f6netimi yoktu. Kendi forumumu olu\u015fturmak istedim. Bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc de bir web sitesi kurmak gerekiyordu ama web sitesi de kurulmas\u0131 \u00e7ok basit bir \u015fey de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131l\u0131m bilginizin olmas\u0131 gerekiyor. Orada lisedeki beden \u00f6\u011fretmenimin o\u011flu yaz\u0131l\u0131mc\u0131yd\u0131. Profesyonel olarak bunu yap\u0131yordu. \u0130lk web sitemi o kurdu, Murat abi. Oradan sonra biraz daha profesyonelle\u015fmeye ge\u00e7ti. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131za YouTube hari\u00e7 reklam alman\u0131z \u00e7ok kolay olmuyor. Ama web siteniz oldu\u011fu zaman savunma sanayi sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in konu\u015fuyorum ve o web sitesi \u00e7ok ciddi \u015fekilde t\u0131klanma yani g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenme almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman sivriliyorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim giri\u015fim \u00e7ok amat\u00f6r ama bu sekt\u00f6r \u00e7ok ciddi bir sekt\u00f6r \u00e7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7 olarak savunma ve havac\u0131l\u0131k dedi\u011fimiz sekt\u00f6r yani sava\u015flar\u0131n gidi\u015fat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren sekt\u00f6r bu sekt\u00f6r. Oradan sonra web sitesinde habercilik yapmaya ba\u015flad\u0131k. Bu esnada di\u011fer sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 da aktif hale getirdik hani koydu\u011fumuz haberler de olduk\u00e7a geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131 ve asl\u0131nda tamamen a\u00e7\u0131k kaynak habercili\u011fi yap\u0131yorduk yani herkesin ula\u015fabilece\u011fi bilgiler de bunlar ama biz biraz daha \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131p b\u00fct\u00fcnsel bir i\u00e7erik haline getirdi\u011fimiz i\u00e7in web sitesi de ilgi \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda. O y\u0131l da ben ayn\u0131 zamanda \u00fcniversite tercihlerimi yapacakt\u0131m asl\u0131nda fena bir puan almam\u0131\u015ft\u0131m. Ankara hari\u00e7 her yerde istedi\u011fim b\u00f6l\u00fcm\u00fc okuyabilecek bir puan\u0131m vard\u0131 ama ben Ankara olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok da istemedi\u011fim bir b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7i\u015f yapt\u0131m. Ankara&#8217;n\u0131n olmas\u0131n\u0131n sebebi \u015fu, T\u00fcrkiye&#8217;de savunma ve havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc tamamen Ankara merkezli. Farkl\u0131 birka\u00e7 lokasyonda da evet \u015firketlerimiz var ama y\u00fczde sekseni Ankara&#8217;da. Asl\u0131nda iyi de yapt\u0131m diyebilirim yani e\u011fitim hayat\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fc bir tercih olsa da i\u015f hayat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fczel bir tercih oldu. Firmalardan olduk\u00e7a fazla ki\u015fiyle tan\u0131\u015ft\u0131m. Savunma Sanayi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ki Savunma Sanayi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki ki\u015filer asl\u0131nda benim daha \u00e7ok d\u00f6n\u00fcm noktam oldu diyebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Savunma Sanayi firmalar\u0131n\u0131n hepsinin benim muhatap oldu\u011fum yerler kurumsal ileti\u015fim birimleri ve hepsinin beyni Savunma Sanayi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Savunma Sanayi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n Bas\u0131n ve Halkla \u0130li\u015fkiler M\u00fc\u015favirli\u011fi. Ben 2018 y\u0131l\u0131nda o birimle tan\u0131\u015ft\u0131m ve bu sayede daha kontroll\u00fc i\u00e7erikler \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131k. Daha a\u00e7\u0131k kayna\u011f\u0131n da daha a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bilgiler \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131k. Payla\u015f\u0131lmamas\u0131 gereken \u015feyleri payla\u015fmamaya ba\u015flad\u0131k veya bir asl\u0131nda i\u015fte emniyet kemerimiz oldu. Bir \u015fey payla\u015fmadan \u00f6nce dan\u0131\u015fabildik. Ard\u0131ndan firmalarla geli\u015ftirdi\u011fim i\u00e7i ili\u015fkiler haberlere katk\u0131 sa\u011flad\u0131. Sonra bir g\u00fcn biz size banner vermek istiyoruz diye bir mesaj geldi bize. 2018 y\u0131l\u0131nda, 18 ya\u015f\u0131nda ve Banner \u2019in ne oldu\u011funu bilmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sekt\u00f6re hani alayl\u0131 dedi\u011fimiz yoldan yapm\u0131\u015f oldu\u011fum i\u00e7in bilmiyorum tamam ya tabii yapar\u0131z diye bir cevap verdikten sonra banner \u2019in ne oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve web sitesine konulan reklamlara banner dendi\u011fini \u00f6\u011frendim. Banner tasar\u0131m\u0131 geldi web sitesine ekledik ama fatura kesmemiz gerekiyor ve fatura kesmek i\u00e7in de bir \u015firketinizin olmas\u0131 laz\u0131m veya i\u015fte bir \u015fah\u0131s firman\u0131z\u0131n olmas\u0131 laz\u0131m. Ben o zaman okuyorum KYK&#8217;n\u0131n yurdunda kal\u0131yorum. Devletten burs al\u0131yorum ve kurmaya kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman hem kurmak zor onun bir mali gideri var hem de kurdu\u011funuz zaman bursunuz kesiliyor veya i\u015fte yurttaki haklar\u0131n\u0131zdan elinizden gidebiliyor. Kurdum bursum kesildi, okulu da asl\u0131nda b\u0131rakmak zorunda kald\u0131m zaten \u00e7ok istedi\u011fim b\u00f6l\u00fcm de\u011fildi yeniden s\u0131nava girerim diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Profesyonelli\u011fe asl\u0131nda bir nebze olsun \u00e7ok kurumsal olmasa da bu \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015f oldum.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u0130\u00e7erik \u00fcretimine dair e\u011fitim ald\u0131n\u0131z m\u0131?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">\u0130\u00e7erik \u00fcretimi alan\u0131nda bir e\u011fitimim yok ama \u015f\u00f6yle de bir durum var, 9 ya\u015f\u0131ndan itibaren Facebook kullanan birisiyim yani asl\u0131nda sosyal medyan\u0131n i\u00e7ine do\u011fmu\u015f bir neslin \u00fcyesiyim. Amat\u00f6rce olsa da \u00e7ok da a\u015f\u0131r\u0131 amat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6stermeden bug\u00fcne kadar getirebildi\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama \u015fu an da biraz daha tabii olgunla\u015ft\u0131ktan sonra yerli yabanc\u0131 \u00e7e\u015fitli medya organlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli e\u011fitimler ald\u0131m.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Ne t\u00fcr i\u00e7erikler \u00fcretiyorsunuz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Makale ve haber i\u00e7eriklerini s\u00fcrekli \u00fcretiyorduk ama video \u00e7ok daha emek isteyen bir alan biz asl\u0131nda \u015fu ana kadar \u00e7ok video \u00fcretmiyorduk \u015fu an da denemeler yap\u0131yoruz veya yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portajlar\u0131, s\u00f6yle\u015fileri video olanlar\u0131n\u0131 Youtube hesab\u0131m\u0131za koyuyoruz ama biraz da yo\u011funla\u015ft\u0131rmay\u0131 \u015fu s\u0131ralar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc video \u00e7ekimi prod\u00fcksiyon gerektirdi\u011fi i\u00e7in maliyeti de olan bir alan bug\u00fcn \u015fu an T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131nda bir video i\u00e7eri\u011fi yapmak i\u00e7in i\u015fte iki kameraman bir \u0131\u015f\u0131k\u00e7\u0131 bir tane hadi ses\u00e7iniz, kameraman\u0131n\u0131z olsun dedi\u011finiz zaman ortaya en az i\u015fte 5-6 bin TL&#8217;lik bir gider geliyor. O zamanki An\u0131l i\u00e7in bunlar \u00e7ok ciddi rakamlar oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok giri\u015fmedim \u015fu s\u0131ralar daha \u00e7ok \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Video i\u00e7in ekibiniz var m\u0131? Videolar\u0131 nas\u0131l haz\u0131rl\u0131yorsunuz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Video ekibimiz yok, video ekipmanlar\u0131m\u0131z var ekipten arkada\u015flar\u0131m\u0131zla baz\u0131 \u00e7ekimleri yapabiliyoruz kendimiz ama profesyonel bir \u00e7ekim gerektiriyorsa genelde d\u0131\u015far\u0131dan hizmet al\u0131yoruz veya \u00e7ekim yapaca\u011f\u0131m\u0131z firma prod\u00fcksiyon ekibi getriyor.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Mevcut ekibinizden bahseder misiniz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Ekipteki arkada\u015flar\u0131m da benim gibi \u00f6\u011frenciydi. Zaman zaman profesyonel i\u015fte hizmet ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z arkada\u015flar\u0131m\u0131z da oldu ama \u015fu anda 7 ki\u015filik bir ekibimiz var hepsi \u00f6\u011frenci.\u00a0\u0130\u015fte \u0130T\u00dc\u2019de u\u00e7ak m\u00fchendisi olan arkada\u015f\u0131m\u0131z var. Bu sene \u00fcniversite tercihini yapan daha k\u00fc\u00e7\u00fck arkada\u015flar\u0131m\u0131z var. Elektrik elektronik m\u00fchendisli\u011fi okuyan arkada\u015flar\u0131m\u0131z var. Yine \u00f6\u011frencilerden olu\u015fan bir ekibimiz var. Ancak yava\u015f yava\u015f profesyonelli\u011fi daha da profesyonel hale gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6\u011frenciler d\u0131\u015f\u0131nda tam zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan veya freelance \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fi bu olan ki\u015filerle \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u0130\u00e7erik y\u00f6netiminde nelere dikkat ediyorsunuz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Yaz\u0131n\u0131n hepsini normalde web sitesinde ben y\u00fckl\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7erisinde sak\u0131ncal\u0131 bir \u015fey olmamas\u0131 gerekiyor sak\u0131n ya da bir \u015fey oldu\u011fu zaman da bunun hukuki taraf\u0131 benim bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc ben okurken ayn\u0131 zamanda i\u00e7erikleri de d\u00fczeltiyorum \u00e7ok fazla yabanc\u0131 savunma teriminin askeri terimin ge\u00e7ti\u011fi yaz\u0131lar oluyor. Halk\u0131n veya okuyucu kitlemizin biraz daha rahat anlamas\u0131 i\u00e7in sadele\u015ftirme yapabiliyorum ama art\u0131k T\u00fcrkiye&#8217;de de savunma sanayiine olan ilgi o kadar b\u00fcy\u00fck ki belli ba\u015fl\u0131 terimler zaten bu i\u015fi takip eden kitle taraf\u0131ndan kolayl\u0131kla anla\u015f\u0131l\u0131yor yani IIR Aray\u0131c\u0131 Ba\u015fl\u0131k diyoruz mesela ilgisi olmayan\u0131n bilmeyece\u011fi bir \u015fey g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyici k\u0131z\u0131l\u00f6tesi aray\u0131c\u0131 ba\u015fl\u0131k demek bu terimi ge\u00e7tim ne oldu\u011funu bile art\u0131k \u00e7o\u011fu ki\u015fi biliyor. Bu da bizim avantaj\u0131m\u0131z olan bir konu asl\u0131nda.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Sosyal medya etkile\u015fimleriniz i\u00e7erikleri nas\u0131l etkiliyor?<\/b>\u00a0<\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">\u015eu anda asl\u0131nda Twitter, LinkedIn ve Web sitemiz en fazla etkile\u015fim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z 3 kanal. Tabii ki yani okuyucular\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015flerini bak\u0131p ele\u015ftirilerini okuyup ona g\u00f6re tav\u0131r ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok zaman oldu. \u0130\u00e7erikleri de\u011fi\u015ftirdi\u011fimiz zamanlar oldu ama genel itibariyle zaten hani bir dengeyi tutturduktan sonra okuyucuyu kitlesi de onu benimsedikten bir problem olmadan i\u00e7erikleri g\u00f6t\u00fcrebiliyoruz. \u015eu an da eri\u015fim baz\u0131nda konu\u015fmak gerekirse b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bildi\u011fi savunma alan\u0131nda bir yay\u0131n organ\u0131 vard\u0131 Defense News, ABD merkezli \u015fu an da SavunmaSanayiST.com Twitter\u2019da i\u015fte Defense News\u2019den daha fazla takip\u00e7iye sahip. Geli\u015fim alan\u0131nda da d\u00fcnyada ondan sonra ikinci s\u0131rada geliyor ve web sitesi anlam\u0131nda konu\u015fuyorum. Ayl\u0131k nerdeyse bu ay mesela bu ay 3 milyon vard\u0131 t\u0131klanma say\u0131m\u0131z ve sadece savunma sanayi gibi lokal bir alanda \u00e7ok da \u00f6nemli bir geli\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131 bir ayda bizim i\u00e7in 3 milyon iyi bir rakam 7 milyona vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlar da oldu. Fuar zamanlar\u0131 hatta Hosting \u015firketimizi aray\u0131p ya server ge\u00e7in ya da Hosting art\u0131k kald\u0131rm\u0131yor tarz\u0131nda sert bir uyar\u0131larda bulundu\u011fu zaman\u0131m\u0131z da oldu yani.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u0130ngilizce siteniz ve uluslararas\u0131 etkile\u015fiminiz hakk\u0131nda bilgi verir misiniz?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">SavunmaSanayiSt\u2019nin tam kurumsalla\u015fmas\u0131 asl\u0131nda ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131lda oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar bir \u015fah\u0131s firmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131 itibari ile art\u0131k biz bir normal Limited \u015firketi olduk. Bu olunca art\u0131k imkanlar\u0131m\u0131z \u00e7ok daha fazla artt\u0131. Biz SavunmaSanayiSt olarak\u00a0evet \u015fu an da sadece T\u00fcrk \u015firketlerine hitap ediyoruz ama T\u00fcrk \u015firketleri yurt d\u0131\u015f\u0131na hitap edebiliyor. \u0130hracat bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bu sekt\u00f6r i\u00e7in. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l 3,2 milyar dolar de\u011ferinde bir ihracat ger\u00e7ekle\u015ftirildi. B\u00f6yle olunca \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z firmalar\u0131n baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerini \u0130ngilizce dilinde de hani payla\u015fmam\u0131z gerekiyordu. Bu y\u00fczden Turkish Defense News adl\u0131 bir ikinci web sitesini kurduk. Sadece \u0130ngilizce dilinde yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir de Twitter hesab\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131k orada da \u00f6zellikle ihracat pazar\u0131na hitap eden T\u00fcrk Savunma Sanayi \u015firketleri var. Roketsan gibi mesela \u00e7ok ciddi bu sene ihracat\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015f bir \u015firketimiz i\u015fte bu S\u0130HAlar\u0131 mesela m\u00fchimmatlar\u0131n\u0131 yapan \u015firketimiz. \u00d6zellikle onun ve birka\u00e7 \u015firketin i\u00e7eri\u011finde o kanal arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130ngilizce olarak payla\u015f\u0131yoruz ama \u015f\u00f6yle de bir \u015fey var biz bunu yapt\u0131ktan sonra istatistiklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bizim asl\u0131nda T\u00fcrk web sitemizi yani SavunmaSanayiSt.com\u2019u daha fazla yabanc\u0131 insan\u0131n ziyaret etti\u011fini g\u00f6rd\u00fck yani T\u00fcrk\u00e7e web sitesi hani %25 yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen trafik i\u00e7erisinde bizim i\u015fte yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki T\u00fcrkleri \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman asl\u0131nda \u00f6nemli yani y\u0131ll\u0131k bazda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman oradan i\u015fte en az 10 milyon biz trafik al\u0131yoruz. Bu da asl\u0131nda hani yurt d\u0131\u015f\u0131ndan T\u00fcrk savunma sanayiine y\u00f6nelik ilgi ve bizim onlar i\u00e7in de bir kaynak oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fini yans\u0131t\u0131yor. Bu alanda yurt d\u0131\u015f\u0131nda hitap ediyoruz diyebilirim. Demek ki bu teknolojinin getirdi\u011fi i\u015fte translate&#8217;in web sitelerini \u00e7evirebilmesi \u00f6zellikleri sayesinde insanlar \u00e7ok da zorlanmadan i\u00e7erikleri istedikleri dilde okuyabiliyorlarm\u0131\u015f onu \u00f6\u011frenmi\u015f olduk ama yine de \u0130ngilizce i\u00e7erikleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Farkl\u0131 payla\u015f\u0131m mecralar\u0131ndaki i\u00e7erik \u00fcretim stratejilerinizi nas\u0131l belirliyorsunuz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Benim \u015fahsen asl\u0131nda en \u00e7ok sevdi\u011fim platform Twitter. \u00c7\u00fcnk\u00fc Twitter&#8217;da bizim i\u015fimiz habercilik sonu\u00e7 olarak Twitter&#8217;da bu i\u015fi anl\u0131k olarak yapabiliyoruz. Bir \u015fey ilk payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman \u00e7ok geni\u015f kitlelere ula\u015fabiliyor yani ben \u00e7ok takip ediyorum istatistikleri web sitesinin istatistiklerini s\u00fcrekli bak\u0131yorum tweetlerin istatistiklerini ve payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir tweetin, payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir tweetin 1 milyon g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Mesela d\u00fcn de ya\u015fand\u0131 bu olay 1 milyon yani T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun 80 milyon oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman savunma sanayi ile ilgili k\u0131sm\u0131 \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok daha az oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm zaman sosyal medyay\u0131 da kullanan ki\u015fi serisin hani 80 milyon olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm zaman 1 milyon \u00e7ok ciddi bir rakam ve a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 seviniyorum yani i\u015fte web sitesi tamam 3 milyon etkile\u015fim oluyor ama sosyal medya ile birlikte ayl\u0131k eri\u015fim sizi 100 milyonun \u00fczerine \u00e7\u0131kart\u0131yor. Twitter&#8217;dan mesela biz temmuz ay\u0131 i\u00e7erisinde \u015fu ana kadar 70 milyon bir eri\u015fim ald\u0131k. 70 milyon \u00e7ok ciddi bir say\u0131 tabii ki hani tek ki\u015fi de\u011filim bir ki\u015fi birden fazla giriyor onlar\u0131n da \u015feyi var ama 30-40 milyon ki\u015fiye eri\u015fmek bizim i\u00e7in \u00e7ok ciddi bir imk\u00e2n diyebilirim bu yani sadece firmalar\u0131 mutlu etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi size de firmalar bir \u00fccret veriyor o b\u00fct\u00e7e kapsam\u0131nda benim tan\u0131t\u0131m\u0131 yap diyor ve ay\u0131n sonunda diyor ki tamam ne yapt\u0131n hani ben sana bir b\u00fct\u00e7e verdim b\u00fct\u00e7e kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yapt\u0131n diyor size g\u00f6steriyorsunuz raporlar\u0131 onlar seviniyor sizle \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor ama siz de o istatistik yukar\u0131 do\u011fru gittik\u00e7e seviniyor ve i\u015finize olan hani heyecan\u0131 tazeliyorsunuz. O y\u00fczden Twitter \u00e7ok \u00f6nemli Instagram ve Facebook platformlar\u0131 savunma sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7ok tercih edilmiyor. \u0130kinci en \u00f6nemli mecras\u0131 LinkedIn. \u00c7\u00fcnk\u00fc savunma sanayi firmalar\u0131nda \u015f\u00f6yle bir \u015fey vard\u0131r s\u00fcrekli bir \u0130K yar\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Firmalar kalifiye eleman\u0131 s\u00fcrekli kendi b\u00fcnyelerini almak isterler yurt i\u00e7inde o tarz bir yar\u0131\u015f olur. \u015eu anda T\u00fcrk savunma sanayiinin yeti\u015ftirdi\u011fi beyin g\u00fcc\u00fcn\u00fc yurt d\u0131\u015f\u0131 firmalar\u0131 da \u00e7ok merak ediyor ve \u00e7ekmek istiyor bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc LinkedIn platformu bir i\u015f platformu olmas\u0131 sebebiyle \u015fu ana kadarki bence en \u00f6nemli zamanlar\u0131ndan ge\u00e7iyor diyebilirim. B\u00fct\u00fcn \u0130K personelleri s\u00fcrekli LinkedIn ba\u015f\u0131nda mesai yap\u0131yorlar onu g\u00f6r\u00fcyorum ve duyuyorum da.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>SavunmaSanayiST\u2019nin gelece\u011fini nas\u0131l hayal ediyorsunuz?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Her k\u00e2r amac\u0131 g\u00fcden bir kurulu\u015fun bir yurt d\u0131\u015f\u0131 hedefi vard\u0131r ama bizim sekt\u00f6r\u00fcm\u00fczde yurt d\u0131\u015f\u0131 biraz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yurt i\u00e7inde \u00e7ok fazla firmayla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, payla\u015fmay\u0131 tercih etmedi\u011fimiz hassas bilgiler var bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc yurt d\u0131\u015f\u0131 firmalarla \u00e7ok yak\u0131nla\u015fmak gelir a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok iyi olabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bin dolar bir b\u00fct\u00e7e verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Buradaki T\u00fcrk firmalar\u0131 ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015femiyor. Orada riskli bir karar vermek zorundas\u0131n\u0131z ya T\u00fcrk firmalarla \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edeceksiniz ya yurt d\u0131\u015f\u0131 firmalar\u0131na a\u00e7\u0131lacaks\u0131n\u0131z ya da T\u00fcrk firmalarla devam edip yurt d\u0131\u015f\u0131 firmalar\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;ye kar\u015f\u0131 reklamlar\u0131n\u0131 alacaks\u0131n\u0131z onlara bilgi vermeden. Biz daha \u00e7ok bu olay \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f durumday\u0131z. Evet T\u00fcrk firmalar\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrkiye\u2019 de tan\u0131t\u0131yoruz. T\u00fcrk firmalar\u0131n\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131t\u0131yoruz. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki firmalar\u0131n da T\u00fcrkiye&#8217;deki ileti\u015fim partneri olmaya ba\u015flad\u0131k bu y\u0131l itibariyle ama burada dedi\u011fim gibi herhangi bir bilgi vermiyoruz haz\u0131r gelen i\u00e7erikleri yay\u0131nl\u0131yoruz. \u015eu anda sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla asl\u0131nda yay\u0131n yapan bir haber kurulu\u015fu gibiyiz ama bunu bizim bir PR ajans\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme hedefim de benim var. \u00c7\u00fcnk\u00fc savunma sanayiinde firmalar\u0131n hepsi bir bas\u0131n b\u00fcltenine ihtiya\u00e7 duyuyor ve bunlar\u0131n hepsini de genellikle PR ajanslar\u0131na yazd\u0131r\u0131yorlar. \u015eimdi savunma sanayiinin dili \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in PR ajanslar\u0131 biraz argo tabir ile bas\u0131n b\u00fcltenlerinde sa\u00e7mal\u0131yorlar. Onlar sa\u00e7malay\u0131nca bas\u0131n da girdi\u011fi i\u00e7in T\u00fcrk bas\u0131n\u0131 da sa\u00e7malam\u0131\u015f oluyor. Bu ileti\u015fim kazalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in asl\u0131nda teknik bilgiyi de hani vak\u0131f oldu\u011fumuz i\u00e7in bir PR Ajans\u0131 kurma hedefim var \u015fu anda da asl\u0131nda hani bununla ilgili ilk i\u015fi almak \u00fczereyiz diyebilirim.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u015eirket sahibi biri olarak g\u00fcn\u00fcn\u00fcz nas\u0131l ge\u00e7iyor?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">\u015eimdi bizim bir daha do\u011frusu benim bir sahada oldu\u011fum bir g\u00fcn var yani Ankara&#8217;dayken veya \u0130stanbul\u2019dayken firmalara veya kurumlara gitti\u011fim g\u00fcn var. Bir de i\u015fimin ba\u015f\u0131nda oldu\u011fum ofiste veya evde oldu\u011fum g\u00fcn var. Evde veya ofiste oldu\u011fum g\u00fcnde 8 saat, 24 saatin 8 saati uykuda ge\u00e7iyor geriye kalan 16 saat bilgisayarda ge\u00e7iyor. V\u00fccut kitle indeksime de o biraz etki g\u00f6steriyor, bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc ne kadar diyet yaparsak yapal\u0131m. S\u00fcrekli haber takibi yap\u0131yorum yani yerli ve yabanc\u0131 olmak \u00fczere, \u00e7\u00fcnk\u00fc yurt d\u0131\u015f\u0131nda olan baz\u0131 geli\u015fmelerde \u00f6zellikle \u015fu anda T\u00fcrkiye&#8217;yi yak\u0131ndan etkiliyor silah al\u0131mlar\u0131 olsun i\u015fte \u015fu an devam eden i\u015fte Ukrayna&#8217;da bir sava\u015f var o olsun onlar\u0131n da haberlerine yer vermek zorunday\u0131z bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc s\u00fcrekli haber takibi yap\u0131yoruz veya i\u015fte ekip arkada\u015flar\u0131n\u0131 koordine ediyoruz onlarla tart\u0131\u015f\u0131yoruz baz\u0131 haberleri girip girmeme konusunda gireceksek nas\u0131l girece\u011fiz onu tart\u0131\u015f\u0131yoruz sahada oldu\u011fum g\u00fcnler ise genelde firma ziyaretlerinde firma toplant\u0131lar\u0131nda, s\u00f6yle\u015filerde, r\u00f6portajlarda veya kurum ziyaretlerinde gidiyor g\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir saati.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Pandemi ile birlikte ofiste mi yoksa uzaktan m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Genelde herkes uzaktan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ben asl\u0131nda Alanya&#8217;da ya\u015f\u0131yorum pandemiden sonra \u00f6zellikle tamamen Alanya\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131m. Hatta bu s\u0131ralar tekrar Ankara&#8217;ya gelece\u011fim. O y\u00fczden \u015fu anda herkes uzaktan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama pandeminin de \u00e7ok bir etkisi kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in art\u0131k tekrar ofis k\u00fclt\u00fcr\u00fcne d\u00f6nebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum yine esnek \u00e7al\u0131\u015farak.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u0130\u00e7erik haz\u0131rlarken ve payla\u015f\u0131rken donan\u0131mlar\/yaz\u0131l\u0131mlar kullan\u0131yorsunuz?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Herkesin asl\u0131nda kendi i\u015fte bilgisayar\u0131 var. Ancak bir de ekibin yani daha do\u011frusu SavunmaSanayiST\u2019nin ekipmanlar\u0131 var. Foto\u011fraf makinelerimiz olsun, mikrofonlar\u0131m\u0131z olsun, kablolu kablosuz mikrofonlar vesaire vesaire bir\u00e7ok ekipman var. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli programlar var \u015fimdi fuarlara gidiyoruz, tatbikatlara gidiyoruz ve bir foto\u011fraf \u00e7ekiyoruz o foto\u011fraf\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z an oldu\u011fu gibi payla\u015f\u0131rsak 5 dakika sonra b\u00fct\u00fcn Twitter alemindeki savunma sanayi hesaplar\u0131 o foto\u011fraf\u0131 payla\u015f\u0131yor ve hi\u00e7biri de kaynak olarak bizi g\u00f6stermiyor. Bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc logo bas\u0131yoruz \u00e7o\u011funlukla filigran koyuyoruz, burada Photoshop program\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz. Bazen foto\u011fraf\u0131n belli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fckmesi laz\u0131m belli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fckmemesi laz\u0131m. \u00d6rne\u011fin bir f\u00fcze platformunun foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ektik \u00fcretim band\u0131nda \u00e7ektik veya f\u00fczede kullan\u0131lan bir ekipman\u0131n, \u00fczerinde ka\u00e7\u0131nc\u0131 ekipman oldu\u011fu yaz\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Atmaca f\u00fczesinin 33. Turbo jet F\u00fcze Motoru. O say\u0131y\u0131 oradan kald\u0131rmam\u0131z laz\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc biz onu payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z o an o b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u00e7in art\u0131k bir a\u00e7\u0131k kaynak istihbarat olacak. Bu gibi durumlarda Photoshop&#8217;u kullan\u0131yoruz. Eskiden crackli kullan\u0131yorduk. Art\u0131k hizmet alarak orijinalini kullan\u0131yoruz. Video i\u00e7in de genelde daha \u00f6nce Filmora kulland\u0131k ancak \u00e7ok verim alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in yine Adobe Premier Pro kullan\u0131yoruz. Onu da ilk etapta crackli kulland\u0131k \u015fu anda orijinalini kullan\u0131yoruz.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>\u0130\u00e7erik \u00fcreticisi olarak ne gibi s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyorsunuz?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Telif konusunda \u00e7ok ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc savunma sanayi alan\u0131nda ger\u00e7ekten hani \u00e7ok egoistlik olmas\u0131n ama haber anlam\u0131nda iddial\u0131y\u0131z ve \u00e7o\u011fu \u015feyi de ilk biz girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z geri d\u00f6n\u00fc\u015flerde bu y\u00f6nde yani savunma sanayi a\u00e7\u0131klanabilir veya a\u00e7\u0131klanmas\u0131 tercih edilen \u00e7o\u011fu geli\u015fmeyi ilk kez insanlar \u00e7o\u011funlukla SavunmaSanayiST\u2019de g\u00f6r\u00fcyor ana ak\u0131m medya veya bizim gibi savunma sanayi hesaplar\u0131 da bu bilgileri al\u0131yorlar kendi i\u00e7eriklerini kullan\u0131yorlar ama hem T\u00fcrkiye&#8217;de hem de uluslararas\u0131 mecrada \u00e7ok kaynak g\u00f6sterme adab\u0131 yok. Bizim sekt\u00f6rde bu daha da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fey yani sizin i\u015fte web sitenizden bir bilgiyi al\u0131p ba\u015fka bir \u015fekilde insanlara sunup kaynak g\u00f6stermemeyi insanlar daha zor olmas\u0131na ra\u011fmen daha \u00e7ok tercih ediyorlar. Bu konuda ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekiyorum hatta yani \u00f6zellikle ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ben \u015feyi \u00e7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum, b\u00fct\u00fcn haber kurulu\u015flar\u0131n\u0131n i\u015fte bizim haberimizi alan ve kaynak g\u00f6stermeyen Ankara temsilcilerini aray\u0131p veya i\u015fte \u00fcst d\u00fczey edit\u00f6rlerini aray\u0131p ya haber alm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z bizden kaynak g\u00f6stermemi\u015fsiniz g\u00f6sterir misiniz vesaire tarz\u0131nda \u00e7ok konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorum. Asl\u0131nda bu faydal\u0131 da oldu yani art\u0131k minimize ettik epey haberlerimizi alan haber dipnotta hemen SavunmaSanayiST.com ibaresini g\u00f6r\u00fcyorum bundan da mutlu oluyorum asl\u0131nda i\u015fte olmas\u0131 gereken de bunlar ama maalesef \u00e7ok yap\u0131lm\u0131yor bizim \u00fclkemizde.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Bu i\u015fi yaparken en zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve en keyif ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyler nelerdir?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Bu alanda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok firma var ama sosyal medyadan anlayan bir kesim var savunma sanayi firmalar\u0131 aras\u0131nda bir de anlamayan bir kesim var. Anlayan kesinlikle \u00e7ok rahat bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabiliyorsunuz \u00e7ok geni\u015f kitlelere ula\u015fabiliyorsunuz. Genel m\u00fcd\u00fcr d\u00fczeyinde bize tebrik mesajlar\u0131 gelebiliyor ve \u015f\u00f6yle bir \u015fey oluyor \u015fimdi bu firmalar\u0131n hepsi ihracat yapmak istiyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Banglade\u015f\u2019teki veya ba\u015fka bir \u00fclkedeki \u00fcst d\u00fczey askeri personel sizin haberinizi ilgili savunma sanayi firmas\u0131na at\u0131yor ve \u015funu diyor bak\u0131n biz burada b\u00f6yle bir haber g\u00f6rd\u00fck ve bu sistemle ilgileniyoruz bununla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fme planlayabilir miyiz diyor ve bu \u015fekilde hani bizim att\u0131\u011f\u0131m\u0131z haberle g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flay\u0131p ve sonunda milyonlarca dolarl\u0131k ihracata d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f vakalar var diyeyim ve bu da direkt hani firmadan kendi ald\u0131\u011f\u0131m d\u00f6n\u00fc\u015fler oldu. \u0130leti\u015fim daha do\u011frusu sosyal medya konusunu bilmeyen firmalarda da biz ne kadar \u00e7ok konu\u015fursak konu\u015fal\u0131m ya i\u00e7erik serbestli\u011fini yakalayam\u0131yoruz yani aman bunu girmeyelim aman \u015funu girmeyelim olay oluyor asl\u0131nda a\u00e7\u0131k kaynak \u00e7o\u011fu bilindi\u011fi i\u00e7in ortaya bir \u015fey \u00e7\u0131kartamayabiliyoruz veya \u00e7ok g\u00fczel \u015feyler \u00e7\u0131kartabiliyoruz ama bu i\u015fi de\u011fersiz g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in teklif etti\u011fi b\u00fct\u00e7eler komik geliyor ve biz \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih etmiyoruz. Savunma sanayiinin teorik k\u0131sm\u0131 var haber yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u0131sm\u0131 ama bir de renkli bir taraflar\u0131 var o da bu haberlerin oldu\u011fu alanlar. \u0130lk kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m fuar bir Airshow idi. Ne kadar b\u00fcy\u00fck bir sekt\u00f6r oldu\u011funu asl\u0131nda ilk oradan anlad\u0131m ki nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck bir etkinlik olmas\u0131na ra\u011fmen bir tarafta T\u00fcrk Silahl\u0131 kuvvetlerine ait hava ara\u00e7lar\u0131 u\u00e7u\u015f yap\u0131yor di\u011fer tarafta T\u00fcrk savunma sanayi firmas\u0131ndan bir tanesi gidip orada f\u00fcze platformunu sergiliyor ve sizin 3-4 y\u0131ld\u0131r \u00fczerine haber yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z platformu siz ilk kez orada canl\u0131 olarak kanl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorsunuz o beni b\u00fcy\u00fclemi\u015fti asl\u0131nda. Ama ondan sonra bunun sadece bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. IDEF gibi Saha Expo gibi \u00e7ok ciddi fuarlara kat\u0131ld\u0131m. IDEF\u00a0 bu alanda zaten \u0130stanbul&#8217;da ger\u00e7ekle\u015fen bir fuar ve b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck savunma sanayi fuarlar\u0131ndan bir tanesi. Sizin tekrar s\u00f6yleyeyim 4-5 y\u0131ld\u0131r \u00fczerine konu\u015ftu\u011funuz b\u00fct\u00fcn kelimelerin oda\u011f\u0131 olan firmalar kar\u015f\u0131n\u0131zda kanl\u0131 ve canl\u0131 olarak duruyordu ve ilk fuarda sadece dondum kald\u0131m diyebilirim yani sadece etraf\u0131 g\u00f6zlemleyebildim. Hi\u00e7 kimseyle tan\u0131\u015famad\u0131m ama ondan sonraki fuarlarda network denilen o ileti\u015fim a\u011f\u0131n\u0131 olduk\u00e7a geni\u015flettim. Fuarlar tabii halka a\u00e7\u0131k olan k\u0131s\u0131mlar bir de bu i\u015fin istihbari de\u011feri olan k\u0131s\u0131mlar\u0131 var yani \u00f6yle bir sekt\u00f6r ki i\u015fte Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131n\u0131n istihbarata kar\u015f\u0131 koyma e\u011fitimi verdi\u011fi bir sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na savunma sanayi sekt\u00f6r\u00fc. Siz bir kamu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 de\u011filsiniz, bas\u0131n mensubusunuz, bu firmalar\u0131n \u00fcretim hatlar\u0131na girebiliyorsunuz genel m\u00fcd\u00fcrleriyle, teknik personeli ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapabiliyorsunuz ve onlar\u0131n g\u00fcvenine sad\u0131k kalmak zorundas\u0131n\u0131z ki bu g\u00f6r\u00fc\u015fme ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmede kesilmesin ikincisi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc olsun bug\u00fcne kadar o g\u00fcvene hep sad\u0131k kalmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m a\u00e7\u0131klanmamas\u0131 gereken bir bilgiyi a\u00e7\u0131klamamaya \u00f6zen g\u00f6sterdim. Bu y\u00fczden sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6t\u00fcrebiliyoruz ama dedi\u011fim gibi yani \u00e7ok b\u0131\u00e7ak ucu denilen bir nokta yanl\u0131\u015f bir kelime s\u00f6ylersiniz veya s\u00f6ylememeniz gereken bir bilgiyi yanl\u0131\u015fl\u0131kla olsa dahi a\u00e7\u0131klarsan\u0131z elinizdeki network bir anda kay\u0131p gidebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc evet hani heyecanl\u0131 bir alan renkli bir alan ama \u00e7ok da ciddi bir alan. Yurt i\u00e7indeki etkinlikler bu \u015fekilde ama bu i\u015fimde yurt d\u0131\u015f\u0131 taraf\u0131 var orada d\u00fcnya daha da renkli oluyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu sefer k\u00fcresel pazara giri\u015f yapm\u0131\u015f oluyorsunuz. T\u00fcrk firmalar\u0131 yabanc\u0131lara kendisini g\u00f6stermek zorunda kal\u0131yor. Yabanc\u0131 firmalar yabanc\u0131 firmalara kendilerini g\u00f6stermek zor oluyor. Benim de asl\u0131nda ilk yabanc\u0131 fuar\u0131m b\u00fcy\u00fck ihtimal bu y\u0131l olacak. Eyl\u00fcl ay\u0131nda Polonya&#8217;da ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bir fuara MSPO fuar\u0131na kat\u0131laca\u011f\u0131m. Polonya olmas\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc hemen kom\u015fusunda \u015fu anda bir sava\u015f var Polonya, Ukrayna&#8217;ya giden askeri yard\u0131mlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 bir kabul toplama merkezi g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyor ve \u00e7ok ciddi bir \u015fekilde bu sava\u015ftan \u00f6t\u00fcr\u00fc risk alg\u0131s\u0131 artm\u0131\u015f bir \u00fclke. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fclkeleri savunma sanayiinde \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u00fclkeler Polonya&#8217;ya bir \u015fey satma derdinde o y\u00fczden \u00e7ok ciddi yo\u011funluklu bir fuar beni bekliyor diyebilirim.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Dijital sekt\u00f6rlerde \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen gen\u00e7lere ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Dijitalde en \u00f6nemli \u015fey asl\u0131nda ilgi alan\u0131n\u0131z\u0131, hobinizi i\u015finize \u00e7evirmek yani hi\u00e7 ilginizin olmad\u0131\u011f\u0131 bir alanda ben bir YouTube kanal\u0131 kuray\u0131m orada da o sekt\u00f6rde de i\u015f yapay\u0131m bu sekt\u00f6rde de i\u015f yapay\u0131m dedi\u011finiz zaman \u00e7o\u011fu zaman ba\u015far\u0131s\u0131z olacaks\u0131n\u0131zd\u0131r. O y\u00fczden kendi ilgi alan\u0131n\u0131z\u0131 i\u015fe \u00e7evirmek her zaman size daha katk\u0131 sunar. Ba\u015far\u0131s\u0131z olursan\u0131z bile en son dersiniz ki olsun hobimi devam ettirdim tarz\u0131nda kendinizi teselli edecek ve ger\u00e7ekten de size katk\u0131 sunacak ba\u015far\u0131s\u0131z olsan\u0131z dahi bir avantaj elde edersiniz. O y\u00fczden her zaman kendi ilgi alan\u0131n\u0131zda, kendi \u00e7izginizi bozmadan o sekt\u00f6r\u00fcn de dinamiklerine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde hareket etmeden asl\u0131nda bir i\u015fte kanat oyuncusu olarak tak\u0131m arkada\u015f\u0131 olarak i\u015finizi ilerletmeniz her zaman size ve i\u015finize katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r diyebilirim.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676060815016-44a21bdf-ace0\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676060815016-44a21bdf-ace0\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Photography from Analog to Digital<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_60317136269e62df458c16\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_183921632769e62df4592d4\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_183921632769e62df4592d4\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=1040s&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_183921632769e62df4592d4\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1912\" height=\"1075\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Foto\u011fraf sanat\u00e7\u0131s\u0131 Nadir Ede\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web.jpg 1912w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web-768x432.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nadir_Ede_web-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"(max-width: 1912px) 100vw, 1912px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676060402552\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Nadir Ede &#8211; Foto\u011fraf Sanat\u00e7\u0131s\u0131<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Art and Photography<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We talked to photographer Nadir Ede about the transformation of photography with digitalization through his own photography adventure.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=0s\">00:00<\/a><\/span> Introduction<\/li>\n<li><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=173s\">02:53<\/a><\/span> First step to professional photography<\/li>\n<li><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=362s\">06:02<\/a><\/span> Digitalization and Photography<\/li>\n<li><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=828s\">13:48<\/a><\/span> Predictions about technological developments<\/li>\n<li><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a0iZnbgy4-M&amp;t=926s\">15:26<\/a><\/span> Advice on photography for students<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-5552\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-5552 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df45ada97-83771662\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df45ada97-83771662\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df45ada97-83771662\" data-class=\"content-69e62df45ada97-83771662\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-1674\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-1674 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-1674 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2 class=\"p2\"><span class=\"s1\">Analogdan Dijitale Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k \u2013 Nadir Ede<\/span><\/h2>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s1\">77 ya\u015f\u0131nday\u0131m, 1945 do\u011fumluyum. Zonguldak\u2019ta Do\u011fdum.\u00a0 \u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi ve Fizik b\u00f6l\u00fcm\u00fc mezunuyum ve hayatta en \u00e7ok zevk ald\u0131\u011f\u0131m \u015feylerden birisi fizik okumu\u015f olmak. Fizik okurken de \u00e7ok keyif alm\u0131\u015ft\u0131m. Ama \u015funu s\u00f6yleyeyim,\u00a0 sekiz y\u0131lda mezun oldum. \u00c7ok ho\u015fuma gitti\u011fi i\u00e7in tabii, hem \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m hem okudum. Foto\u011frafa da liseyi bitirdi\u011fim y\u0131llarda ba\u015flad\u0131m. Kolektif \u015feyleri yapmaya uygun bir ruh halim yok, psikolojim yok, yani futbol oynayamam. Cenazeye gitse \u00f6l\u00fc olmak istiyor, d\u00fc\u011f\u00fcne gitse damat olmak istiyor, o tip adamlardan\u0131m birazc\u0131k.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s1\">Foto\u011fraf tutkunuz nas\u0131l ba\u015flad\u0131 ve sonras\u0131nda s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l ilerledi? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s1\">Foto\u011fraf \u00e7ekmeye 1962 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131m ve bunu kesinlikle s\u00f6yleyebilecek ender insanlardan\u0131m. Foto\u011fraf makinesi almaya karar verdi\u011fimde, \u015fimdi art\u0131k kapand\u0131 Yal\u00e7\u0131nlar vard\u0131. Yal\u00e7\u0131nlar\u0131n babas\u0131ndan bir Nikon Super 66 foto\u011fraf makinesi sat\u0131n ald\u0131m, taksitle. Adamca\u011f\u0131z biz lise \u00f6\u011frencisiyiz kefilim de sonradan mimar olan bir arkada\u015f\u0131m. O makineyi bize senet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bize satt\u0131, satm\u0131\u015f. Borcumuz bitince de senetlerimizi geri ald\u0131k. Annem de onlar\u0131 saklam\u0131\u015f. Rahmetli vefat etti\u011finde sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurcalarken onlar\u0131 buldum ve onun i\u00e7in kesin tarihi s\u00f6yleyebiliyorum. Makineyi de s\u00f6yleyebiliyorum ama tabii amat\u00f6rce. \u00dcniversiteye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131llarda o makineyi hep yan\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131m \u00f6zellikle gezilerimizde, \u00fcniversite arkada\u015flar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 gezilerde ve onlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ektim, onlar\u0131 satt\u0131m. Her zaman banyosunu ve bask\u0131s\u0131n\u0131 ben yapmasam da. Yani oradan \u00fc\u00e7 be\u015f kuru\u015f para kazand\u0131m, isterseniz onlar\u0131 kaz\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ben profesyonel ya\u015fant\u0131ma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum b\u00f6ylece.\u00a0 Sonra daha \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi iken 1965 y\u0131l\u0131nda Kandilli Rasathanesinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Kandilli Rasathanesi o zaman daha Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesine ba\u011fl\u0131 de\u011fildi, Milli E\u011fitime ba\u011fl\u0131yd\u0131. Her b\u00f6l\u00fcmde ayr\u0131 bir karanl\u0131k oda vard\u0131, foto\u011fraf makineleri vard\u0131. G\u00fcne\u015f foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekiyorduk, G\u00fcne\u015f Fizi\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde. \u015eimdi rahmetli oldu Hasan Fahri Tahmaz dostumla beraber o da orada co\u011frafya b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okuyordu. O da \u00f6\u011frenciydi, onunla beraber karanl\u0131k odada bir \u015feyler deneyip kendimizi geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. 1968 y\u0131l\u0131nda oradan ayr\u0131ld\u0131m ama foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k hayat\u0131m devam etti. Sonra tesad\u00fcflerle bug\u00fcn Mimar Sinan \u00dcniversitesinin Sinema ve Televizyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fen Sinema TV Enstit\u00fcs\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Hem sinema tabii, sinemaya bula\u015fm\u0131\u015f oldum hem de foto\u011fraf \u00e7ekmeye devam ettim.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s1\">Profesyonel foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k ya\u015fant\u0131n\u0131za nas\u0131l ad\u0131m att\u0131n\u0131z?<\/span><\/h4>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s1\">82 y\u0131l\u0131yd\u0131 herhalde 83 y\u0131l\u0131yd\u0131 ya dedim ki foto\u011frafa o kadar \u00e7ok para harc\u0131yorum ki bari paray\u0131 da buradan kazanay\u0131m ben. Kulaklar\u0131 \u00e7\u0131nlas\u0131n Ahmet Akda\u011f diye sevgili dostum, foto\u011fraf makineleri tamir ediyordu Ca\u011falo\u011flu&#8217;nda. Onun, handa bir bo\u015fluk odas\u0131 vard\u0131. Orada matbaalara foto\u011fraf \u00e7ekerek ve film banyosu yaparak profesyonel ya\u015fant\u0131ya ba\u015flad\u0131m ama \u00e7ok a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim herhalde bir \u00fc\u00e7 be\u015f sene, be\u015f sene de\u011filse bile \u00fc\u00e7 d\u00f6rt sene s\u00fcr\u00fcnd\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben hep memur olarak gelmi\u015ftim, ticareti bilmiyordum, ba\u015flang\u0131\u00e7ta beni kimse tan\u0131m\u0131yordu, para kazanmak falan \u00e7ok zor oldu o s\u0131ralarda. \u015eimdi o da rahmetli oldu Y\u0131lmaz Kayani, \u00fcniversiteden arkada\u015f\u0131m Mimar Sinan \u00dcniversitesi\u2019nde foto\u011fraf opti\u011fi dersi veriyordu. Bir g\u00fcn bana geldi dedi ki.,ya sen bu i\u015fin kimyas\u0131n\u0131 biliyorsun gel foto\u011fraf kimyas\u0131 dersini de sen ver. San\u0131yorum ki 84, 85 y\u0131l\u0131 faland\u0131. \u00dcniversitedeki ders verme i\u015fine de orada ba\u015flad\u0131m. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta sadece hani ben \u00fcniversite dersleri veriyorum ben hocaya ben herkesten iyiyim diyebilmek i\u00e7in bu i\u015fi yapmaya ba\u015flad\u0131m. Ama sonra bana m\u00fcthi\u015f bir keyif verdi\u011fini fark ettim \u00fc\u00e7 be\u015f sene sonra, oraya da bula\u015ft\u0131m. 2000 y\u0131l\u0131nda st\u00fcdyomu kapatt\u0131m sonra oradan ba\u015fka yerlere ta\u015f\u0131nd\u0131k ba\u015fka st\u00fcdyolar\u0131m oldu. Baya ciddi sanayi foto\u011fraflar\u0131, reklam foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ektim. Pa\u015fabah\u00e7e i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m bir s\u00fcre, baya iyi i\u015flerimiz oldu, yemek kitaplar\u0131\u2026 \u015eimdiki gibi \u00e7ok fazla ayr\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildi reklam foto\u011fraf\u0131. \u015eimdi baya ihtisas oldu moda foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131 var, yemek foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131\u2026 Biz bir anlamda her \u015feyi yapt\u0131k. Dedi\u011fim gibi tan\u0131nd\u0131m insanlar beni tan\u0131maya ba\u015flad\u0131. Daha rahat yani, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131kla zengin olamazs\u0131n\u0131z e\u011fer yani namuslu bir i\u015f yap\u0131yorsan\u0131z. Ya da annenizden baban\u0131zdan kalm\u0131\u015f bir \u015feyler varsa bir s\u00fcre sonra insanlar size onlar\u0131n size b\u0131rakt\u0131klar\u0131ndan bir \u015feyler harcamadan para kazanacak hale getirirler sizi yani ama ben hala da iyi k\u00f6t\u00fc foto\u011fraftan bir \u015feyler kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131 varsay\u0131yorum. 2000 y\u0131l\u0131nda dedi\u011fim gibi st\u00fcdyomu kapatt\u0131m. Foto\u011fraf dergisi diye bir yay\u0131n \u00e7\u0131k\u0131yordu galiba 95 ya da 96\u2019dan sonra 2008\u2019e kadar orada yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi yapt\u0131m. B\u00f6yle bir \u015feyi de bilmiyordum, nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131. O s\u0131ralarda sevgili dostum \u015eerif Antepli o dergiyi \u00e7\u0131karan. Bir g\u00fcn benim st\u00fcdyoma geldi, ya dedi \u015fu dergiyi y\u00f6netsene. Ama senin bir y\u00f6netmenin<\/span> <span class=\"s1\">var dedim. Ben yaz\u0131 yaz\u0131yordum o s\u0131rada dergiye. Ama dedi \u00e7ok huysuz bir adam herkesle kavga ediyor. Peki dedim ama ben bu i\u015fi bilmiyorum. \u015e\u00f6yle bir prensiple ba\u015flad\u0131m: sadece bilgi verece\u011fiz, kimseyle kavga etmeyece\u011fiz ve s\u00f6yledi\u011fimiz her \u015fey do\u011fru olacak ama her do\u011fruyu da s\u00f6ylemeyece\u011fiz. Reklamda kurald\u0131r, do\u011fru s\u00f6ylemeniz gerekir ama iyi reklamc\u0131 i\u00e7in. Ama her do\u011fruyu s\u00f6ylemeniz gerekmez \u00f6yle ba\u015flad\u0131m. \u015eu anda \u00d6mer Serkan Bak\u0131r devam ediyor benim evlad\u0131m gibidir. \u00c7ok severim keratay\u0131. Ben de dergide i\u015fte foto\u011fraf ele\u015ftirileri falan yaz\u0131yorum ve dergi dijital olarak \u00e7\u0131kmaya devam ediyor.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s1\">Bilgisayarla ve dijital teknolojilerle tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131z nas\u0131l ba\u015flad\u0131? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s1\">Bilgisayarla, \u00fcniversite y\u0131llar\u0131nda bizim \u00fcniversite \u00f6\u011frencili\u011fimiz y\u0131llar\u0131nda, \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nde Haydar Turga\u00e7 elektronik merkezi vard\u0131.\u00a0 Bize orada birka\u00e7 sat\u0131r fortranla yaz\u0131 yazmay\u0131 \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ben \u00f6\u011frenemedim. Sonra 1977 y\u0131l\u0131nda ya da 78 y\u0131l\u0131nda heyecan\u0131n bilgi i\u015flem merkezini y\u00f6netmek \u00fczere i\u015fe ba\u015flad\u0131m. Dedim ki ben bilgisayarlardan anlam\u0131yorum. Daha iyi dediler. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada bilgisayardan anlayanlar\u0131n hepsi ukalal\u0131k ediyor, programc\u0131lar falan. Gittim, o zaman IBM 370 bir bilgisayar\u0131m\u0131z vard\u0131. Bana rpg \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, report program generator. COBOL birazc\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc o t\u00fcr makineler sadece i\u015f uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik bir \u015feyler yapman\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Bug\u00fcnk\u00fc makinelerden tek fark\u0131 h\u0131zl\u0131 yaz\u0131c\u0131lar\u0131 olmas\u0131yd\u0131. Yani dakikada 600 sat\u0131r falan b\u00f6yle dot matrix basm\u0131yordu veya <\/span><span class=\"s2\"><b>?(7,01)<\/b><\/span><span class=\"s1\"><b> <\/b>Basm\u0131yordu. Matbaa harfleri gibi s\u0131raya diziyor fontlar\u0131 de\u011fi\u015ftiremiyorsunuz tak\u0131r tak\u0131r bas\u0131yordu. Orada a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 3 sene kadar o i\u015fin ba\u015f\u0131nda durdum.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s1\">Dijitalle\u015fme Profesyonel kariyerinizi nas\u0131l etkiledi? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p7\"><span class=\"s3\">Foto\u011frafla ilgili, bilgisayarla tan\u0131\u015fmam i\u00e7in \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyebilirim. Yine i\u015fte 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda falan \u015fimdi rahmetlik Yurdaer Acar abimizle beraber bir st\u00fcdyo Ni\u015fanta\u015f\u0131\u2019nda \u0130stanbul\u2019un sosyetik semtlerinden birinde bir reklam st\u00fcdyomuz vard\u0131. O daktilo ile yazmay\u0131 seviyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc bas\u0131ndan gelen biriydi. Ben bir tane bilgisayar ald\u0131m. Mac\u2019in \u00fcretti\u011fi Color Classic diye k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ekran\u0131 olan bir bilgisayar, bir de printer ald\u0131m. <\/span><span class=\"s4\">Ve orada \u00f6nce yaz\u0131yla ba\u015flad\u0131m. Yaz\u0131lmas\u0131 gereken \u015feyleri falan yaz\u0131yordum. Yurdaer abi de bakt\u0131 ki bug\u00fcn bu \u015feyden daktilodan daha kolay kendisi yazmasa bile bana yazmam i\u00e7in faturalar\u0131 falan veriyordu. B\u00f6ylece ilk bilgisayar yani adam gibi bilgisayar kullanmaya ba\u015flad\u0131k. Bizim \u015fu anda kullanm\u0131\u015f oldu\u011fumuz bilgisayarlar\u0131n iyi taraf\u0131 \u015fu, kullan\u0131c\u0131 dostu. Benim ilk kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m 370 i\u00e7in program dilini iyi k\u00f6t\u00fc bilmeniz gerekirdi. Yani kullanaca\u011f\u0131n\u0131z dosyalar\u0131 yarat\u0131rd\u0131n\u0131z, yapaca\u011f\u0131n\u0131z operasyonlar\u0131 yarat\u0131rd\u0131n\u0131z, o operasyonlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tarif ederdiniz, sistem \u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u015eimdi \u00f6yle de\u011fil, \u015fimdi \u00e7ok kolay.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p8\"><span class=\"s1\">Dijital geli\u015fmeler foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l etkiledi? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">Ben \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum e\u011fer internet olmasayd\u0131 dijital foto\u011fraf\u0131n bu kadar \u00e7ok geli\u015fme \u015fans\u0131 olmayacakt\u0131. Neden? \u00c7ok basit bir nedeni var, bas\u0131nda \u00f6zellikle \u00e7ekti\u011finiz foto\u011fraf\u0131 kullanabilmeleri i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck gazetelerde mesela, filmin banyo edilmesi gerekiyordu. Ondan sonra hani o banyo edilinceye kadar do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011fru pozlan\u0131p pozlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmezdiniz. Sonra da kullan\u0131lacak karelerin se\u00e7ilmesi gerekti\u011finde \u00e7o\u011fu zaman foto\u011fraf\u00e7\u0131 o filmi gazeteye g\u00f6nderdikten sonra tekrar ba\u015fka bir i\u015fe gitti\u011fi i\u00e7in de foto\u011fraf\u0131 se\u00e7ip kullanacak olan ki\u015fi hangisinin can al\u0131c\u0131 karar oldu\u011funu da kestiremez. Halbuki dijital foto\u011fraf\u0131n ve internetin \u015f\u00f6yle bir kolayl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu, foto\u011fraf \u00e7ekiyorsunuz makinenizin mutlaka bir Wi-Fi \u00f6zelli\u011fi var. Cep telefonunuzun \u00fczerinden gazetenize veya derginize g\u00f6nderiyorsunuz ve sonra diyorsunuz ki yahu bak \u015fu kare \u00e7ok \u00f6nemli adamlar o bilgiyi de ald\u0131ktan sonra kullan\u0131yorlar. Reklam foto\u011fraf\u0131nda da b\u00f6yle bak\u0131n hayatta yerine koyamayaca\u011f\u0131m\u0131z bir tek \u015fey var. O da ge\u00e7en zaman. Bize zaman kazand\u0131ran her \u015fey kabul. Efendim kalite \u015f\u00f6yle k\u00f6t\u00fc b\u00f6yle k\u00f6t\u00fc. \u0130\u015fte film hala \u00e7ok iyi. Olabilir. \u00d6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olabilirsiniz ama zaman kazand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece yapacak bir \u015fey yok. Dijital foto\u011fraf\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda hakikaten foto\u011fraf, filmin \u00fczerine \u00e7ekti\u011fimiz foto\u011fraflar \u00e7ok daha iyiydi. Ama sonra dijital foto\u011fraf filmin geli\u015fiminden \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir s\u00fcrede geli\u015fti<\/span><span class=\"s5\">. <\/span><span class=\"s1\">\u015eu anda art\u0131k hem internet \u00fczerinden foto\u011fraflar\u0131 g\u00f6nderebiliyoruz hem internet \u00fczerinden insanlarla ileti\u015fim kurabiliyoruz. Neredeyse sans\u00fcr\u00fcn imkans\u0131z oldu\u011fu bir zamana geldik. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in yani buraya gelebilmek i\u00e7in bilgisayarlar\u0131n geli\u015fmi\u015f olmas\u0131 gerekli. Yani her iki sistem de birbirini anlad\u0131. Dijital foto\u011fraf, dijital foto\u011fraflar\u0131n i\u015flenebilece\u011fi bir bilgisayar ortam\u0131na ihtiya\u00e7 duydu. Ve biz o dijital foto\u011fraflar\u0131n i\u015flenebilece\u011fi bir bilgisayar ortam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k ve bu sefer kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z foto\u011fraf makinelerinin kapasiteleri, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri artt\u0131. Ona g\u00f6re bilgisayar kullanmam\u0131z gerekti. Ona g\u00f6re hard diskler, efendim ona g\u00f6re SD kartlar, ona g\u00f6re yani internette yerler falan ay\u0131rmam\u0131z gerekti. \u015eu anda o geli\u015fme durmu\u015f de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla kesinkes \u015fu \u015f\u00f6yle olur, bu b\u00f6yle olur demek \u00e7ok zor. Bir\u00e7ok insan, bir\u00e7ok \u015feyin \u00fczerine \u015fu anda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Hani sadece Amerikal\u0131lar\u0131n o Silikon Vadisi&#8217;nde de\u011fil, \u00fcreticilerin, makine y\u00f6neticilerinin mesela tan\u0131d\u0131klar\u0131, i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, m\u00fchendisleri falan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bildi\u011fim kadar\u0131yla de\u011fi\u015fmi\u015f de olabilir ama yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme konusunda mesela Hindistan baya\u011f\u0131 ileride. Makinelerin kulland\u0131\u011f\u0131 sens\u00f6rler \u00fc\u00e7 be\u015f yerden \u00fcretilse de o sens\u00f6rlerden g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc olu\u015fturacak yaz\u0131l\u0131mlar farkl\u0131 farkl\u0131, i\u015fte Canon\u2019un farkl\u0131 Nikon\u2019un farkl\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edebiliyoruz ayn\u0131 sens\u00f6r\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde. Gazeteciler \u00f6zellikle bas\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu. Bu foto\u011fraf makineleriyle \u015fu anda da oldu\u011fu gibi video \u00e7ekme \u015fans\u0131m\u0131z da var. Patronlar dediler ki olay esnas\u0131nda k\u0131sa videolar da \u00e7ek. \u00c7\u00fcnk\u00fc ka\u011f\u0131t \u00fczerine bas\u0131lmas\u0131 yerine gazeteler, dergiler, internet \u00fczerinde yay\u0131nlan\u0131yor. \u0130nternet \u00fczerinden yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 zaman da bir k\u0131sa videolar da g\u00f6sterebiliyorsunuz, can al\u0131c\u0131 yerlerinden olay\u0131n. Bu tabii insanlar\u0131 zorlamaya ba\u015flad\u0131. Reklam foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekenleri de \u015f\u00f6yle zorlad\u0131. \u015eimdi biz film zaman\u0131nda filmi y\u0131kard\u0131k. Okey, tamam be\u011fenildi mi? Al karde\u015fim. Benden sorumluluk gider. \u015eimdi \u00f6yle de\u011fil. M\u00fc\u015fteri ku\u015f kondurman\u0131z\u0131 isterse konduracaks\u0131n\u0131z, konduram\u0131yorsan\u0131z o ku\u015fu kondurana gidiyor m\u00fc\u015fteri. Bu foto\u011fraf\u00e7\u0131ya baya\u011f\u0131 bir y\u00fck getirdi. Tek ba\u015f\u0131na yapm\u0131yorsa bile yapacak insanlar\u0131n\u0131 buluyor. Tabii g\u00f6r\u00fcnt\u00fc formatlar\u0131, mesela Raw Jpeg, Tiff nerede kullanaca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmak \u00fczere \u00f6zellikle profesyonel \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z Raw \u00e7ekmek zorundas\u0131n\u0131z ama bas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z jpeg de idare eder. Bask\u0131 yapacaks\u0131n\u0131z. tiff ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz falan filan. Bunlar da bir tak\u0131m zorluklar getirdi. Hangisi iyi, hangisi k\u00f6t\u00fc bilmiyorum ama bu devirde bu ya\u015fta tabii foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k yapmam, profesyonel foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k yapmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil art\u0131k. Ama gen\u00e7ler bak\u0131yorum c\u0131va gibi, son derece d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ben i\u015fte 2019 y\u0131l\u0131na kadar hocal\u0131k yapt\u0131m. Hep anlatt\u0131\u011f\u0131m bir hikaye var. Birinci s\u00f6mestrda i\u015fte ekranda, ben de buradan bir \u015feyler yap\u0131p \u00e7ocuklara g\u00f6steriyorum, \u015f\u00f6yle yapaca\u011f\u0131z, b\u00f6yle yapaca\u011f\u0131z, nas\u0131l yapt\u0131n\u0131z hocam diyorlar, \u015f\u00f6yle yapt\u0131m diyorum, ikinci s\u00f6mestrda bir \u015feyler yap\u0131yoruz, hocam onun \u015f\u00f6yle bir k\u0131sa yolu var diyorlar. Yani ben de onlardan \u00f6\u011freniyorum. \u00d6\u011freniyordum. Ama \u015fimdi tabii hocal\u0131\u011f\u0131m da bitti\u011fi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6\u011frenme \u015fans\u0131m da kalmad\u0131 ama hala keyifle ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 izliyorum<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s4\">Teknolojinin varmas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz bir nokta var m\u0131? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">F\u00fct\u00fcristler, var. Eskiden beri vard\u0131. Science fiction yazarlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla f\u00fct\u00fcristtirler. Bir \u0130ngiliz bilim adam\u0131 ve science fiction yazar\u0131 Arthur C. Clark, 1960\u2019larda Gelece\u011fin \u00c7ehresi diye bir kitap yazm\u0131\u015ft\u0131 Shape of Things to Come, orada baz\u0131 \u015feylere de\u011finiyor. Ama bug\u00fcn onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yapt\u0131k. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yapma \u015fans\u0131m\u0131z yok. Yani mesela, bu internet teknolojisi bir s\u00fcre sonra bir \u015feyleri \u0131\u015f\u0131nlama \u015fans\u0131 verebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ben. Ama yapar m\u0131 yapamaz m\u0131 onu bilmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc zorluk \u015furada. Maddeyi yani atomlar\u0131, elektronlar\u0131, protonlar\u0131 bir yerden bir yere g\u00f6nderebilirsiniz. Hatta elektronlar\u0131 falan g\u00f6ndermeyi ba\u015fard\u0131lar. Ama onlar\u0131n \u00f6tesinde canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan ba\u015fka bir \u015fey var. Bir solucan i\u00e7in bile bir tek h\u00fccreli i\u00e7in bile bir onu bilemiyoruz hen\u00fcz. Dolay\u0131s\u0131yla o \u0131\u015f\u0131nlanma i\u015fi ba\u015far\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil ama \u0131\u015f\u0131nlanman\u0131n ba\u015far\u0131lmas\u0131n\u0131 isterim do\u011frusu. \u00d6yle bir \u015fey olursa harika olur beni Afrika&#8217;n\u0131n ucunda bir yere ya da Madagaskar&#8217;a falan sonra da gelip gelmek \u00fczere tabii \u0131\u015f\u0131nlas\u0131nlar, o merak etti\u011fim yerleri g\u00f6reyim isterdim. Bilmiyorum yani gen\u00e7lerin hayalleri nas\u0131l ama d\u00fcnyay\u0131 hatta kainat\u0131 g\u00f6rmek isterim ama oralarda ya\u015fayamayabiliriz. D\u00fcnyan\u0131n \u00fczerinde ya\u015fanacak g\u00fczel yerleri \u015fu gezip tozmay\u0131 \u00e7ok seviyorum. E\u015fim de seviyor ama art\u0131k ya\u015fland\u0131k, bir yerden bir yere giderken gitsek mi gitmesek mi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ama \u0131\u015f\u0131nlanmak da iyi olurdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman otob\u00fcs dolmu\u015f u\u00e7ak falan gibi bir \u015fey olacaklar. Pat, oraya g\u00f6nderecekler.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s4\">Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k \u00fczerine \u00f6\u011frencilere ne tavsiyeler verirsiniz? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">Foto\u011frafa ba\u015flarken buraya gelebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim. Biraz \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi \u00e7ok b\u00f6yle kolektif \u015feyleri yapmaya uygun bir ruh yap\u0131m yok. Bireysel olarak bir \u015feyler yapmak hem kendini g\u00f6stermek ad\u0131na b\u00f6yle bir \u015feyi se\u00e7tim. Ama \u015funu s\u00f6yleyebilirim. O zamanlar foto\u011frafla ilgili \u00e7ok az bilgi alabilece\u011fimiz kaynak vard\u0131. Yani, iyi k\u00f6t\u00fc bir yabanc\u0131 dil bilmeniz gerekiyordu. Dergileri takip edebilirdiniz. Foto\u011fraf e\u011fitimi veren bir okul dahi yoktu. \u0130fsak o zaman e\u011fitim veriyordu ama ben \u0130fsak\u2019a bir s\u00fcre \u00fcye oldum ama o zaman zaten \u0130fsak\u2019daki arkada\u015flar\u0131m\u0131n foto\u011fraf bilgisi benden fazla de\u011fildi. Foto\u011fraf bilgisi benden fazla olanlar vard\u0131. Onlarla da \u00e7ok uzun s\u00fcre te\u015frik-i mesai, yani beraber \u00e7al\u0131\u015fma \u015fans\u0131m\u0131z olmuyordu. Yani biz emekleyerek \u00f6\u011frendik diyebilirim. S\u0131k\u0131nt\u0131 \u015f\u00f6yle bir yerden ba\u015fl\u0131yor. G\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn g\u00f6rmesiyle, foto\u011fraf makinesinin g\u00f6rmesi aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fark var. Foto\u011fraf makinesi s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. G\u00f6z\u00fcm\u00fcz ise sa\u011fa sola \u00e7evirdi\u011fimiz zaman her \u015feyi topluyor sonra onun tek bir karenin i\u00e7ine yerle\u015ftirebiliyor. Genellikle ben ba\u015flang\u0131\u00e7ta b\u00f6yle hatalar \u00e7ok yapt\u0131m. \u015eimdi \u00e7ekilen foto\u011fraflarda da o hatalar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Makinenin arkas\u0131ndan veya \u00fczerinden bak\u0131yorsunuz. Foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek istedi\u011finiz \u015fey orada m\u0131? Tak deklan\u015f\u00f6re bas\u0131yorsunuz \u00e7\u00fcnk\u00fc siz o esnada g\u00f6rmek istedi\u011finiz \u015feyi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz. Orada zaten. Halbuki o olay \u00f6yle de\u011fil maalesef.\u00a0 Foto\u011fraf kendi kendine konu\u015fur hale gelmek gerekiyor. Bir portre foto\u011fraf bile olsa. Yani foto\u011frafta kadraj\u0131 kompozisyonu ayn\u0131 sinemada oldu\u011fu gibi \u00f6\u011frenmeniz gerekiyor. Ben bunu dedi\u011fim gibi emekleyerek \u00f6\u011frendim. Ben fizik okudu\u011fum i\u00e7in sanat tarihiyle ilgili bir bilgim yoktu. Ben sonradan bu kitaplar falan okuyarak sanat tarihi \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ki \u015fart. Yani ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fin ge\u00e7mi\u015fini de bilmek zorundas\u0131n\u0131z. \u015eimdi cep telefonunda bile foto\u011fraf \u00e7ekilebiliyor ve bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 o k\u00fc\u00e7\u00fck basit makinelerden \u00e7ok daha kaliteli foto\u011fraflar \u00e7ekebiliyor. Onun i\u00e7in de foto\u011fraf bilmek gerekiyor. Yani nas\u0131l \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz burada? Foto\u011fraf i\u00e7in de \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kontrol etmek gerekiyor. En \u00f6nemli \u015feylerden biri ne biliyor musunuz? Zamanlama. Bir vesikal\u0131k foto\u011fraf \u00e7ekerken bile foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011finiz ki\u015finin g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmad\u0131\u011f\u0131 anda deklan\u015f\u00f6re basmal\u0131s\u0131n\u0131z yani zamanlama denilen \u015fey \u00e7ok \u00f6nemli. Hikayeyi anlatan bir an var. E\u011fer anlaml\u0131 an foto\u011fraf \u00e7ekiyorsan\u0131z veya bir bina foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekiyorsan\u0131z o binan\u0131n iyi ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131 bir an var. Yani bunlar dikkat edilmesi gereken \u015feyler. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda teknik olarak teknolojinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 imkanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u015fey de\u011fi\u015fmedi Yani foto\u011fraf makinesi yine foto\u011fraf makinesi, insanlar yine \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 insanlar. Ama insan foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekiyorsan\u0131z insanlarla ileti\u015fim kurmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z gerekir. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7almak, yani paparazicilik yapmak de\u011fil i\u015fimiz. Her durumda insanlardan izin almaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. Aksi halde ba\u015f\u0131n\u0131z derde girebilir. Ben \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum her durumda izin almaya. Hay\u0131r, \u00e7ekme diyorlarsa \u00e7ekmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ili\u015fkisidir foto\u011fraf. \u0130nsan foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekmek. \u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim. Bir avukat c\u00fcbbesiyle sokakta gezemez. Bir doktor boynunda steteskopla dola\u015fmaz ama biz makinemizle dola\u015f\u0131yoruz. Bu kar\u015f\u0131m\u0131zdaki insanla ileti\u015fim kurmam\u0131z\u0131 da sa\u011flayabilir o i\u015fi \u00e7ok da zorla\u015ft\u0131rabilir, nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131. Yani insanlardan \u00e7ok ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, \u00e7ok da yani paparazzilik foto\u011fraf \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131z derde girer. Han\u0131mlar i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir ba\u015fka zorluk var. Foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek istedi\u011finiz insan yani diyelim ki bir erkek, yani ho\u015f bir k\u0131z. benim foto\u011fraf\u0131m \u00e7ekiyor, demek ki beni be\u011fendi falan diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp sizi yanl\u0131\u015f anlayabilir.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s4\">Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131kta kad\u0131n olmak \u00fczerine ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">Kad\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar var. Sevgili dostlar\u0131m da var aralar\u0131nda. Ama bak\u0131\u015f yani kad\u0131n bak\u0131\u015f\u0131 apayr\u0131 bir bak\u0131\u015f. Erkeklerin aras\u0131nda da mutlaka farkl\u0131 bakanlar olacakt\u0131r ama<b> <\/b><\/span><span class=\"s6\">Margaret Bourke-White <\/span><span class=\"s1\">diye Amerikan foto\u011fraf tarihinin kad\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131ndan \u00f6rnekler de g\u00f6rd\u00fck, beraberce bakt\u0131k. O yakla\u015f\u0131m erkeklerde olmayabilir, bence. Belki biz daha sert miyiz bilemiyorum ama yani bir kad\u0131n duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 var foto\u011frafta. Reklam foto\u011fraflar\u0131nda da bunu g\u00f6rd\u00fcm, g\u00f6r\u00fcyorum yorum yapma a\u00e7\u0131s\u0131ndan da. Olay\u0131 yorumlarken de foto\u011fraf \u00e7\u00fcnk\u00fc bir yorum da gerektiriyor. Ama kad\u0131nlar\u0131n foto\u011frafa soyunmu\u015f olmas\u0131 foto\u011fraf\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f midir? Bana g\u00f6re evet.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s4\">Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k t\u00fcrleri hakk\u0131nda bilmemiz gerekenler nelerdir? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">Bir derdiniz olmas\u0131 gerekiyor. Bir \u015fey s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. E\u011fer anlatacak bir \u015feyiniz yoksa reklam foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekerken falan \u00e7ok sorun de\u011fil. Ama anlatacak bir \u015feyleriniz yoksa yani \u00f6yle ben sanat yapaca\u011f\u0131m falan. Ya sanat\u0131n ne oldu\u011funu bilmeden sanat yapma \u015fans\u0131n\u0131z da yok. Ben reklam foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bana \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Baz\u0131 \u015feyler dedi\u011fim gibi imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor baz\u0131 \u015feyleri yapmak. Zaman i\u00e7inde \u00f6\u011freniyorsunuz. Mesela bu Algida dondurmalar yeni \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda, Algida gibi, dediler ki i\u015fte yar\u0131s\u0131 \u0131s\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ubuk dondurma. \u0130\u015fte derin dondurucunun i\u00e7inde bir y\u0131\u011f\u0131n geldi. Ya s\u0131ra s\u0131ra ba\u015faramad\u0131, ba\u015faramad\u0131k. Yani hep k\u00f6t\u00fc \u00e7\u0131k\u0131yor, hep k\u00f6t\u00fc. B\u0131\u00e7akla kesiyoruz,\u00a0 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Sonradan \u00f6\u011frendik ki me\u011ferse onun \u015feyi yap\u0131l\u0131yormu\u015f. Balmumundan falan yapanlar\u0131 varm\u0131\u015f. T\u00fcrkiye&#8217;de arad\u0131k bulduk bir adam onlar\u0131 yapt\u0131 bize. Onlar\u0131 \u00e7ektik. Yani ger\u00e7ek de de\u011fildi. Yani yenilecek \u015feyler de\u011fildi. Mesela yemek foto\u011fraflar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu yenecek \u015feyler olmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesela pi\u015fti\u011fi zaman foto\u011frafta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi sizin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi foto\u011frafta g\u00f6r\u00fcnmeyebilir. Ben yemek kitaplar\u0131 \u00e7ektim rahmetli Tu\u011frul \u015eavkay i\u00e7in orada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerin yar\u0131s\u0131 yenmezdi yani. Mesela i\u015fte bir kremal\u0131 \u00e7ilekte \u00e7ile\u011fin etraf\u0131ndaki kremalar t\u0131ra\u015f k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcyd\u00fc mesela. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6b\u00fcr kremalar \u00e7ok \u00e7abucak s\u00f6n\u00fcyor, kayboluyor, gidiyor halbuki biz onun tepesinden bilmem ka\u00e7 watt \u0131\u015f\u0131k veriyoruz. Ya buna benzeyen ayr\u0131nt\u0131lar var. Bu t\u00fcr \u015feyleri hem d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor gen\u00e7lerin. E ben foto\u011fraf\u0131 \u00e7ok seviyorum. Ben de \u00f6yle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m ama burnumu s\u00fcrtt\u00fcm. Sabretmek gerekiyor. Ne bileyim? Usta \u00e7\u0131rak ili\u015fkisi hala var. \u015eunu unutmay\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 foto\u011fraf b\u00f6l\u00fcmleri var. Yani mesela Ara G\u00fcler ile ahbapl\u0131\u011f\u0131m\u0131z vard\u0131. Ama onun foto\u011fraf\u0131 apayr\u0131 bir tarz. O, foto r\u00f6portajlar \u00e7ekerdi, bas\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. \u015eimdilerde Tamer var. Moda foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131. Sadece moda \u00e7ekiyor. Ne \u00e7ekece\u011fine de karar vermesi gerekiyor. Sokakta foto\u011fraf \u00e7ekmekle profesyonelce foto\u011fraf \u00e7ekmek farkl\u0131. Bas\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131. Mesela T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6nemli bas\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131 var \u0130\u015fte Ercan Arslan ondan sonra Sebati Karakurt falan yani bunlar \u00f6nemli bas\u0131n foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s4\">Analogdan dijitale foto\u011fraf tarz\u0131n\u0131z nas\u0131l de\u011fi\u015fti? <\/span><\/h4>\n<p class=\"p9\"><span class=\"s1\">\u00c7ocuklar benim tarz\u0131m projeler \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyorum ben. Mesela Y\u00fcz Y\u0131l \u00d6nce, Y\u00fcz Y\u0131l Sonra \u0130stanbul projem, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce \u00e7ekilmi\u015f kartpostallar\u0131, 2006 y\u0131l\u0131nda tekrar ayn\u0131 yerleri foto\u011fraflayarak bir sergi haline getirdim. \u00c7ok pop\u00fcler oldu. T\u00fcrkiye&#8217;de herhalde bir sekiz, on yerde sergilendi. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda iki yerde sergilendi, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc sergiledi. Benim a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 y\u00fcz tane projem var. Belki de y\u00fczden fazla \u015fimdi. Her yerde herkese s\u00f6yl\u00fcyorum. Birileri yaps\u0131n diye. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben art\u0131k o projeleri ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek kadar ya\u015fl\u0131y\u0131m, daha ya\u015fayacak yetmi\u015f yedi senem yok. Mesela, Evliya \u00c7elebi biliyorsunuz d\u00fcnyan\u0131n da belki ilk gezginlerinden biri. On yedinci y\u00fczy\u0131l, dokuz cilt kitap, birinci cildi \u0130stanbul, sonucu cildi M\u0131s\u0131r. Aralar\u0131 hem farkl\u0131 farkl\u0131 \u00fclkeler. Yap\u0131 Kredi bast\u0131 kitab\u0131. Ben sadece \u0130stanbul konusunda Evliya \u00c7elebi&#8217;nin \u0130stanbul\u2019u diye bir kitap yapmay\u0131 isterdim. Sergi yapmay\u0131 isterdim. Neden yani nas\u0131l g\u00f6stereceksiniz diyeceksiniz. Evliya \u00c7elebi bir hikaye anlat\u0131yor, foto\u011fraf anlatm\u0131yor. Seyahatnamesi \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor. Hemen ilk \u00e7at\u0131rda de\u011filse bile Evliya \u00c7elebi r\u00fcyas\u0131nda kendini Ahi \u00c7elebi Camii&#8217;nde g\u00f6r\u00fcyor. Ve sabah namaz\u0131, kap\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor, \u0131\u015f\u0131klar m\u0131\u015f\u0131klar, birileri geliyor, namaz k\u0131lacaklar hep beraber. \u00c7elebi \u015feye soruyor gelenlerden birine: Bunlar kim? diyor ki bunlar sahabe. E nas\u0131l? Yani i\u015fte diyor K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131 i\u00e7in Hazreti Ahmet de gelecek sabah namaz\u0131n\u0131 k\u0131laca\u011f\u0131z, K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131&#8217;nda M\u00fcsl\u00fcmanlara yard\u0131m etmeye gidece\u011fiz. Sen kimsin diyor. O da ben diyor Sa&#8217;d bin Eb\u00ee Vakk\u00e2s\u2019\u0131m, ok\u00e7ular\u0131n piri. Hazreti Muhammed geliyor, namaz k\u0131l\u0131n\u0131yor, sabah namaz\u0131, sonra Sa&#8217;d bin Eb\u00ee Vakk\u00e2s, Evliya \u00c7elebi&#8217;yi Hazreti Muhammed&#8217;e takdim ediyor. \u0130\u015fte \u00c7elebi kulunuz diyor. Evliya \u00c7elebi de i\u015fte elini \u00f6p\u00fcyor. Hay\u0131r duas\u0131n\u0131 al\u0131yor falan, \u015fefaat ya Resulullah diyece\u011fine seyahat ya Resulallah diyor. Hazreti Muhammed g\u00fcl\u00fcyor. Senin dedi\u011fin gibi olsun. Gez, toz, d\u00fcnyay\u0131 sa\u011fl\u0131kla falan. Yani Ahi \u00c7elebi Camii duruyor hala. \u0130stanbul&#8217;da o camiye gittim foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ektim. Projem \u015fu. Tabii bu sadece bir tanesi. O binay\u0131 \u00e7ekip Evliya \u00c7elebi&#8217;nin orayla ilgili s\u00f6ylediklerini hem bir kitap hem de bir sergi haline getirmek istiyorum. Mesela bunlardan biri. \u0130stanbul&#8217;da az say\u0131da binan\u0131n \u00fczerinde Osmanl\u0131 anonsu ve padi\u015fah tu\u011fras\u0131 kald\u0131. Onlar\u0131 foto\u011fraflay\u0131p bir Osmanl\u0131 dergisi yapmak istiyorum. Kitap yapt\u0131k ama \u00e7ok da iyi olmad\u0131. Daha do\u011frusu bizim Kemal bir banka i\u00e7in \u00f6yle bir kitap yapt\u0131. Ben de birka\u00e7 tane foto\u011fraf \u00e7ektim onun i\u00e7in. Sonra mesela biliyorsunuz \u0130stanbul&#8217;da surlar\u0131n tarihi yar\u0131madan\u0131n surlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde kalan yer Do\u011fu Roma&#8217;n\u0131n son kald\u0131\u011f\u0131 yer. Do\u011fu Roma\u2019n\u0131n son kalesi diye bir \u015fey yapmak istiyorum. Surlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 y\u0131k\u0131kt\u0131r ama var hala. \u0130\u00e7inde Do\u011fu Roma\u2019dan kalan eserler falan var. Onlar\u0131 foto\u011fraflay\u0131p Do\u011fu Roma kalesi diye bir sergi yapmak istiyorum. Sizin de kolay cevaplayaca\u011f\u0131n\u0131z bir projem var. Ben kendim i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frencilerime de g\u00f6sterdim. Biz genellikle vesikal\u0131k foto\u011fraflar \u00e7ektirmek zorunday\u0131z, kimliklerimizle ilgili, \u0130lkokuldan ba\u015flayaraktan. O foto\u011fraflar\u0131 toplad\u0131m. \u00d6yle yan yana yan yana hepsini. Hi\u00e7birini ben \u00e7ekmemi\u015ftim. Ama en sonunda i\u015fte bug\u00fcnk\u00fc halimi g\u00f6steren bir foto\u011fraf. Onlar\u0131 arka arkaya ve b\u00f6yle eriyerek ge\u00e7ecek \u015fekilde bir s\u0131raya dizdim. Nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finizi g\u00f6rebiliyorsunuz mesela. Basit bir proje hepsinin hi\u00e7birini ben \u00e7ekmemi\u015ftim. Ama en sonunda i\u015fte bug\u00fcnk\u00fc halimi g\u00f6steren bir foto\u011fraf. Onlar\u0131 arka arkaya ve b\u00f6yle eriyerek ge\u00e7ecek \u015fekilde bir s\u0131raya dizdim. Nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finizi g\u00f6rebiliyorsunuz mesela. Basit bir proje. Ne bileyim i\u015fte mikroskoptan bir \u015feyler \u00e7ekiyorum sa\u011f olsun. O\u011fuz bana bir mikroskop hediye etti. O mikroskop projesi de \u015f\u00f6yle ba\u015flad\u0131. Dedim ki ben foto\u011fraf\u0131 \u00e7ok seviyorum. Ben e\u011fer evden \u00e7\u0131kamayacak kadar elden ayaktan d\u00fc\u015fersem nas\u0131l foto\u011fraf \u00e7ekece\u011fim? Bir mikroskobum olsun da hani evde \u00e7er \u00e7\u00f6p ne olursa \u00e7ekerim. Bunu i\u015fte konu\u015ftuk falan, sonra O\u011fuz&#8217;la da tan\u0131\u015ft\u0131k. O da dedi ki hocam bu mikroskobu kullan. Ben \u015fimdi bende bir mikroskop vard\u0131 ama benim kulland\u0131\u011f\u0131m mikroskop \u00e7ok da ah\u0131m \u015fah\u0131m bir \u015fey de\u011fildi sa\u011f olsun. Mesela o projelerimden biri. Mesela T\u00fcrkiye&#8217;nin yedi bin kilometre k\u0131y\u0131s\u0131 var biliyor musunuz, yedi bin kilometre. Bu yedi bin kilometre k\u0131y\u0131da her kilometrede bir foto\u011fraf \u00e7ekseniz yedi bin foto\u011fraf eder. Mesela T\u00fcrkiye&#8217;nin k\u0131y\u0131lar\u0131 diye tabii her kilometre de\u011fil de \u00f6nemli yerlerini \u00e7ekip \u00f6yle bir \u015feyler yapabilirsiniz. Siz de kafan\u0131z\u0131 yorarsan\u0131z \u00e7ok \u015fey bulabilirsiniz. \u00d6\u011frencilerime satt\u0131\u011f\u0131m, parayla de\u011fil tabii, satt\u0131\u011f\u0131m projeler oldu. Biz diye bir sergi yapt\u0131lar sonra \u00e7ocuklar Erg\u00fcn Turan&#8217;la S\u00fcreyya Dernek. Erg\u00fcn Turan \u015fimdi Profes\u00f6r Marmara \u00dcniversitesi&#8217;nde, onlar\u0131n mezuniyet projesi. Taksim Meydan\u0131&#8217;nda dedim ki bir tane branda gerin \u015f\u00f6yle sokaktan ge\u00e7en insanlara da tiplerini be\u011fendi\u011finize ya i\u015fte b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z var diye \u00fcniversiteden bir ka\u011f\u0131t verdik ellerine. Be\u011fendi\u011finiz adamlar\u0131 onun \u00f6n\u00fcnde \u00e7ekin. Yani soyutlans\u0131n, mekan olmas\u0131n. Onlar da bunu yapt\u0131lar. Frans\u0131z konsoloslu\u011funun kenar\u0131na koydular Taksim Meydan\u0131&#8217;nda. Gelen ge\u00e7enden be\u011fendiklerini se\u00e7ip orada foto\u011fraflar\u0131n\u0131 koydular ve o d\u00f6nem, insanlar\u0131 g\u00f6steren yani diyelim ki 1980\u2019lerin, 85\u2019lerin insanlar\u0131 bir \u0130stanbul T\u00fcrklerini g\u00f6steren bir kitap oldu. \u0130stanbul Modern\u2019de falan sergilendi.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676061912342-9f1f798d-867b\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676061912342-9f1f798d-867b\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Metaverse and Journalism (in French)<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_52213515569e62df45bda6\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_206442484969e62df45c4ad\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_206442484969e62df45c4ad\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sPnlzf4P7y8&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=3\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_206442484969e62df45c4ad\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1914\" height=\"1070\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Felsefeci ve Gazeteci Clara Schmelck\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web.jpg 1914w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web-300x168.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web-1024x572.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web-768x429.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/claraschmelck_web-1536x859.jpg 1536w\" sizes=\"(max-width: 1914px) 100vw, 1914px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676063170324\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Clara Schmelck &#8211; Gazeteci<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Metaverse and Journalism (in French)<\/span><\/h4>\n<p>We talked with journalist Clara Schmelck about the transformations Metaverse has caused in the field of journalism.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sPnlzf4P7y8&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=3&amp;t=11s\">00:11<\/a><\/span> New problems brought by Metaverse in the field of journalism<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sPnlzf4P7y8&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=3&amp;t=88s\">01:28<\/a><\/span> Changing business model with new generation and metaverse<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sPnlzf4P7y8&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=3&amp;t=170s\">02:50<\/a><\/span> The importance of storytelling<\/li>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sPnlzf4P7y8&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=3&amp;t=253s\">04:13<\/a><\/span> Risks of fake news in the Metaverse ecosystem for digital journalism<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-7414\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-7414 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df45e3d10-54896291\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df45e3d10-54896291\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df45e3d10-54896291\" data-class=\"content-69e62df45e3d10-54896291\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-9618\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-file-o\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-9618 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-9618 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>Metaverse and Journalism - Clara Schmelck (French)<\/b><\/span><\/h2>\n<h4 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>New problems brought by Metaverse in the field of journalism<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Gazetecilikte metaverse i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kacak sorun,<\/span> <span class=\"s2\">her \u015feyden \u00f6nce halk\u0131n bilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fitli\u011fi sorunudur.<\/span> <span class=\"s2\">Bug\u00fcn d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde ellisinin, hatta y\u00fczde elliden fazlas\u0131n\u0131n<\/span> <span class=\"s2\">okuyabilecek ya\u015fta oldu\u011funu, yani alt\u0131 ya\u015f\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu,<\/span> <span class=\"s2\">d\u00fczenli bir internet ba\u011flant\u0131s\u0131ndan ve makul fiyatlarla yararlanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/span> <span class=\"s2\">Peki bu ne anlama geliyor?<\/span> <span class=\"s2\">Yani daha da maliyetli bir evren yarataca\u011f\u0131z<\/span><span class=\"s1\">, <\/span><span class=\"s2\">bir \u0130nternet 3.0 ortam\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc metaverse&#8217;\u00fcn tan\u0131m\u0131 da budur zaten<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Web 2.0&#8217;dan Web 3.0&#8217;a ge\u00e7tik<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">5G de dahil \u00e7ok fazla enerji gerektiren sanal evrenlerle<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s2\">Yani bu d\u00fcnyada 5G ile donat\u0131lm\u0131\u015f a\u011flar demek,<\/span> <span class=\"s2\">ki hala baz\u0131lar\u0131n\u0131n radyoya bile eri\u015fimi yokken ya da internete.<\/span> <span class=\"s2\">O zaman bu durumlarda \u015f\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor mu?<\/span> <span class=\"s2\">Sadece k\u00f6t\u00fc bir y\u00f6netim meselesi de\u011fil,<\/span> <span class=\"s2\">\u015funu s\u00f6ylemek bile neredeyse korkun\u00e7<\/span><span class=\"s1\">, <\/span><span class=\"s2\">i\u015fte, metaverse&#8217;te haber odalar\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131z<\/span><span class=\"s1\">, m<\/span><span class=\"s2\">aliyeti y\u00fcksek b\u00fct\u00fcn haberleri yapaca\u011f\u0131z<\/span> <span class=\"s2\">Metaverse&#8217;te.<\/span> <span class=\"s2\">Halbuki bilgi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en verimli olan\u0131<\/span> <span class=\"s2\">b\u00f6lgenin her yerinde eri\u015filebilen sa\u011flam bir radyo haberi olu\u015fturmak olacakt\u0131r<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s2\">\u00d6rne\u011fin, d\u00fcnyan\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerini d\u00fc\u015f\u00fcnelim <\/span><span class=\"s2\">veya Afrika&#8217;daki b\u00f6lgeleri<\/span> <span class=\"s2\">ama ben size benzer durumda olan Fransa&#8217;n\u0131n baz\u0131 k\u0131rsal kesimlerini de anlatabilirim. Beyaz b\u00f6lgeler olarak adland\u0131r\u0131lan ve insanlar\u0131n kolayca ba\u011flant\u0131 kuramad\u0131\u011f\u0131 kesimler.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>Changing business model with new generation and metaverse<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Medya \u015firketleri i\u015f modellerini yenilemek istiyor<\/span> <span class=\"s2\">metaverse&#8217;\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnerek<\/span> <span class=\"s2\">ve yeni bir nesli yakalayabilmek i\u00e7in<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Gen\u00e7 ya\u015flardan beri Fortnite&#8217;a, Pokemon Go&#8217;ya al\u0131\u015fm\u0131\u015f<\/span> <span class=\"s2\">ve oyun benzeri platformlardan bilgi t\u00fcketen yeni nesli.<\/span> <span class=\"s2\">A\u00e7\u0131k olarak oyun i\u015f modelinin bir kopyas\u0131<\/span><span class=\"s1\">na sahibiz a<\/span><span class=\"s2\">ncak kalan hi\u00e7bir \u015fey bu kadar da a\u00e7\u0131k de\u011fil<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Gen\u00e7lerin s\u0131rf metaverse&#8217;te olduklar\u0131 i\u00e7in gazete okuyacaklar\u0131n\u0131 size kim s\u00f6yledi?<\/span> <span class=\"s2\">Ayn\u0131 hatay\u0131 yirmi y\u0131l \u00f6nce de internet ile yapt\u0131k<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Dedik ki, i\u015fte internete bir s\u00fcr\u00fc video koyaca\u011f\u0131z ve gen\u00e7ler de bizi g\u00f6rmeye gelecek.<\/span> <span class=\"s2\">Peki gen\u00e7ler nerede?<\/span> <span class=\"s2\">Sessizce TikTok&#8217;talar<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Peki Facebook&#8217;ta d\u00fcnyan\u0131n videolar\u0131n\u0131 kim izliyor?<\/span> <span class=\"s2\">K\u0131rk ya\u015f\u0131n \u00fczerindekiler<\/span> <span class=\"s2\">Nihayetinde burada mant\u0131ksal bir ironi var ki <\/span><span class=\"s2\">hedeflenen kitle ile ger\u00e7ek kitlenin ayn\u0131 oldu\u011fu hi\u00e7 de kesin de\u011fil<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ek kitlenin ayn\u0131 ki\u015filer olarak kalmas\u0131 olduk\u00e7a olas\u0131<\/span> <span class=\"s2\">yani bug\u00fcn otuz veya k\u0131rk ya\u015f\u0131ndakiler<\/span> <span class=\"s2\">y\u0131llar i\u00e7inde seksen ya\u015f\u0131nda olacak<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Avrupa \u00fclkelerinde ya\u015f piramidi tersine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnden<\/span> <span class=\"s2\">medya bu ironiden illa ki zarar g\u00f6rmeyecektir<\/span> <span class=\"s2\">ama di\u011fer taraftan, demografinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu ve gen\u00e7 n\u00fcfusun say\u0131ca fazla oldu\u011fu Asya<\/span> <span class=\"s2\">ve Afrika \u00fclkelerinde kitleleri hedeflemekte giderek daha da zorlan\u0131yorlar<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok ciddi bir ya\u015f orant\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve bilgiye eri\u015fim sorunu olacak.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>Hikaye Anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00d6nemi<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Bu biraz saplant\u0131 haline geldi t\u00fcm gazetecilik okullar\u0131nda<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Storytelling (hikaye anlat\u0131m\u0131) olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z<\/span> <span class=\"s2\">kelime kullan\u0131mdan kalkmaya ba\u015flad\u0131<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">\u015eimdiyse frans\u0131zcada &#8220;narrative&#8221; (anlat\u0131) diyoruz<\/span> <span class=\"s2\">ki bu da tamamen uydurma bir terim<\/span> <span class=\"s2\">\u00e7\u00fcnk\u00fc frans\u0131zcada &#8220;r\u00e9cit&#8221; (hikaye) kelimesi var ve \u00e7ok da g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131yor<\/span> <span class=\"s2\">ama biraz ingilizce yapmak i\u00e7in &#8220;narrative&#8221;i tercih ediyoruz.<\/span> <span class=\"s2\">T\u00fcm bunlar asl\u0131nda ham bilginin veya ham bilgi demetlerinin sahneye \u00e7\u0131kmak i\u00e7in s\u00fcslenmesine ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz i\u00e7in.<\/span> <span class=\"s2\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu a\u00e7\u0131k ki, basit\u00e7e ham rakamlar\u0131 ve hatta anlat\u0131mlar\u0131 bildirmeye ba\u015flarsak, bu bir rapora benzeyecektir.<\/span> <span class=\"s2\">Bizim i\u015fimiz ise bilgiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek<\/span><span class=\"s1\">, <\/span><span class=\"s2\">onu halka daha yak\u0131n hale getirebilmek i\u00e7in<\/span><span class=\"s1\">. <\/span><span class=\"s2\">Yani b\u00f6ylesi iyi sunuldu\u011funda herkesin daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi anlam\u0131nda daha insani.<\/span> <span class=\"s2\">Ama hikaye anlat\u0131m\u0131n\u0131 pazarlamaya, ileti\u015fime, e\u011flence haber i\u00e7eri\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeye dikkat edin.<\/span> <span class=\"s2\">Bu bilgi ve e\u011flencenin keyifli hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir kelimedir ve sonu\u00e7ta bizi bilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda art\u0131k ele\u015ftirel olmayan bir habere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/span> <span class=\"s2\">Nitekim bilgiyle hikaye olu\u015fturmak iyidir.<\/span> <span class=\"s2\">Hikaye ve soru\u015fturma, ba\u015flang\u0131\u00e7 durumu, ani de\u011fi\u015fimler ve \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f ile, klasik yap\u0131<\/span> <span class=\"s2\">ancak ger\u00e7ek olanla kurgu olan aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamak gerekir.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b>Risks of fake news in the Metaverse ecosystem for digital journalism<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Bu neredeyse insan \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir \u015fey. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgileri do\u011frulamakta sorunlar ya\u015f\u0131yoruz<\/span> <span class=\"s1\">ve yanl\u0131\u015f veya hatal\u0131 g\u00f6r\u00fcnen bilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda halk\u0131n hassasiyeti konusunda.<\/span> <span class=\"s1\">Yanl\u0131\u015f ve sahte olan aras\u0131nda ayr\u0131m yapmak gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc kas\u0131tl\u0131 olabilir veya olmayabilir.<\/span> <span class=\"s1\">Mesela bir gazeteci yan\u0131labilir.<\/span> <span class=\"s1\">Fransa&#8217;da pandemi s\u00fcrecinde pek \u00e7ok hata yapt\u0131k <\/span><span class=\"s1\">ve onlar\u0131 hemen fark ettik<\/span> <span class=\"s1\">ayn\u0131 rakamlara sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, d\u00fczeltti\u011fimizi s\u00f6yleyerek<\/span><span class=\"s3\"> .<\/span><span class=\"s1\">Yanl\u0131\u015f bilgi ve sahte bilgi yani &#8220;fake&#8221; tam anlam\u0131yla<\/span> <span class=\"s1\">kas\u0131tl\u0131 olarak sizi manip\u00fcle etmek i\u00e7in sahte bilgiler g\u00f6nderiliyor.<\/span> <span class=\"s1\">Ama zaten bu sorunu internette bilgilerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131kla\u015fmas\u0131yla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Bug\u00fcn bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn sahte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak \u00e7ok zor ve Google&#8217;daki ara\u00e7lar halihaz\u0131rda pahal\u0131 olan<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Haber odalar\u0131m\u0131z farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde tam zamanl\u0131 gazeteciler istihdam ediyor, bilgi teyidi, do\u011frulama<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Bunlar\u0131n hepsi y\u00fcksek maliyetli<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Her g\u00fcn ve her an ki normalde &#8220;fact-checking&#8221; (bilgi teyidi) zaten mesle\u011fimizin par\u00e7as\u0131<\/span> <span class=\"s1\">bu uydurma bir s\u00f6z, bir abart\u0131<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">\u00dcstelik art\u0131k internetin bir t\u00fcr Uzak Bat\u0131&#8217;s\u0131 olan metaverse&#8217;e dahil olmay\u0131 istiyoruz<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Hi\u00e7bir d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131ndan<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Ne s\u00f6zde sanal oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6rsellerde<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Ne internetin d\u00fczenlenmesinde<\/span><span class=\"s3\">. <\/span><span class=\"s1\">Ne de internetin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda. Yani bu da demek oluyor ki<\/span> <span class=\"s1\">Metaverse&#8217;te belli verileri daha h\u0131zl\u0131 elde etmek i\u00e7in internetin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesi yok. Yani bir t\u00fcr ormana do\u011fru gidiyoruz ve hi\u00e7 de haz\u0131r de\u011filiz.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676064135216-3c85245b-6c50\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676064135216-3c85245b-6c50\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">NFT and Areas of Use<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_198309403669e62df45efe5\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_42082446569e62df45f60b\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_42082446569e62df45f60b\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_42082446569e62df45f60b\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/oguzevrenkilic.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/oguzevrenkilic.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/oguzevrenkilic-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/oguzevrenkilic-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/oguzevrenkilic-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676064258149\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">O\u011fuz Evren K\u0131l\u0131\u00e7 &#8211; Avukat<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">NFT and Areas of Use<\/span><\/h4>\n<p>We talked to lawyer O\u011fuz Evren K\u0131l\u0131\u00e7 about NFT and its application practices.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=10s\">00:10<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> Crypto asset and NFT<\/span><\/li>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=106s\">01:46<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> Originality of works of art produced in digital environments<\/span><\/li>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=201s\">03:21<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> Future uses of NFT <\/span><\/li>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=332s\">05:32<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> Legal problems that may be encountered in the use of NFT <\/span><\/li>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=436s\">07:16<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> Reliability of NFT works<\/span><\/li>\n<li><a class=\"yt-simple-endpoint style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\" spellcheck=\"false\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCWYS3ZgeWM&amp;t=583s\">09:43<\/a><span class=\"style-scope yt-formatted-string\" dir=\"auto\"> The changes that NFT has brought and will bring to the art phenomenon<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-6039\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-6039 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df4615010-96980804\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df4615010-96980804\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df4615010-96980804\" data-class=\"content-69e62df4615010-96980804\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-4389\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-4389 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-4389 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2 class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>NFT ve Kullan\u0131m Alanlar\u0131- O\u011fuz Evren K\u0131l\u0131\u00e7<\/b><\/span><\/h2>\n<h4 class=\"p5\"><span class=\"s1\"><b>Kripto varl\u0131k nedir?\u00a0<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">Kripto varl\u0131k bug\u00fcn blok zincir teknolojisi \u00fczerinde y\u00fckselen yeni bir olgu, yeni bir fenomen. Bu olgu, bu fenomen multidisipliner a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nmal\u0131 bunu bu \u015fekilde de\u011ferlendirmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na bir ekonomik de\u011fer olarak ele almak yeterli olmayacakt\u0131r. Kripto varl\u0131klar hem teknolojik bir \u00fcr\u00fcn, hem ekonomik bir de\u011fer, hem de ayn\u0131 zamanda art\u0131k bir sosyopolitik unsur haline geliyor. Bundan dolay\u0131 kripto varl\u0131klar i\u00e7in en temel d\u00fczeyde \u015fu tan\u0131m\u0131 yapabiliriz. Blok zincir teknolojisi \u00fczerinde kullan\u0131lan genelde de\u011fer saklama i\u00e7in ya da de\u011fer ta\u015f\u0131ma i\u00e7in kullan\u0131lan veya \u00e7e\u015fitli konsensuslarda kat\u0131l\u0131m i\u00e7in kullan\u0131lan dijital varl\u0131klar olarak \u00f6zetleyebiliriz.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s2\"><b>NFT nedir?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">NFT non-fungible token olarak adland\u0131r\u0131lan kripto varl\u0131klar\u0131n k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f hali \u0130ngilizce k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f hali. Bug\u00fcn bununla ilgili olarak bir T\u00fcrk\u00e7e \u00e7eviri \u00e7abas\u0131 mevcut biliyorsunuz, nitelikli fikri tapu diye. Ne kadar do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 da \u015fu anda hen\u00fcz tart\u0131\u015fma halinde. NFT dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda var olan kripto varl\u0131klar i\u00e7erisinde kendine ayr\u0131 \u00f6zel alan a\u00e7m\u0131\u015f yeni bir kripto varl\u0131klar t\u00fcr\u00fc. Bu da sadece tek bir unsur tek bir suret olarak \u00fcretilebilen kripto varl\u0131k demek. Yani Bitcoin gibi yirmi bir milyon adet de\u011fil de siz sadece bir adet NFT \u00fcretiyorsunuz. Bu asl\u0131nda bir t\u00fcr dijital tapu, dijital sertifika gibi bir kripto varl\u0131k \u00fcretmek anlam\u0131na geliyor. Bu a\u00e7\u0131dan NFT&#8217;yi di\u011fer kripto varl\u0131klardan ay\u0131ran temel \u00f6zellik bu.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p7\"><span class=\"s1\"><b>Dijital ortamlarda \u00fcretilen sanat eserlerinin orijinalli\u011fi nedir?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">Burada \u00f6ncelikle biriciklik veya teklik, \u00f6zg\u00fcnl\u00fck gibi adland\u0131rabilece\u011fimiz unsuru sa\u011flayan temel unsur temel husus eskiden yaz\u0131l\u0131mlarda kendi i\u00e7erisine g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan kodlarla sa\u011flanabiliyordu veya \u00e7e\u015fitli kriptografik algoritmalarla sa\u011flanabiliyordu. Kripto varl\u0131klarla birlikte ve \u00f6zellikle NFT ile birlikte bu yine bir kriptografik y\u00f6ntemle kendine ait bir teknik kodlamayla ve algoritmayla sa\u011flan\u0131yor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda esas bunun teknik \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayan \u015fey blokzincir altyap\u0131s\u0131n\u0131 kullan\u0131yor olmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc blokzincir altyap\u0131s\u0131nda siz bunu tek olarak \u00fcretti\u011finizi b\u00fct\u00fcn blokzincire onaylat\u0131yorsunuz ve blokzincirin veri taban\u0131nda art\u0131k veri k\u00fcmesinde bu o \u015fekilde damgalanm\u0131\u015f \u015fekilde saklan\u0131yor. Yani en sadele\u015ftirerek anlatabilece\u011fimiz y\u00f6n\u00fcyle bu \u015fekilde. O y\u00fczden blokzincir altyap\u0131s\u0131nda \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 geriye d\u00f6n\u00fck olarak i\u015flem yapma zorlu\u011fundan hatta neredeyse imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 siz<br \/>\nart\u0131k bu \u00fcretti\u011finiz NFT&#8217;nin bir e\u015fini, bir kopyas\u0131n\u0131, birebir kopyas\u0131n\u0131 yaratam\u0131yorsunuz, basam\u0131yorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fczerinde timestamp zaman damgas\u0131 oluyor. Kendine ait hash<i> <\/i>oluyor. \u00c7e\u015fitli yine farkl\u0131 damgalar\u0131 oluyor. Bunu sadece tek olarak yarat\u0131p muhafaza edebiliyorsunuz ve bunun en b\u00fcy\u00fck garantisi blokzincir teknolojisinin kendisi.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p7\"><span class=\"s1\"><b>Gelecekte NFT&#8217;nin kullan\u0131m alanlar\u0131na neler eklenebilir?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">NFT&#8217;nin zaten daha yolun \u00e7ok ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu belli blokzincir teknolojisi de yolun \u00e7ok ba\u015f\u0131nda daha emekleme safhas\u0131nda diyebiliriz. Fakat \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fen bir teknoloji alan\u0131. Bu h\u0131zl\u0131 geli\u015fen teknoloji alan\u0131nda daha \u015fundan iki sene \u00f6ncesine kadar NFT&#8217;leri konu\u015fmuyorduk. Metaverse hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fcyordu bile metaverse gibi yeni bir konseptle birlikte NFT de yeni bir y\u00f6n almaya ba\u015flad\u0131. Yeni bir, kendine \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 ve geli\u015fme alan\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131<br \/>\nbu a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde devaml\u0131 yeni teknolojiler veya f\u00fczyon teknolojiler ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r bu art\u0131k belli oldu. Yeni konseptler de ortaya \u00e7\u0131kacak. NFT bir konsept olarak bir olgu olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirecektir. NFT&#8217;nin kendi i\u00e7erisinde alt t\u00fcrler, yeni konseptleri, yeni teknoloji konseptleri ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Burada yak\u0131n gelecekte ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bekledi\u011fim benim ad\u0131ma iki tane \u00f6nemli konsept var. Birincisi resmi NFT yani ger\u00e7ek anlamda resmi kay\u0131tlar\u0131n tutuldu\u011fu, resmi dok\u00fcmanlar\u0131n tutuldu\u011fu ve resmi dok\u00fcman payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n k\u00fcreselle\u015ftirildi\u011fi ve evrenselle\u015ftirildi\u011fi bir teknolojik konseptten bahsediyoruz. Nedir bu? \u0130\u015fte tapu kay\u0131tlar\u0131, diplomalar, \u00e7e\u015fitli resmi sertifikalar, ehliyet gibi, kimlik gibi resm\u00ee belgelerin, dok\u00fcmanterin \u00fcretilmesi ve payla\u015f\u0131lmas\u0131, kullan\u0131lmas\u0131 NFT \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek. \u0130kinci konsept, \u00f6zellikle de telif konusunda olmak \u00fczere sanat sekt\u00f6r\u00fcnde, sanat alan\u0131nda, i\u015fte gerek sinema olsun gerek resim olsun, plastik sanatlar olsun, gerek m\u00fczik olsun burada yarat\u0131lacak eserlerin NFT \u00fczerinden yarat\u0131larak ya da NFT \u00fczerinden sertifikaland\u0131r\u0131larak k\u00fcresel koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kazanc\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 bu konsepte do\u011fru evrilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. NFT&#8217;nin yarataca\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck devrimlerden bir tanesinin de bu alanda olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p7\"><span class=\"s1\"><b>NFT kullan\u0131m\u0131nda, hukuksal a\u00e7\u0131dan nas\u0131l sorunlar vard\u0131r?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">Burada hukuksal a\u00e7\u0131dan nas\u0131l sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011finden daha \u00f6nce asl\u0131nda hukuki altyap\u0131n\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha bu i\u015fin hukuki altyap\u0131s\u0131yla ilgili ne d\u00fcnyada ne T\u00fcrkiye&#8217;de yeterli \u00e7al\u0131\u015fma yok ama \u00fclkelerde bir reg\u00fclasyon \u00e7abas\u0131 var. T\u00fcrkiye&#8217;de de var ve k\u0131sa zamanda bu hukuk bu i\u015fin bu k\u0131sm\u0131na yeti\u015fecektir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bununla ilgili olarak s\u00f6yleyebilece\u011fimiz bir ba\u015fka husus da burada ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme altyap\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. Blokzincir teknolojisine hayat veren hukuki k\u0131s\u0131m ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmedir yani bilgisayar veya bili\u015fim sistemi taraf\u0131ndan otomasyonla y\u00f6netilen ve otomasyonla y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir s\u00f6zle\u015fme, bir hukuki metinden bahsediyoruz. Bu hukuki metnin tan\u0131nmas\u0131, hukuka i\u015flenmesi, hukukta ge\u00e7erlilik kazanmas\u0131 ve sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tabii ki yasal d\u00fczenlemelere ihtiya\u00e7 var. Bunlar oldu\u011fu zaman orada i\u015fte yeni hukuki tabii sorular ve sorular ortaya \u00e7\u0131kacak. Bunlar\u0131n neler olabilece\u011fi ile ilgili baz\u0131 ufak \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimiz mevcut. Nedir o \u00f6ng\u00f6r\u00fcler? \u00d6rne\u011fin \u015fu anda var olan klasik s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lar\u0131nda Bor\u00e7lar Kanunu veya Bor\u00e7lar Hukuku daha kapsaml\u0131 olarak \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yerle\u015fik uygulama haline gelmi\u015f bir\u00e7ok \u015fey yeniden tariflenmek zorunda kalacak. Burada biraz bir s\u00fcre bo\u015flu\u011fu ve yasal bo\u015fluk olma riski var. Onun i\u015fte kapat\u0131lmas\u0131 nas\u0131l olacak? Bunu riskler nas\u0131l bertaraf edilecek? Bunlar tabii ayr\u0131 de\u011ferlendirilecek konular.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p6\"><span class=\"s2\"><b>NFT eserlerin g\u00fcvenilirli\u011fi nedir?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">NFT olarak \u00fcretilen bir varl\u0131\u011f\u0131n hacklenmesi, \u00fczerindeki kayd\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. Tabii ki kul yap\u0131s\u0131 olan hi\u00e7bir \u015feyde imk\u00e2ns\u0131z diye bir \u015fey yok. Fakat neredeyse imk\u00e2ns\u0131z matematiksel olarak imk\u00e2ns\u0131z. Onu da blokzincir altyap\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Fakat bunun d\u0131\u015f\u0131nda NFT&#8217;nin sakland\u0131\u011f\u0131, muhafaza edildi\u011fi veya sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, el de\u011fi\u015ftirdi\u011fi platformun veya bili\u015fim ortam\u0131n\u0131n hacklenebilmesi bu NFT&#8217;nin \u00e7al\u0131nabilmesi, bozulabilmesi, silinebilmesi veya ba\u015fka bir s\u0131k\u0131nt\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilmesi imk\u00e2n\u0131 tabii ki mevcut. Bununla ilgili olarak en \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u015fey hacklenme durumlar\u0131nda bu NFT&#8217;leri muhafaza edildi\u011fi ve so\u011fuk c\u00fczdanlar\u0131n veya s\u0131cak c\u00fczdanlar\u0131n i\u015fte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi ve NFT&#8217;lerin ki\u015finin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda sahibinin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda transfer edilmesi, sat\u0131lmas\u0131 gibi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz, yani \u00e7al\u0131nmas\u0131yla ilgili sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Onun d\u0131\u015f\u0131nda bir orijinal eserin orijinalli\u011fini bozacak \u015fekilde veya o kayd\u0131 bozacak \u015fekilde bir hackleme \u015fu ana kadar var olmu\u015f de\u011fil olabilecek gibi de de\u011fil. Blok zincirin dedi\u011fim gibi en g\u00fcvenilir yan\u0131 bu. Yani siz bug\u00fcn bir m\u00fczik eseri \u00fcretti\u011finiz zaman bunu NFT ortam\u0131nda \u00fcretti\u011fin zaman veya NFT ile sertifikaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman bunun art\u0131k size ait oldu\u011funu ve sizin taraf\u0131n\u0131zdan \u00fcretildi\u011finize dair kayd\u0131 bozmak inan\u0131n hi\u00e7 kolay de\u011fil yani. S\u0131f\u0131ra yak\u0131n bir ihtimal ama eserinizin \u00e7al\u0131nmas\u0131, sizin iradeniz d\u0131\u015f\u0131nda el de\u011fi\u015ftirmesi, sat\u0131lmas\u0131 vesaire bunlar dedi\u011fim gibi m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Bununla ilgili de zaten hem dijital g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri var hem de hukukun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc baz\u0131 g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda hukuken siz bir eserin orijinalli\u011fine o blokzincirin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 teknolojiyle birle\u015ftirerek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha g\u00fcvenilir hale getirme imk\u00e2n\u0131n\u0131z mevcut. O da nas\u0131l yapacaks\u0131n\u0131z? \u0130\u015fte hukuki altyap\u0131yla birlikte \u00e7e\u015fitli reg\u00fclasyonlarla birlikte fisek gibi kanunlarda yap\u0131lacak de\u011fi\u015fikliklerle birlikte art\u0131k hem hukuken koruma alt\u0131na alman\u0131z daha kolayla\u015facak hem de k\u00fcresel \u00e7apta. Hem de teknolojik olarak koruma alt\u0131na alm\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4 class=\"p7\"><span class=\"s1\"><b>NFT sanat olgusuna ne gibi de\u011fi\u015fiklikler getirdi ve getirebilecek?<\/b><\/span><\/h4>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">\u015eunu ba\u015ftan \u00e7ok basitle\u015ftirerek anlatal\u0131m. Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n bir fikir veya sanat eseri sahibinin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 iki b\u00fcy\u00fck problem. Birincisi finansman. Siz bir \u015fey \u00fcretiyorsunuz. \u00d6rne\u011fin bir liraya satabiliyorsunuz veya de\u011ferleyebiliyorsunuz. Sizden sonra elinizden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra onun daha y\u00fcksek bir k\u00e2r marj\u0131yla sat\u0131lmas\u0131 durumunda burada \u00f6n\u00fcn\u00fcze hukuk bir bariyer koyuyor. Yani sizin elinizden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fclkiyet hakk\u0131 da art\u0131k ba\u011f\u0131ml\u0131 m\u00fclkiyet ba\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da kopard\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in art\u0131k bir hak iddia etmeniz \u00e7ok zor oluyor, imk\u00e2ns\u0131z oluyor. Bundan dolay\u0131 da sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerinden devaml\u0131 para kazanmas\u0131 \u00e7ok ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve sanat\u0131n finansman\u0131 y\u0131llard\u0131r hep ya romanlara bile konu olmu\u015f bir husus bir ger\u00e7eklik. Ama bug\u00fcn sanat\u0131n ve fikir sahibi sanat\u00e7\u0131n\u0131n ve fikir sahiplerinin s\u00fcrekli finansman\u0131 sa\u011flayacak olan bir teknolojidir NFT. Siz bug\u00fcn bir tablo \u00fcretti\u011finiz zaman, bir m\u00fczik eseri, \u00fcretti\u011finiz zaman, bunu bir \u00fcr\u00fcn olarak NFT ile sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman piyasala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman sonraki sat\u0131\u015flardan royalty fee dedi\u011fimiz fikir ve sanat \u00fcretim hakk\u0131n\u0131 pay\u0131n\u0131z\u0131 otomatik olarak al\u0131yorsunuz ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme sayesinde. Siz onun takip\u00e7isi de olman\u0131za gerek yok, yani sizin bug\u00fcn yurt d\u0131\u015f\u0131na satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00fcr\u00fcn, yurt d\u0131\u015f\u0131nda el de\u011fi\u015ftirse bile bir gece yat\u0131yorsunuz, sabah kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda dijital c\u00fczdan\u0131n\u0131zda, so\u011fuk c\u00fczdan\u0131n\u0131zda veya s\u0131cak c\u00fczdan\u0131n\u0131zda. Royalty fee\u2019nizin yatm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Kimi kime satt\u0131\u011f\u0131 da \u00f6nemli de\u011fil. Hi\u00e7 kimseyi takip etmek zorunda de\u011filsiniz. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme bunu otomasyon \u015feklinde otomatize ederek yap\u0131yor. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. Sanat\u0131n devaml\u0131 finansman\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomi yaratmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. \u0130kincisi, bug\u00fcn telifle ilgili \u00e7ok ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131yor. Sadece sanat a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum bunu marka patent a\u00e7\u0131s\u0131ndan da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. O y\u00fczden k\u00fcresel telif korumas\u0131 sa\u011fl\u0131yor size. Bug\u00fcn kendi \u00fcretti\u011finiz bir \u015feyi d\u00fcnyan\u0131n neresine giderseniz gidin NFT \u00fczerinden sertifikaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ya da \u00fcretti\u011finiz zaman hi\u00e7 kimsenin \u015f\u00fcphesi olmuyor ki o size aittir. O y\u00fczden k\u00fcresel telifi size \u00e7ok ucuz kesin ve evrensel \u00e7er\u00e7evede sa\u011fl\u0131yor. Bundan dolay\u0131 sanat\u0131 ciddi anlamda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Sanat end\u00fcstrisini ciddi anlamda<br \/>\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ve sanat\u00e7\u0131lar\u0131, fikir sahiplerini besleyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bir husus daha var. NFT dedi\u011fimiz olgu kendi ekosistemini yarat\u0131yor. Tabii ki altyap\u0131 \u00fcstyap\u0131 ili\u015fkisi gere\u011fince kendi sosyal a\u011f\u0131n\u0131, kendi sosyal ili\u015fkilerini \u00fcretim ve payla\u015f\u0131m ili\u015fkilerini de yarat\u0131yor. Bundan dolay\u0131 merkeziyetsiz kom\u00fcniteler topluluklar \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcz binlerce, milyonlarca ki\u015fiden olu\u015fan kitlelere \u00e7ok rahat ula\u015fabiliyorsunuz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu eserlerin ger\u00e7ek anlamda halk veya kitleler g\u00f6z\u00fcnde de\u011ferlenip de\u011ferlenmedi\u011fini orada net olarak g\u00f6rebiliyorsunuz ve anonim olarak g\u00f6rebiliyorsunuz. \u0130\u015fte bunun gibi \u00e7ok ciddi faydalar\u0131 var. Bug\u00fcne kadar tarihsel \u00e7izgi i\u00e7inde, kronolojik \u00e7izgi i\u00e7erisinde sanat\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu bir\u00e7ok yap\u0131sal sorunu a\u015f\u0131yor ve sanat\u0131 asl\u0131nda bir sonraki \u00e7a\u011fa, bir sonraki a\u015famay\u0131 haz\u0131rl\u0131yor. NFT&#8217;nin bu devrimci g\u00fcc\u00fcn\u00fcn herkesin fark\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6zellikle de sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ve fikir sahiplerinin, \u00fcreticilerin fark\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676064888305-f57259ed-e52d\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676064888305-f57259ed-e52d\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Crypto Assets and NFT<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_158212406369e62df461f48\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_151820777569e62df4625ae\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_151820777569e62df4625ae\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=3s&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_151820777569e62df4625ae\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-scaled.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-scaled.jpg 2560w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-768x432.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bugra-Ayan_web-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676065472539\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Bu\u011fra Ayan<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Crypto Assets and NFT<\/span><\/h4>\n<p>We had a conversation with Bu\u011fra Ayan, Founder of Web3 Technologies Association, about Crypto assets, NFT and suggestions for those who want to specialize in this field.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=10s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">00:10<\/a><\/span> Digital Identity<\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=66s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">01:06<\/a><\/span> Does being anonymous in NFT production create problems?<\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=140s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">02:20<\/a><\/span> Problems that may arise from decentralization of crypto assets<\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=197s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">03:17<\/a><\/span> Specializing in crypto assets<\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JJxMIV8U9ZI&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=5&amp;t=260s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">04:20<\/a><\/span> Business areas where crypto and NFT stand out<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-1254\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-1254 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df46420c4-30749102\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df46420c4-30749102\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df46420c4-30749102\" data-class=\"content-69e62df46420c4-30749102\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-7266\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-7266 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-7266 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><b>\u00a0<\/b><b>Kripto Varl\u0131klar ve NFT- Bu\u011fra Ayan<\/b><\/h2>\n<h4><b>Dijital kimlik nedir?\u00a0<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dijital kimlik t\u0131pk\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki fiziksel kimli\u011fimiz gibi internette sahip oldu\u011fumuz varl\u0131klar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne verebilece\u011fimiz bir isim. Buradaki \u00f6nemli nokta \u015fu, internet geli\u015ftik\u00e7e insanlar\u0131n internet ortam\u0131nda sahip olduklar\u0131 bu dijital kimli\u011fi daha \u00e7e\u015fitleniyor, zenginle\u015fiyor ve derinle\u015fiyor. Web 1 evresinde sadece bir internet sitelerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ziyaret\u00e7i olarak b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7erezler varken ve Web 2 evresinde art\u0131k sosyal a\u011flardaki foto\u011fraflar\u0131, videolar\u0131, bu dijital kimli\u011fin i\u00e7erisine girdi. Web 3 evresindeyse art\u0131k m\u00fclkiyeti de kendisinde olan ve finansal de\u011feri olan varl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kacak.\u00a0NFT&#8217;ler\u00a0veya\u00a0Metaverse\u00a0ortam\u0131ndaki di\u011fer par\u00e7alar\u0131 da buna dahil edebiliriz. Buna toptan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n bu siber uzaydaki dijital kimlikleri ismini veriyoruz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><b>Does being anonymous in NFT production create problems?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">NFT \u00fcretiminin anonim olmas\u0131 asl\u0131nda yine bizim dijital kimlik ile ili\u015fkili bir durum. Yani bizim dijital kimlik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fiyor. Yani bir normal d\u00fcnyadaki fiziksel kimli\u011fimiz var. Bu fiziksel kimli\u011fi aynen dijital ortama ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir kimlik olu\u015fabilir veya onun yeni parametreleriyle yeni bir kimlik olu\u015fabilir. \u00d6rne\u011fin bir insan\u0131n oradaki takma ismi<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0131f\u0131rX Bu\u011fra ise ve onunla bir kimlik olu\u015fturmu\u015fsa art\u0131k o orada zaten bellidir ve tan\u0131n\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla birincisi bu nokta \u00f6nemli. Oradaki kimlik anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fecek. \u0130kincisi anonimli\u011fin olu\u015fturaca\u011f\u0131 tehlikelere asl\u0131nda bir teknik boyuttan bakabiliriz yani<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">telif haklar\u0131 gibi konulardan. Fakat biz y\u0131llar boyunca \u015funu g\u00f6rd\u00fck internete 90&#8217;lardan bak\u0131p bug\u00fcn\u00fc hayal etti\u011fimizde bug\u00fcn milyarlarca insan\u0131n birbirine mesaj g\u00f6ndermesi b\u00fcy\u00fck bir kaos yaratabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck ama bunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yani internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yava\u015f yava\u015f kendi i\u00e7 dinamikleriyle interneti d\u00fczenledi\u011fini g\u00f6rd\u00fck.\u00a0 NFT&#8217;deki\u00a0anonimlik problemleri de yine platformlardaki o dijital varl\u0131k bulunduran ki\u015filerin\u00a0propozlar\u0131\u00a0ile bir demokrasi i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fclecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><b>Kripto varl\u0131klar\u0131n merkeziyetsiz olmas\u0131 ne gibi sorunlar olu\u015fturabilir?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Merkeziyetsizlik\u00a0konusu asl\u0131nda \u00e7ok teknik bir konu gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcr. Ama ben bunu g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zdan bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayay\u0131m. Mesela her koyun kendi baca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131r atas\u00f6z\u00fcn\u00fc<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">onu bir yerde yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Sonra bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Hepimizin akl\u0131nda bu atas\u00f6z\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in asl\u0131nda hepimiz bir d\u00fc\u011f\u00fcm gibi oluyoruz ve dolay\u0131s\u0131yla en \u00e7ok kimin akl\u0131ndaki do\u011fruysa evet atas\u00f6z\u00fc bu \u015fekilde kal\u0131yor diyoruz. Yani merkeziyetsizlik dedi\u011fimiz \u015fey birbirine g\u00fcvenmeyen taraflar\u0131n ortak bir\u00a0\u00a0konsensusta \u00a0g\u00fcven ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 ve burada da y\u00fczde elli bir oran\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131. Yani burada bir varl\u0131\u011f\u0131n kimde oldu\u011funun yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 defterler tek bir ki\u015finin h\u00fckm\u00fcnde, otoritesinde olmuyor bir\u00e7ok yerde oluyor. Bir NFT&#8217;nin saklanmas\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, bir kripto paran\u0131n bulundurulmas\u0131nda hepsi. Buradaki merkeziyetsizlikten kast\u0131m\u0131z bu.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><b>Kripto varl\u0131klar \u00fczerine uzmanla\u015fmak i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto varl\u0131klar bizim bug\u00fcne kadar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz teknolojiler i\u00e7erisinde belki de en \u00e7ok disiplinleraras\u0131 alana giren teknolojilerden biri. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapay\u00a0zeka\u00a0\u00e7al\u0131\u015f\u0131rken veya art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik, sanal ger\u00e7eklik, nesnelerin interneti gibi teknolojileri \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bunun toplumsal taraf\u0131, finansal taraf\u0131 gibi noktalar \u00fczerine \u00e7ok fazla kafa yorman\u0131za gerek olmayabilir. Ama kripto varl\u0131k dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda internette insanlar\u0131n sahip olaca\u011f\u0131 yeni dijital kimliklerin DNA&#8217;lar\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla insana ait her \u015feyi anlamam\u0131z gerekiyor. Finansal taraf, teknolojik taraf, sosyal taraf, k\u00fclt\u00fcrel taraf. Dolay\u0131s\u0131yla burada uzmanla\u015fmak i\u00e7in bol bol disiplinleraras\u0131 okuma yapmak ve yeni geli\u015fen senaryolar\u0131 da dikkatlice incelemek gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc turizmden tutun ula\u015f\u0131ma finansa kadar bir\u00e7ok end\u00fcstriyi bir anda buran\u0131n i\u00e7erisinde g\u00f6rebiliyoruz. Burada uzmanla\u015fmak i\u00e7in bol bol okuma yapmak ve yeni senaryolar\u0131 dikkatle incelemek gerekiyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Kripto ve NFT&#8217;nin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u015f alanlar\u0131 nelerdir?<\/b><\/p>\n<p class=\"p6\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eimdi 1990\u2019lardan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda internet ne i\u015fe yarar? \u0130nternet nedir sorusunun her y\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. ani 97\u2019de internet nedir diye sordu\u011fumuzda farkl\u0131. 2005\u2019te farkl\u0131, 2015\u2019te farkl\u0131. Biz bug\u00fcn\u00a0NFT&#8217;leri\u00a0anlamland\u0131rmaya ve belli bir i\u015f g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fal olarak ilk kar\u015f\u0131m\u0131za daha entelekt\u00fcel, sanatla ilgili k\u0131s\u0131mlar geliyor. Fakat\u00a0metaverse\u00a0gibi ortamlarda g\u00fcndelik kullan\u0131ma girdi\u011finde bunu her anlamda, her end\u00fcstride kullanabilece\u011fimizi g\u00f6rece\u011fiz. Odak noktam\u0131z \u015fu olabilir.\u00a0NFT&#8217;leri\u00a0internetin en k\u00fc\u00e7\u00fck lego par\u00e7alar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bug\u00fcnk\u00fc varl\u0131klardan fark\u0131 ise o legolar\u0131n sorumlulu\u011funun ve kontrol\u00fcn\u00fcn bizde olmas\u0131. Yani sizin Facebook hesab\u0131n\u0131zdaki varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kontrol\u00fc Facebook \u015firketine aittir ama\u00a0NFT&#8217;lerin\u00a0kontrol\u00fc sizde olacak. Dolay\u0131s\u0131yla her alana girebilir. Biz \u015fu anda bunun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Mark Zuckerberg\u2019e 2017\u2019de<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> Facebook nedir diye sorsan\u0131z bug\u00fcn o hayal edemezdi. Biz de yani do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse sadece bunun bir girdap gibi her \u015feyi i\u00e7ine alabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz, fakat neyi ne zaman alaca\u011f\u0131na daha farkl\u0131 parametreler karar verecek.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676149020065-64988344-7c74\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676149020065-64988344-7c74\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Robot Journalism<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_110964844769e62df464d55\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_118072902869e62df465348\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_118072902869e62df465348\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0IqnSELT3GM&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=10&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_118072902869e62df465348\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilgesenyuz.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilgesenyuz.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilgesenyuz-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilgesenyuz-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilgesenyuz-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676152983443\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Do\u00e7. Dr. Bilge \u015eeny\u00fcz<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Robot Journalism<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\">We talked to Assoc. Dr.  Bilge \u015eeny\u00fcz about robot journalism and listened to her suggestions for those who want to improve themselves in the field.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\">Robot Journalism<\/li>\n<li class=\"p1\">Data journalism<\/li>\n<li class=\"p1\">Suggestions for those who want to improve themselves in the field of robot journalism and data journalism<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-3487\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-3487 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df466cc89-10698329\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df466cc89-10698329\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df466cc89-10698329\" data-class=\"content-69e62df466cc89-10698329\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-5592\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-5592 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-5592 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><strong>Robot Gazetecilik \u2013 Bilge \u015eeny\u00fcz<\/strong><\/h2>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Robot gazetecilik nedir?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Robot gazetecilik denince ilk \u00f6nce akl\u0131m\u0131za sanki b\u00f6yle makineler bir oturmu\u015flar bir yerde haber yaz\u0131yorlar gibi bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ama \u00f6yle bir \u015feyden bahsetmiyoruz asl\u0131nda. Yine insan eme\u011finin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, kurulumunda yer ald\u0131\u011f\u0131 bir gazetecilik prati\u011finden bahsediyoruz. Bir yaz\u0131l\u0131m vas\u0131tas\u0131yla, \u00f6zellikle nicel verinin yo\u011fun oldu\u011fu haberleri bir algoritma arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla otomatik bi\u00e7imde yazd\u0131rmaktan bahsediyoruz. Ama ba\u015flang\u0131\u00e7taki bu kodu yazan ki\u015fi yine insan. Dolay\u0131s\u0131yla bir makinenin oturup haber yazd\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten bahsetmiyoruz asl\u0131nda. \u00d6rnek vererek belki biraz daha kolay a\u00e7\u0131klayabiliriz. \u00d6rne\u011fin \u015fu an maalesef \u00fclkemizde \u00fcz\u00fclerek \u0130stanbul&#8217;da bir deprem bekliyoruz.\u00a0 Korkuyla bekliyoruz, bu deprem i\u00e7in bir gazetecileri s\u00fcrekli olarak oturtup bizim Kandilli Rasathanesi\u2019nin ya da devlet kurumlar\u0131n\u0131n di\u011fer devlet kurumlar\u0131n\u0131n sitelerinin ba\u015f\u0131nda oturtarak 24 saat bekletme imkan\u0131m\u0131z yok. Bunun yerine bir Java Script ya da herhangi bir ba\u015fka bir programla bir kod yaz\u0131yoruz ve diyoruz ki programa, her be\u015f saniyede bir gidip ilgili kurumlar\u0131 kontrol et, e\u011fer bir deprem varsa ekrana \u0130stanbul&#8217;da deprem oldu; \u015fiddetine g\u00f6re, i\u015fte yedi \u015fiddetinde bir deprem oldu, can kayb\u0131ndan endi\u015fe ediliyor, yaz\u0131s\u0131n\u0131 otomatik olarak getirebiliyor mesela. Sadece deprem olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeyelim. Nicel verinin yo\u011fun oldu\u011fu hangi haberler var diyecek olursak meteoroloji b\u00f6yle. Yine Ankara&#8217;da ya\u011fmur bekleniyorsa yine biz bir kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131na, meteorolojinin verilerini kontrol ederek ekrana ya\u011fmur oldu\u011funu, \u015femsiyelerini unutmamalar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda spor m\u00fcsabakalar\u0131nda dakikalar, goller, yine say\u0131sal verinin \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu haberler. Yine akl\u0131m\u0131za gelebilecek olan ba\u015fka ne olabilir dersek tabii ki ekonomi, dolar, euro ya da i\u015fte \u00e7e\u015fitli para birimlerinin \u00fclkenin para birimine g\u00f6re de\u011fi\u015fimiyle ilgili olan haberleri yine biz algoritmalara, otomatik bi\u00e7imde yazd\u0131rabiliyoruz. Ama burada \u00f6nce dedi\u011fim gibi hangi haberlerin otomatize edilebilece\u011fine karar vermemiz gerekiyor. \u015eu an i\u00e7in bunlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak nicel haberler ve bir yine insan eme\u011fiyle kod yazarak ilgili yerlerden, veri kaynaklar\u0131ndan veriyi \u00e7ekerek otomatik bi\u00e7imde yazmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yoruz.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Veri gazetecili\u011fi nedir?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Veri gazetecili\u011fi dedi\u011fimizde de yeni bir anlat\u0131 t\u00fcr\u00fc olarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Biliyoruz ki biz dijital end\u00fcstrilerin \u00e7ok artt\u0131\u011f\u0131 dijitalle\u015fmenin \u00e7ok artt\u0131\u011f\u0131 dijital enformasyonun anormal derecede \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyada bu verileri anlamland\u0131rmak i\u00e7in yeni anlat\u0131 tiplerine ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Ne demek istiyorum? Yaz\u0131 bazen yeterli olmuyor. G\u00f6rsel bazen yeterli olmuyor Sadece i\u015fte sabit g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yeterli olmuyor. Tablolar da bazen tek ba\u015f\u0131na yeterli olmuyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bir arada kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6zellikle yine say\u0131sal olarak verinin \u00e7ok oldu\u011fu yerlerde o tablolarla yeni bir anlat\u0131 t\u00fcr\u00fc olu\u015fturarak verice yo\u011fun olan bir konuyla ilgili bilgiyi \u00e7ok kolay \u00e7ok pratik bir bi\u00e7imde anlatmam\u0131z\u0131n yeni bir yolu. Ama burada belki \u00fczerinde durmam gereken \u015feylerden biri sadece nicel veriyi g\u00f6rselle\u015ftirmiyoruz veri g\u00f6rselle\u015ftirmede, nitel veri g\u00f6rselle\u015ftirmek i\u00e7in de zihin haritalama gibi ba\u015fka nitel veri g\u00f6rselle\u015ftirmeye y\u00f6nelik olarak bir\u00e7ok ba\u015fka ara\u00e7 da kullanma \u015fans\u0131na sahibiz. Ne yap\u0131yoruz burada? Tablola\u015ft\u0131r\u0131yoruz, grafikle\u015ftiriyoruz, ses \u00f6\u011fesi ekleyebiliriz, resim yine sabit ya da hareketli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye ekleyebiliriz. Ama miktarca fazla anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir konuyu belki tek bir anlat\u0131yla \u00e7ok kolay bir bi\u00e7imde kitlelere ula\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir yeni anlat\u0131 t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bunun i\u00e7in de belirli becerilerimizin olmas\u0131 gerekiyor. Nedir bu? \u0130lla programlama dillerine hakim olmam\u0131z gerekmiyor ama, baz\u0131 toollar var. Veri g\u00f6rselle\u015ftirme i\u00e7in kullanabilece\u011fimiz toollar var. Bunlardan yararlanarak verimizi oraya y\u00fckleyerek, g\u00f6rselle\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine ba\u015flayabiliriz. G\u00f6rselle\u015ftirmeye yani ilk denemelerimizi yapabiliriz. Bu programlar\u0131n ya da toollar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00fccretsiz ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu. Dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7 \u00fcrkmeden, \u00e7ekinmeden bunlar\u0131 kurcalamam\u0131z, bunlar\u0131n \u00fczerinde verilerimizi anlaml\u0131 bir anlat\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7abalamam\u0131z gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla asl\u0131nda ilk ba\u015fta b\u00f6yle korkutucu gibi g\u00f6z\u00fcken bu anlat\u0131 t\u00fcr\u00fc, \u00f6\u011frenildi\u011finde \u00e7ok keyifli, \u00e7ok kolayca zor i\u00e7erikleri kitlelere anlatman\u0131n etkili bir arac\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Robot gazetecili\u011fi ve veri gazetecili\u011fi alan\u0131nda kendini geli\u015ftirmek isteyenlere \u00f6nerileriniz nelerdir?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gen\u00e7lere kendilerini hem veri gazetecili\u011fi alan\u0131nda hem de robot gazetecilik alan\u0131nda geli\u015ftirmeleri i\u00e7in \u00f6nerece\u011fim baz\u0131 noktalar elbette ki olacakt\u0131r. Ama ilk \u00f6nce belki \u015funu s\u00f6ylemem gerekiyor. Robot gazetecilik yani algoritma yazmak, programlama dili bilmek ya da veri gazetecili\u011fi toollar\u0131n\u0131 iyi kullan\u0131yor olmak sihirli bir de\u011fnek de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla her kod yazan ki\u015fi muhte\u015fem i\u00e7erikler olu\u015fturacak diye bir kaide yok. Bunu bilelim. \u00c7ok kli\u015fe olacak belki ama i\u00e7erik krald\u0131r diye de bir biliyoruz ki s\u00f6z var. Dijital d\u00fcnyada \u00e7ok kullan\u0131lan. \u00d6ncelikle ger\u00e7ekten neyi anlataca\u011f\u0131m\u0131za karar verece\u011fiz. Verilerimizi iyi toplayaca\u011f\u0131z ki bunu ister veri g\u00f6rselle\u015ftirmeyle anlatal\u0131m, ister algoritmalarla anlatal\u0131m. Bunlar sadece bir ara\u00e7. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ncelikle iyi bir haberci olman\u0131n ko\u015fulu yani \u00f6ncelikle i\u00e7eri\u011fimizin ne olaca\u011f\u0131na karar vermemiz, bunun \u00fczerine kafa yormam\u0131z \u00e7ok \u00f6nemli. Bu da ger\u00e7ekten iyi bir genel k\u00fclt\u00fcr becerisi, \u00e7ok fazla ki\u015fiyi tan\u0131ma, haber kaynaklar\u0131na dokunma, ula\u015fma \u00f6nce bunlar\u0131 sa\u011flamam\u0131z ve veriyi sa\u011flamam\u0131z gerekiyor. \u0130yi bir verimiz olmadan d\u00fcnyan\u0131n en iyi toolunu bilelim, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel veri g\u00f6rselle\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanabilelim bir i\u015fe yaramayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nce toplayaca\u011f\u0131m\u0131z veriye odaklanaca\u011f\u0131z. Arkas\u0131ndan da benim \u00e7e\u015fitli \u00f6nerilerim elbette ki var. Yine \u00f6nerim \u00f6ncelikle \u00fccretsiz olanlardan gen\u00e7lerin diyebilirler ki bizim maddi ko\u015fullar\u0131m\u0131z uygun de\u011fil. \u0130nan\u0131n \u015fu an data visualization diye ingilizcesiyle, t\u00fcrk\u00e7esiyle veri g\u00f6rselle\u015ftirme diye girseler onlarca YouTube videosu ya da farkl\u0131 kanallardaki i\u00e7erikle kar\u015f\u0131la\u015fabilirler ve bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok temelden anlatan kurslar ya da i\u00e7erikler. Bunlarla ba\u015flamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. Hi\u00e7 zor de\u011fil. Korkmamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. D\u00fcnyada da yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar var. \u015e\u00f6yle \u015feyler var. Gazetecilik, \u00f6\u011frencisiyim matematik bilmiyorum, programlama yazamam, hi\u00e7 ilgisi yok. Bunun g\u00fcvencesini verebilirim. Sosyal bilimciler \u00e7ok g\u00fczel kod yazabilirler. \u00c7ok ba\u015far\u0131l\u0131, \u00e7ok temiz kod yazabilirler. Yeter ki korkmas\u0131nlar bir de ilk izledikleri kaynak belki kendilerine \u00e7\u00fcnk\u00fc biz e\u011fitimcilerin de birazc\u0131k kendimize i\u011fneyi bat\u0131rmam\u0131z gerekiyor belki. \u0130lk izledikleri kaynak kendilerini so\u011futmas\u0131n l\u00fctfen. Yani belki bir ki\u015finin bir ki\u015finin benim anlat\u0131m\u0131mdan da \u00e7ok ho\u015flanm\u0131yor olabilirler. Ama alternatif ba\u015fka ba\u015fka, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok \u015fansl\u0131y\u0131z bu konuda dedi\u011fim gibi. \u0130nternet ortam\u0131nda onlarca kurs, onlarca i\u00e7erik, hele ki \u00fccretsiz olarak var. Bunlara bakmalar\u0131n\u0131 ve bunlarla ba\u015flamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. Yine sadece haz\u0131r paket olarak y\u00fcklenmi\u015f olan videolar yerine \u00e7e\u015fitli online workshoplar d\u00fczenleniyor \u015fu an. Bunlar\u0131 takip edebilirler. Etkili isimleri sosyal medya \u00fczerinden takip edebilirler. Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 etkinliklere bakabilirler. Ve bence yap\u0131lm\u0131\u015f veri g\u00f6rselle\u015ftirme \u00f6rneklerini, veri gazetecili\u011fi \u00f6rneklerini, T\u00fcrkiye&#8217;de de \u00e7ok g\u00fczel yap\u0131l\u0131yor. Ben gurur duyuyorum. Baz\u0131 \u00f6\u011frencilerimiz ger\u00e7ekten bizi ge\u00e7iyorlar. Yani fak\u00fcltede bu dersleri alarak piyasaya giden ve ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7ok iyi, \u00e7ok \u00e7ok g\u00fczel i\u00e7erik olu\u015fturan \u00f6\u011frencilerimiz var. Daha iyi bir veri g\u00f6rselle\u015ftirmenin bir yolu da hem etkili toollar\u0131 \u00f6\u011frenmek, hem bunun mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve felsefesini i\u015fte dezavantajl\u0131 gruplar\u0131n da eri\u015febilece\u011fi bir veri g\u00f6rselle\u015ftirme yapmak. Neden bahsediyoruz? \u00d6yle bir i\u00e7erik olu\u015fturaca\u011f\u0131z ki ya\u015fl\u0131lar, engelliler, onlar da \u00e7ok rahat, o i\u00e7eri\u011fi okuyabilecekler bilgi edinebilecekler. Yap\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7erikleri takip etmek. Bu habercili\u011fin de ana kural\u0131d\u0131r zaten. \u0130yi bir haber yazman\u0131n kural\u0131 \u00e7ok fazla haber okumakt\u0131r. \u0130yi bir veri g\u00f6rselle\u015ftirmeci ya da i\u015fte veri g\u00f6rselle\u015ftirme uzman\u0131 ya da veri gazetecisi olman\u0131n kural\u0131 da yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00f6rnek \u00e7al\u0131\u015fmalara bakmak ve onlar\u0131 takip etmekten ge\u00e7iyor. Bir de toollar s\u00fcrekli de\u011fi\u015fir. Onu s\u00f6ylemem gerekir belki. Dolay\u0131s\u0131yla bir toolu \u00f6\u011frendim. Hayat\u0131m boyunca hayat\u0131m kurtuldu ya da bir programlama dilini \u00f6\u011frendim, bundan sonra hayat\u0131m kurtuldu diye bir durum yok. G\u00fcncel geli\u015fmeleri, yeni toollar\u0131, yeni, alanla ilgili e\u011fer seviyorsan\u0131z bu alan\u0131 takip etmeniz gerekiyor. Tekrar ba\u015fa d\u00f6nerek son kez bitirecek olursam neden sihirli bir de\u011fnek de\u011fil? Bu t\u00fcr dersleri alan yirmi otuz ki\u015fiden, bir iki ki\u015finin bu konuya hevesi var. Bunu kabul etmemiz gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla nas\u0131l ki herkes ekonomi muhabiri olmuyorsa, nas\u0131l ki herkes parlamento muhabiri olmuyorsa, herkes de veri g\u00f6rselle\u015ftirmeci ya da veri gazetecisi ya da algoritmik haber yapan biri olacak diye bir durum yok. Ama bu konuya ilgisi olanlar i\u00e7in de bu kanallar\u0131 a\u00e7mam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0 \u0130yi takip, etkili toollar\u0131 \u00f6\u011frenme, yeni geli\u015fmelere devaml\u0131 olarak bakma ve yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalara, yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6rselle\u015ftirmeleri takip etmenin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676149019265-e98c033e-1668\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676149019265-e98c033e-1668\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Cinema and Digitalization<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_123981746069e62df4675e1\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_124718431969e62df467c09\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_124718431969e62df467c09\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=b2fhdBjnhIY&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=6&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_124718431969e62df467c09\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/hakanerkilic.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/hakanerkilic.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/hakanerkilic-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/hakanerkilic-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/hakanerkilic-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676149882038\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Do\u00e7. Dr. Hakan Erk\u0131l\u0131\u00e7<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h5><span style=\"color: #00aeff;\">Cinema and Digitalization<\/span><\/h5>\n<p class=\"p1\">We talked with Hakan Erk\u0131l\u0131\u00e7, Associate Professor at Mersin University Faculty of Communication.  about the digitalization adventure of cinema and the application areas of digital technologies.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\">Digitalization process of cinema<\/li>\n<li class=\"p1\">The possibilities opened by digital effects to cinema<\/li>\n<li class=\"p1\">Examples of digital effects in cinema<\/li>\n<li class=\"p1\">\u201cColor correction\u201d applications<\/li>\n<li class=\"p1\">Art cinema and popular cinema's use of digital technology<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-5033\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-5033 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df4696585-69780683\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df4696585-69780683\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df4696585-69780683\" data-class=\"content-69e62df4696585-69780683\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-6089\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-6089 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-6089 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><strong>Sinema ve Dijitalle\u015fme \u2013 Hakan Erk\u0131l\u0131\u00e7<\/strong><\/h2>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Sineman\u0131n dijitalle\u015fme s\u00fcrecinden bahsedebilir miyiz?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6\u011frenciyken, yani sinema televizyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okurken , pelik\u00fcl bitecek, elektronik sinema, dijital diye bir kavram\u0131 bilmiyorduk biz. Elektronik diye bir \u015fey vard\u0131. Yirmi y\u0131l\u0131 oluyor. On y\u0131l\u0131 oluyor. O on y\u0131l hi\u00e7bir zaman gelmedi, gelmedi. 90\u2019lar\u0131n sonunda birden o on y\u0131l geliverdi ve elektronik ve yan\u0131nda dijital diye bir kavramla geldi. Yani o k\u00fcreselle\u015fmeyle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m onu, ekonominin dijitalle\u015fmesiyle yani bunlar bir b\u00fct\u00fcn asl\u0131nda. Sinema durup dururken dijitalle\u015fmedi. Ya da sineman\u0131n daha do\u011frusu i\u00e7 dinamikleri dijitalle\u015fmeyi getirmedi. Orada yanl\u0131\u015f bir bilgi var. T\u0131p, yani sa\u011fl\u0131k alan\u0131 dijitalle\u015fti. Ekonomi bankac\u0131l\u0131k, borsa dijitalle\u015fti silah uzay bilmem ne sistemleri dijitalle\u015fti. Yani bunlar dijitalle\u015fince bir ekonomik a\u011f olarak sinema da mecburen dijitalle\u015fmek zorunda kald\u0131. Yoksa hani bir y\u00fczy\u0131l daha pelik\u00fclle gider miydi? Giderdi. Hi\u00e7 kimsenin de sorunu yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc standartlar\u0131 tam oturmu\u015ftu. O standartlar \u00f6nemli. Yani yap\u0131m, da\u011f\u0131t\u0131m, g\u00f6sterim aks\u0131 oturmu\u015f, yap\u0131m pratik s\u00fcreci kendi i\u00e7inde kurumlar\u0131yla, ki\u015fileriyle i\u015fleyi\u015fiyle oturmu\u015f. D\u00fcnyan\u0131n neresine giderseniz gidin marka model de\u011fi\u015fse de ister on 16 mm olsun ister 35 mm ister 70 mm bunu g\u00f6sterebilirsiniz. Bu \u00f6nemli bir \u015fey. Yani k\u00fcresel ekonomi anlam\u0131nda da \u00f6nemli bir \u015fey. End\u00fcstrinin i\u015fleyebilmesi i\u00e7in de \u00f6nemli bir \u015feydi. Dolay\u0131s\u0131yla laboratuar sistemleri de ona g\u00f6reydi. Kurgu post-prod\u00fcksiyon da ona g\u00f6reydi vesaire. Ama hani belki postta ba\u015fka bir \u015feyler s\u00f6yleyebilirim. Dolay\u0131s\u0131yla bu sistem gidebilir miydi? Evet. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var m\u0131yd\u0131? Hay\u0131r. Ama dedi\u011fim gibi yani o k\u00fcreselle\u015fmenin getirdi\u011fi dijitalle\u015fmeyle birlikte y\u00f6nde\u015fme kavram\u0131yla birlikte ister istemez sineman\u0131n da dijitalle\u015fmesi gerekiyordu. Tekrar edeyim bu sineman\u0131n kendi i\u00e7 dinamikleriyle olu\u015fan bir \u015fey de\u011fildi. Bunu ilk kim g\u00f6rd\u00fc? Mesela Kodak g\u00f6rd\u00fc, Arri g\u00f6rd\u00fc. Kodak, tarihi yanl\u0131\u015f s\u00f6yleyebilirim, ama yakla\u015f\u0131k olarak s\u00f6yleyeyim. 90\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015f\u00f6yle bir \u015fey yap\u0131yor Amerika&#8217;da, t\u00fcm b\u00fcy\u00fck yap\u0131mc\u0131lar\u0131, y\u00f6netmenleri topluyor. D\u00fcnyadan, Avrupa&#8217;dan da belli sinema meslek kurulu\u015flar\u0131 temsilcilerini, akademisyenleri topluyor. Diyor ki biz on y\u0131l i\u00e7inde negatif \u00fcretimini durduraca\u011f\u0131z. Herkes isyan ediyor, Spielberg\u2019inden Scorsese\u2019sine kadar\u2026 Olur mu \u00f6yle sa\u00e7mal\u0131k? Siz ne diyorsunuz? \u015eunu s\u00f6yl\u00fcyor. D\u00fcnya b\u00f6yle bir yere gidiyor. Biz de buna g\u00f6re \u00f6nlemimizi alaca\u011f\u0131z. \u00d6nce foto\u011fraftan ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Ama sinemaya da gelecek bu. Tekrar bir isyan dalgas\u0131 ba\u015fl\u0131yor. \u00c7ok istiyorsan\u0131z fabrika kurars\u0131n\u0131z, i\u015fletebiliyorsan\u0131z i\u015fletirsiniz diyor. Sonu\u00e7ta bak\u0131n sinema bir end\u00fcstri, bir i\u015fletme alan\u0131. Tamam, sanat, estetik falan da, end\u00fcstri aya\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmezseniz, sanat ve estetik alan\u0131n\u0131 g\u00f6remezsiniz Oradan bak\u0131nca ba\u015fka dinamikler belirleyici olabilir ve ba\u015fka bir yorumlar yapabilirsiniz ki kendi i\u00e7inde do\u011fru ve tutarl\u0131 da olabilir bu. Ama end\u00fcstriyle birlikte okudu\u011funuzda i\u015f de\u011fi\u015fiyor. Ha bunu seversiniz sevmezsiniz. Yani kapitalizm para falan filan \u00e7ok sevilen kavramlar de\u011fil, ama sinema b\u00f6yle bir \u015fey. Di\u011fer sanat dallar\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015fey. Dolay\u0131s\u0131yla o s\u00fcre\u00e7 yani Kodak \u00f6nce foto\u011frafta dijitale ge\u00e7ti. Sonra negatif \u00fcretimini durdurdu. Kameralar sistemleri de\u011fi\u015ftirdi. Arri \u00f6nemli bir \u00fcreticiydi. Kamera ekipmanlar, laboratuvar \u00fcreticisiydi, dijitale ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131 ve biz b\u00f6yle bir melez bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fad\u0131k. Yani bir taraftan, yani \u015funu \u00e7\u00f6zemediler \u00e7\u00fcnk\u00fc. G\u00f6sterim aya\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zemediler. Yani en son film perdede dijital nas\u0131l g\u00f6sterilecek k\u0131sm\u0131 fluydu. Kameray\u0131 yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6zd\u00fcler. Post-prod\u00fcksiyon ilk hamlede dijitalle\u015fti \u00e7\u00fcnk\u00fc televizyon prati\u011finden gelen elektronik tecr\u00fcbesi oray\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 dijitalle\u015ftirdi. Ve post-prod\u00fcksiyon s\u00fcreci, g\u00f6rsel efektleri, \u015fusu, busu \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde dijital oldu. Negatif \u00e7ekiyorsun, dijitale aktar\u0131yorsun, postunu yap\u0131yorsun, tekrar negatife bas\u0131yorsun, g\u00f6sterim kopyas\u0131 olu\u015fturuyorsun, ve filmleri g\u00f6steriyorsun. Bu ne zamana kadar s\u00fcrd\u00fc? 2013\u2019e kadar s\u00fcrd\u00fc. 2013\u2019te Amerika&#8217;da da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131lar g\u00f6steri boyutu, yap\u0131mc\u0131lar hepsi oturdular. Bunu nas\u0131l yapar\u0131z diye konu\u015ftular. Bunun bir maliyeti var. Bunu nas\u0131l \u00e7\u00f6zece\u011fiz diye konu\u015ftular ve bir noktalarda anla\u015ft\u0131lar O tarih 2013\u2019t\u00fc ve standartta DCP diye bir \u015fey \u00e7\u0131kt\u0131. Bunu kabul ettiler. Bu \u00e7ok ciddi teknik mesleki \u00f6rg\u00fctlerde tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Alternatifleri tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Televizyon yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi uydudan m\u0131 gelsin? Bu tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u0130nternet altyap\u0131s\u0131 \u00e7ok ciddi burada akt\u00f6rler var. B\u00fcy\u00fck paralar d\u00f6n\u00fcyor. Onlar devreye girdi. Biz internetten ula\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z, \u015fu an dijital platformda oldu\u011fu gibi, denildi. Bunlar\u0131n denemeleri yap\u0131ld\u0131. Sonra dediler ki sistem olarak bu DCP evet yani hani daha yap\u0131labilinir. Ve her yerde uygulanabilir bir \u015fey oldu. 2013\u2019ten sonra t\u00fcm pelik\u00fcl diyece\u011fim \u015feyin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 bitti. Pelik\u00fcl\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 bitince pelik\u00fcl\u00fcn \u00fcretimi bitti. Ve dijitalle\u015fmeye ge\u00e7mi\u015f olduk. Yani orada bir ara ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi var. 90\u2019lar\u0131n sonu 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan i\u015fte 2013\u2019e kadar o s\u00fcre\u00e7 b\u00f6yle \u015fey ger\u00e7ekten hani dijital sinema nedir ne de\u011fildi \u00f6\u011frendi\u011fimiz s\u00fcre\u00e7. E\u011fer belle\u011finizi yoklarsan\u0131z mesela DVD&#8217;lerin arkas\u0131ndaki hep kamera arkalar\u0131 olurdu. Bonus. Bu karar alm\u0131\u015flard\u0131 o dedi\u011fim sistemde Amerika&#8217;da. Biz seyirciyi nas\u0131l e\u011fitece\u011fiz dijitalde ve kamera arkas\u0131 \u00e7ekimleriyle dijitalde ne t\u00fcr pratikler yapt\u0131klar\u0131n\u0131, postta neyi \u00e7\u00f6zd\u00fcklerini, dijital kameralarla neler olabilece\u011fini\u2026 festivaller yava\u015f yava\u015f dijital kamerayla \u00e7ekilmi\u015f filmleri almaya ba\u015flad\u0131, sonra \u00f6d\u00fcllendirmeye ba\u015flad\u0131, sonra bu Color Correction falan post \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ilerleyince teknik olarak da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fti ve dijital sinema dedi\u011fimiz pratik yap\u0131m, da\u011f\u0131t\u0131m, g\u00f6sterim aya\u011f\u0131 hep birlikte dijitalle\u015fince de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu. Dolay\u0131s\u0131yla bu post sinema tart\u0131\u015fmas\u0131 do\u011fru bir tart\u0131\u015fma de\u011fil. Yani sinema \u00f6lm\u00fcyor. Sinema evet bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7iriyor. Kopu\u015f da demek do\u011fru de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu belli birikim var. O birikim \u00fczerinden evriliyor. Bir evrim diye bakmak laz\u0131m buna ve o birikim \u00fczerinden yeni bir aray\u0131\u015f i\u00e7ine giriyor. Dolay\u0131s\u0131yla post-pelik\u00fcl \u00e7ok do\u011fru bir kavram. Ama post sinema \u015fu anki sinemay\u0131 inkar anlam\u0131na gelir. Do\u011fru bir tan\u0131ma g\u00f6t\u00fcrmez bizi.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4>Dijital efektlerin sinemaya a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 imkanlardan bahsedebilir miyiz?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bunlar yap\u0131lmayan \u015feyler de\u011fildi. Pelik\u00fclle de yap\u0131l\u0131yordu. Zahmetli i\u015flerdi, daha masrafl\u0131 i\u015flerdi, uzun erimli i\u015flerdi. Laboratuvar s\u00fcreci k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131 ama belli \u015feyleri yine yapabiliyordunuz. Ama dijitalle\u015fince bir\u00e7ok \u015fey \u00e7ok daha rahat yap\u0131labilir, eri\u015filebilir oldu. Zaman ve ekonomi \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6ncelikle mesela Mini Dv ile \u00e7ekim yap\u0131yorlard\u0131. Onu aktar\u0131yorlard\u0131. Film look denilen bir \u015fey oldu. Ya 16\u2019y\u0131 35\u2019e \u00e7evirmek gibi Mini Dv\u2019yi 16 ya da 35\u2019e \u00e7evirip i\u015fte \u00f6yle g\u00f6sterimler falan yap\u0131ld\u0131. Ama \u015fimdi tamamen dijitalle\u015fince biz neyi g\u00f6rd\u00fck? \u015eunu g\u00f6rd\u00fck Kamera olmadan da film \u00e7ekebiliyorsunuz. Objektif \u00f6n\u00fc ger\u00e7ekli\u011fine ihtiya\u00e7 duymadan bunu realize edebiliyorsunuz. O realize etti\u011finiz \u015fey yani bilgisayarda yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler i\u015fte CGI\u2019ya gidiyor. Bilgisayar temelini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcm bindirme, renklendirme, hareket takipleri, performans yakalamalar ve bunlar\u0131n \u00e7e\u015fitleri bir s\u00fcr\u00fc var, bunlar da g\u00f6rsel efektler. Visual effects dedi\u011fimiz \u015feyler. Kamera \u00f6n\u00fc g\u00f6rsel efektleri de var, kar\u0131\u015ft\u0131rmamak laz\u0131m. Yani patlamay\u0131 ayarlars\u0131n\u0131z, yapars\u0131n\u0131z, onun uzmanlar\u0131 var, g\u00f6rsel efekt uzmanlar\u0131. Kameran\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini fiziksel olarak da yaratabilirsiniz. Kaza sahnesini, dubl\u00f6rler var, ona uygun, e\u011fitilmi\u015f uzmanlar\u0131 var. Ara\u00e7 nas\u0131l takla atacak? Nereden d\u00fc\u015fecek? \u015eu olacak, bu olacak. \u00c7ekebilirsiniz.\u00a0 Riskleri \u00e7ok fazla. Ama bunu \u015fimdi bilgisayarda yap\u0131yorsunuz. \u00d6yle bir foto ger\u00e7eklik yakalad\u0131lar ki reelden ay\u0131rt edemiyorsunuz. Ve bunlar\u0131 \u00e7ok iyi ya da reelle bilgisayarda \u00fcretilmi\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve efektleri \u00e7ok iyi ne yapabiliyorsunuz? Birle\u015ftirebiliyorsunuz. Bu neyi getiriyor? O zaman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Ben bir yarat\u0131c\u0131ysam tahayy\u00fcl etti\u011fim \u015feyi en i\u015flevsel \u015fekilde, en estetik \u015fekilde nas\u0131l olu\u015ftururum? \u015eimdi buradan bakmak laz\u0131m. Bir \u015feye kar\u015f\u0131 olmak, ya ben onu \u00e7ok anlam\u0131\u015f de\u011filim yani. Mesela dijitale kar\u015f\u0131y\u0131m. Olsan ne olur? Hani bak Side by Side diye bir belgesel var. \u0130nternette var. \u0130steyen izleyebilir. Tam bu de\u011fi\u015fim d\u00f6nemini anlat\u0131yor ve i\u015fte birileri itiraz ediyor, \u00f6b\u00fcr\u00fc \u00f6yle diyor, \u015f\u00f6yle diyor, b\u00f6yle diyor. Onlar\u0131n diyenlerin hepsi \u015fu an dijital \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ya b\u00f6yle bir hani bu bir realite yani. Hani be\u011fen be\u011fenme. Hani ilk ba\u015fta \u015f\u00f6yle bir \u015fey vard\u0131. Hakl\u0131 olabilirlerdi. \u00d6zellikle g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00f6netmeninin itirazlar\u0131 vard\u0131. 35 mm\u2019nin siyah doygunlu\u011funa ve renk skalas\u0131na yakla\u015fm\u0131yordu. \u015eu an onu ge\u00e7ti. \u015eimdi o \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc yani ve \u015funu test etmi\u015flerdi ta o d\u00f6nem. Ya ben Mini Dv ile mi g\u00f6sterdim? HD ile mi g\u00f6sterdim? Ya da i\u015fte o zaman 2K, daha 4K yok. S\u0131radan vatanda\u015f seyirci bunu fark etmiyor ki. Yani o terbiyeyi alm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00f6netmeni post-prod\u00fcksiyonda \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6r\u00fcp anl\u0131yor. Ha burada bir \u015fey var diyor. Bak bunun renk doygunlu\u011fu, siyah dengesi \u00f6yle de\u011fil bu. Tamam. Ka\u00e7 ki\u015fi? Alan profesyoneli bir kenara, kimse yok. Di\u011ferinde zaten teknik olarak cihazlara ba\u011flayacaks\u0131n\u0131z, \u00f6l\u00e7eceksiniz falan filan Wavefront\u2019ta g\u00f6receksiniz. Dolay\u0131s\u0131yla zaten s\u0131radan seyircinin renk, siyah dengesi falan gibi bir derdi de yok yani. Ve bunu test etmi\u015fler Amerikal\u0131lar. G\u00f6stermi\u015fler. Seyirciden hi\u00e7bir tepki almam\u0131\u015f. O zaman yap\u0131mc\u0131 diyor ki ya zaten ekonomik oluyor bu, derdimiz ne? Alan profesyonellerinin itirazlar\u0131 vard\u0131. \u015eu da \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc \u015fu an. \u015eu an 16K&#8217;dan bahsediyoruz. B\u0131rak\u0131n 4K&#8217;y\u0131. Projeksiyonda daha 4K&#8217;ya gelmedik ama yani geldik de yayg\u0131nla\u015fmad\u0131. \u015eu an 2K sinemalarda bizde \u00f6yle. D\u00fcnyada bir sene 4K \u015fu an t\u00fcm projeksiyonlar\u00a0 DCP&#8217;lerin. Bizde 2K, yat\u0131r\u0131m \u00e7ok pahal\u0131, kendini amorti etmiyor, bir destek yok. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fletmeci ne olacak? Onun paras\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karacak da kara ge\u00e7ecek de kredi bulacak da 4K&#8217;ya yat\u0131r\u0131m yapacak\u2026 O b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla 4K&#8217;ya yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131nda 8K, 16K falan \u00e7\u0131kacak. Yani \u015fimdi bir de b\u00f6yle h\u0131zl\u0131 gidiyor. 16K \u015fu an prototip olarak var. Denenen kameralar var. Piksel piksel \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu ne demek biliyor musunuz? Flu mu \u00e7ektin? Hi\u00e7 sorun de\u011fil. Ceketin rengini mi be\u011fenmedin? Hi\u00e7 sorun de\u011fil. Arkadaki renk? Hi\u00e7 sorun de\u011fil. Elimin hareketi h\u0131z\u0131n\u0131 m\u0131 be\u011fenmedin? Hi\u00e7 sorun de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc piksel piksel bunlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131p piksel piksel m\u00fcdahale edebilece\u011fin bir noktaya gidiyor. Yani bizim okulda \u00f6\u011fretti\u011fimiz bir\u00e7ok \u015fey ne yaz\u0131k ki anlam\u0131n\u0131 yitiriyor. Teknoloji bir de b\u00f6yle bir \u015feyi getiriyor. Ama hani halen onun arkas\u0131nda bir beyne ihtiya\u00e7 var. O beyni e\u011fitmek gerekiyor. S\u0131k\u0131nt\u0131 zaten o beyni e\u011fitip e\u011fitemememizde, yani onun entelekt\u00fcel birikiminde, estetik birikiminde, sanat tarihi birikiminde, d\u00fcnyay\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;yi okumas\u0131nda, i\u015fte o beyin, o ara\u00e7la ne yapabilir? \u015eimdi ona bakmak laz\u0131m.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Dijital efektlerin sinemadaki \u00f6rnekleri nelerdir, bu s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l i\u015flemekte?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kalabal\u0131kla\u015ft\u0131rmadan ba\u015flayal\u0131m. Normalde bir stadyum \u00e7ekeceksiniz, ne yapacaks\u0131n\u0131z? Altm\u0131\u015f bin insan\u0131 oraya koyacaks\u0131n\u0131z, de\u011fil mi? Oturuyor, y\u00fcz ki\u015fiyi \u00e7ekiyor. Y\u00fcz ki\u015fiyi farkl\u0131 \u015fekillerde \u00e7ekiyor, y\u00fcz, y\u00fcz, y\u00fcz. Elbisesini falan de\u011fi\u015ftiriyor. Renkleriyle oynayabiliyor, illa de\u011fi\u015ftirmesi de gerekmiyor. Sonra bunlar\u0131 stadyumun etraf\u0131na bir yay\u0131yor. Sen altm\u0131\u015f bin ki\u015fi, vovv diyorsun, gitmi\u015f, \u00e7ekmi\u015f, konser \u00e7ekmi\u015f ya da ma\u00e7 \u00e7ekmi\u015f. \u015eimdi, i\u015fin ekonomisini d\u00fc\u015f\u00fcnsene, altm\u0131\u015f bin ki\u015finin prod\u00fcksiyonuyla u\u011fra\u015fmak ayr\u0131 bir dert. Onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek ayr\u0131 bir dert. Ama y\u00fcz ki\u015fiyle bunu yapmak, eylemek \u00e7ok kolay. Forrest Gump, bunun \u00e7ok g\u00fczel \u00f6rnekleri var. Kamera arkas\u0131 var. Yani isteyen internette bulup izleyebilir. \u00c7ok net. Bu t\u00fcm sava\u015f filmleri, aksiyon filmlerinin \u00e7o\u011funda bu var. \u00c7ok net g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Yani \u00e7ok az ki\u015fiyle ve onlar\u0131 farkl\u0131 \u015fekillerde kullanarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir sahneleri \u00f6rg\u00fctleyebilirsiniz. Bu para ve zaman demek. Sinema i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey. Kalabal\u0131k bu. \u015eekil de\u011fi\u015ftirme, morphing. Terminator II en iyi \u00f6rneklerinden biri, \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6rnekleri de var. G\u00f6rsel olarak o kadar m\u00fcdahale ediyorsunuz ki, \u015fekil de\u011fi\u015ftirerek ba\u015fka bir \u015feye b\u00fcr\u00fcnebiliyor O Terminator\u2019deki ikinci gelen \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Yok ediciyi. \u0130\u015fte zeminden oluyor, polisin k\u0131l\u0131\u011f\u0131na gidiyor. Zaten niyeyse onlar \u00e7\u0131plak geliyordu filmde. En yak\u0131n kimi g\u00f6r\u00fcrse onun giysilerine giriyordu. \u0130\u015fte eli normal el k\u0131l\u0131ca d\u00f6n\u00fcyordu falan. Bunlar\u0131 \u015fu an \u00e7ok yapmak m\u00fcmk\u00fcn ve bunlar filmin esteti\u011fi ve anlam\u0131 i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck \u015feyler ifade etmeye ba\u015flad\u0131. Performans yakalama \u015fimdi orada da oyun motorlar\u0131 devreye girdi. Yani daha u\u00e7 bir noktaya gitti i\u015f. Oyun teknolojisi ve end\u00fcstrisi \u015fu an sinema end\u00fcstrisinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f durumda. Hem teknolojik olarak, hem yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomi olarak, \u00e7ap a\u00e7\u0131s\u0131ndan. Buradan da melez yap\u0131lar \u00e7\u0131k\u0131yor, anlat\u0131lar \u00e7\u0131k\u0131yor. VR da bunun i\u00e7ine giriyor. \u015eu an b\u00f6yle bir ger\u00e7ekten hibrit bir yere gidiyoruz.\u00a0 Bir de bunu ger\u00e7ekten okuyanlar i\u00e7in gidiyoruz. Okuyamayanlar i\u00e7in zaten halen kamerayla y\u00fcz seksen derece, otuz derece kural\u0131 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Halen oraday\u0131z yani. Bir a\u00e7\u0131dan da hani \u015furalarday\u0131z. Ama bir a\u00e7\u0131dan da buralarday\u0131z. Yani makas \u00e7ok a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda. Performans yakalamada da st\u00fcdyoda, ye\u015fil perde \u00f6n\u00fcnde bir oyuncuya canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131k, karakter neyse onun hareketleri yapt\u0131r\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla oyuncunun mimik ve hareketleri sens\u00f6rler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bilgisayara aktar\u0131l\u0131yor. Anime edilen karakterde de \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i bu sefer hissi yakal\u0131yorsunuz. Kutup Ekspresi diye bir animasyon filmi var. Mesela orada da var. Tom Hanks st\u00fcdyoda bilfiil oynuyor. O animasyon her \u015feyini oynuyor. Ve o \u015feyi izledi\u011finizde i\u015fte o Noel Baba oluyor, tren g\u00f6revlisi oluyor, h\u0131rs\u0131z oluyor, hepsini canland\u0131r\u0131yor, hepsinde ayr\u0131 karakter var, bilfiil eylemleri yap\u0131yor. Ama o performans\u0131n hepsi o animeye aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in animedeki duyguyu daha farkl\u0131 yakal\u0131yorsunuz. Ger\u00e7ekli\u011fi daha fazla hissediyorsunuz. Bu da bir\u00e7ok \u015feyi daha i\u015flevsel ve kolay k\u0131l\u0131yor. Ya da i\u015fte dijital backlot. Yani bizde bir t\u00fcrl\u00fc niyeyse anla\u015f\u0131lmayan ama \u015fu an dijital platformlardaki Kul\u00fcp gibi dizilerden uygulamaya ge\u00e7en daha \u00f6nce Cem Y\u0131lmaz&#8217;\u0131n filmlerinde Arog\u2019da Gora\u2019da Arif V216\u2019da \u00e7ok net kullan\u0131lan, Fetih 1453\u2019de de k\u0131smen kullan\u0131lan yap\u0131\u2026 Normalde kamera \u00f6n\u00fc ger\u00e7ekli\u011finde ya gideceksiniz ger\u00e7ek mekanda \u00e7ekeceksiniz ya da dekor kuracaks\u0131n\u0131z. Bu st\u00fcdyoda kurabilece\u011finiz gibi a\u00e7\u0131k alanlarda da olabilir. Yani bizde plato gelene\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fte kundura fabrikas\u0131ndan st\u00fcdyo yap\u0131yorsun, Seka fabrikas\u0131ndan plato kuruyorsun yani. Geldi\u011fimiz nokta buras\u0131. \u015eimdi bu buralarda yap\u0131l\u0131yor i\u015f asl\u0131nda ve st\u00fcdyoya ihtiya\u00e7 var. Yani b\u00fcy\u00fck st\u00fcdyolara kapal\u0131 st\u00fcdyolara ihtiya\u00e7 oldu\u011fu gibi a\u00e7\u0131k st\u00fcdyolar\u0131 kurabilece\u011finiz geni\u015f alanlara ihtiyac\u0131n\u0131z var. Burnumuzun dibinde Bulgaristan&#8217;da Nu Boyana diye bir st\u00fcdyo var, Londra&#8217;da var, New York&#8217;ta var, sokak olarak kurmu\u015flar. Frans\u0131z&#8217;\u0131n, Paris&#8217;in soka\u011f\u0131 da var. 16. y\u00fczy\u0131l bilmem bir Avrupa&#8217;dan k\u00f6y de var, Roma devrini de in\u015fa etmi\u015fler, a\u00e7\u0131k platolar. \u0130nsanlar gelip orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi bu da yetmiyor. Niye yetmiyor? Hem ekonomik anlamda s\u0131k\u0131nt\u0131lar hem de i\u015flevsel olarak yetmiyor. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ne yap\u0131yorsunuz? Dijitale aktar\u0131yorsunuz. Ye\u015fil perde uygulamalar\u0131 i\u015fte bindirmeler, kompozitingler vesaire. Yani asl\u0131nda biz filmde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir plan be\u015f alt\u0131 ba\u015fka uygulaman\u0131n bir araya gelmesiyle oluyor. Kompozitlik o i\u015fe yar\u0131yor. Bunlar\u0131 birle\u015ftiriyor, bir araya getiriyor. Ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ile sanal g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, st\u00fcdyodaki \u00e7ekimleri bir araya getiriyor, birle\u015ftiriyor. Siz evden y\u00fcr\u00fcd\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131 diyorsunuz ama ev \u00f6yle bir ev yok asl\u0131nda. Bir k\u0131sm\u0131 reel \u00e7ekilmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131 st\u00fcdyoda yap\u0131lm\u0131\u015f. Bir k\u0131sm\u0131 tamamen bilgisayar ortam\u0131nda \u00fcretilmi\u015f. Bunlar\u0131 bir araya getiriyorsunuz.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">16.45 Color correction uygulamal\u0131 dijital olarak nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Color correction o ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 ba\u015fka bir yere gidiyor. Postta en rahat ilk onu ke\u015ffettiler zaten. Yani bizim end\u00fcstri a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6yl\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, i\u015fte pozlama hatal\u0131, postta \u00e7\u00f6zeriz, \u015fu hatal\u0131, postta \u00e7\u00f6zeriz, bulut laz\u0131m, postta \u00e7\u00f6zeriz. Ama onun \u00f6tesinde bir i\u015flevi var. Onunla ilgili de \u00e7ok merak edenler varsa Coen karde\u015flerin Neredesin Be Birader? diye bir film var. Onun kamera arkas\u0131nda o yine dedi\u011fim pelik\u00fcl d\u00f6nemine ait bir film. Tam o ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin filmleri Roger Deakins, \u00f6nemli bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00f6netmeni. Sepyaya yak\u0131n b\u00f6yle kuru a\u011fustos b\u00f6yle u\u00e7uk sar\u0131 bir renk elde etmek istiyorlar ve filmin b\u00fct\u00fcn\u00fcne bunu yaymak istiyorlar. Roger Deakins sinemay\u0131 iyi bilen biri. Laboratuvara da hakim. Gidiyor, testler yap\u0131yor. Diyor ki yani ben laboratuvarda bunu bir noktaya kadar getiririm ama yani y\u00f6netmenin istedi\u011fi olmuyor yani. Hani bir noktada kal\u0131yorum, o ara bu dijital laboratuvarlar st\u00fcdyolar yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Onlar birden \u00e7a\u011fr\u0131 al\u0131yor. Gelin bir deneme yapal\u0131m. Bizde b\u00f6yle b\u00f6yle renkli uygulamalar var. Meraktan gidiyor. Oturuyor. Renk d\u00fczeltici ile bunu b\u00f6yle mi yapar\u0131z? K\u0131rm\u0131z\u0131y\u0131 al\u0131r m\u0131y\u0131z? Sepyay\u0131 \u015f\u00f6yle mi \u00e7\u00f6zeriz? Mavi b\u00f6yle mi olur? Renk skalas\u0131 \u015f\u00f6yle mi olur? Buray\u0131 bilmem ne yapar\u0131z. Diyor ki yani ben bunu \u015feyde \u00e7\u00f6zemiyorum,\u00a0 laboratuvarda \u00e7\u00f6zemiyorum. O zaman ne yapaca\u011f\u0131z? Filmi tamam\u0131n\u0131 35 ile \u00e7ekece\u011fiz. O zaman 35 \u00e7ekiliyor, pelik\u00fcl yani, Sonra aktaraca\u011f\u0131z, dijital s\u00fcrecinden ge\u00e7ecek. Postta da biz t\u00fcm rengi, efektleri, kurguyu bitirece\u011fiz. Ve bu i\u015f b\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor. \u015eu an ba\u015fka bir noktaya gitti. Da Vinci&#8217;nin Resolve\u2019u kullan\u0131l\u0131yor bu i\u015fle ilgili. Onun en basit \u015feyi \u00fccretsiz olarak kullanabilir. Yani montaj\u0131 da \u00e7ok rahat \u00e7\u00f6zebilirsiniz ve renk color correction\u2019a ge\u00e7i\u015f de \u00e7ok rahat yapabilirsiniz. \u0130stekli ve hevesli olmak laz\u0131m. Yani bunlar\u0131n do\u011fru d\u00fcr\u00fcst e\u011fitimi var m\u0131? Belki g\u00f6rsel ileti\u015fim tasar\u0131m b\u00f6l\u00fcmlerinde ne kadar veriyorlar bilmiyorum. Sinema b\u00f6l\u00fcmlerinde ise i\u015fte b\u00f6yle k\u0131smen ilgili hoca varsa ilgili \u00f6\u011frenci varsa denk geliyor. Biz mesela Maya dersi a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6yle bir arkada\u015f\u0131 bulmu\u015ftuk. \u0130ki \u00fc\u00e7 d\u00f6nem gitti kald\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fey, altyap\u0131 yetmiyor, i\u015fte \u00f6\u011frenci sirk\u00fclasyonunda sorun var falan. Yani bu biraz hevesle ilintili bir \u015fey. Ne yapmak istiyorum? Bunun yan\u0131t\u0131n\u0131 biliyorsan hani \u00f6\u011frencinin elindeki bilgisayar da kamera da, okuldakinin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor olabilir. Yani burada da benzer \u00f6rnekler ya\u015f\u0131yorsunuzdur.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Sanat sinemas\u0131 ve pop\u00fcler sineman\u0131n dijital teknolojilerden yararlan\u0131rken farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ya asl\u0131nda de\u011fi\u015fmemesi laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta bunlar sineman\u0131n nas\u0131l diyeyim, ayg\u0131tlar\u0131. Yani kamera neyse, Video FX de o bence, CGI da o. Bir y\u00f6netmenin bunlar\u0131 biliyor olmas\u0131 laz\u0131m. Bir yap\u0131mc\u0131n\u0131n bir yap\u0131m\u0131 b\u00fct\u00e7elerken, prod\u00fcksiyonu yaparken neyi nerede, nas\u0131l \u00e7\u00f6zece\u011fini biliyor olmas\u0131 laz\u0131m. Y\u00f6netmenin vizyonuyla, yap\u0131mc\u0131n\u0131n olanaklar\u0131 asl\u0131nda bunlar\u0131 nas\u0131l kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 getiriyor. Ama bizde \u015f\u00f6yle bir alg\u0131 var. Yanl\u0131\u015f bir alg\u0131. \u00c7ok indirgemeci bir bak\u0131\u015f, i\u015fte bu ana ak\u0131m sinema, pop\u00fcler sinema, tecimsel sinema k\u00f6t\u00fc, i\u015fte Marvel\u2019ler falan filan patlad\u0131lar yarat\u0131klar geldi. Star Wars falan kabul edilebilir, Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi de. Di\u011ferleri falan hani b\u00f6yle tukaka! Ama \u00f6yle de\u011fil. Yani asl\u0131nda bu biraz \u00f6nce konu\u015ftu\u011fumuz her \u015fey bu filmlerde denenip yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lan \u015feyler. Ve o dijital backlot dedi\u011fimiz k\u0131s\u0131m sizin burada da ye\u015fil perdeniz var, yani ye\u015fil perde uygulamalar\u0131 falan, her yani Arthouse ya da ana ak\u0131m olup olmamas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak herkes yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bunu kullanabilir. Bizde s\u0131k\u0131nt\u0131 ne? Bizde s\u0131k\u0131nt\u0131 \u015fu. Ana ak\u0131mda \u00e7ok iyi filmler ne yaz\u0131k ki \u00e7ok fazla \u00e7\u0131km\u0131yor. Tekil \u00f6rnekler var. \u0130\u015fte Cem Y\u0131lmaz&#8217;\u0131 istisnai koyuyorum. O bu anlamda kafa da yoruyor. Arthouse\u2019a geldi\u011finizde de b\u00fct\u00e7eler o kadar s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ki bir, bilgi eksikli\u011fi var. \u0130ki, zaten paras\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hani oray\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor bile. Yani yeni yeni hani buralarda da bir \u015feyler oluyor biz ne yapar\u0131z diye bakanlar var. Video FX ve CGI arthouseda bizde \u015fey boom g\u00f6r\u00fcnd\u00fc sil. \u0130\u015fte mekanda antenler g\u00f6r\u00fcnmeyecek, sil. Kablo oradan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ay ay ay, onu sil falan b\u00f6yle bu \u00e7ok ilkel bir yerden bak\u0131yorlar. Aaa \u00e7ok seviyoruz, siliyor, kurtuluyoruz diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00fc\u015f\u00fcnsene onu yeniden \u00e7ekecek falan yeniden kuracak oray\u0131 hani. Bunu g\u00f6rm\u00fc\u015f ama, bu en basit d\u00fczlemi. Bu de\u011fil ki. Ya orada \u00e7ok yarat\u0131c\u0131 bir i\u015flev var. Filmin anlat\u0131s\u0131na dramatik \u00f6rg\u00fcs\u00fcne, estetik yap\u0131s\u0131na \u00e7ok ciddi katk\u0131 sa\u011flayacak bir durum var. \u015eimdi bu biraz b\u00fct\u00e7eyle, biraz vizyonla ilintili bir \u015fey. Ana ak\u0131mda da orada da iki aks var. Ya b\u00f6yle \u00e7ok b\u00fcy\u00fck prod\u00fcksiyonlar olacak. Onlar da \u00fc\u00e7 y\u0131lda, be\u015f y\u0131lda bir oluyor. Bir de bu TRT dizileri var. Onlar zaten reel yap\u0131yorlar. Neyse \u00f6yle bir al\u0131\u015fkanl\u0131k kurdular. Hani bu i\u015fin bu k\u0131sm\u0131na bakm\u0131yorlar. Yeni yeni bir \u015feyler oluyor bizde de, k\u0131p\u0131rdamalar var. Iguana Tokyo orada baya\u011f\u0131 var mesela bu, mesele R\u00fcya\u2019da var. Yani bir\u00e7ok film say\u0131labilir ama daha b\u00f6yle \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fczeyde, minimal d\u00fczeyde arthouseda gidiyor. Bir de arthouseda \u015f\u00f6yle bir alg\u0131 var. Hani biz daha bir ger\u00e7ek\u00e7i, hani o da \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bir kavram da, sinema yap\u0131yoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6yle dijital, sanal falan, FXler, CGI bize uymaz. Hani yani niye uymuyor? Onu anlam\u0131yorum. Nelerini bozuyor? Hangi ahlaklar\u0131n\u0131 bozuyor Bunlar\u0131n onu bilmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten bilseler ve prod\u00fcksiyonu ba\u015ftan b\u00fct\u00e7eyi olanaklar\u0131 ona g\u00f6re kursalar bizim \u00e7ok yarat\u0131c\u0131 arthouse yap\u0131mlar\u0131m\u0131z da \u00e7\u0131kabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok i\u015flevsel bir \u015fey.<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676149946481-4aa38a8e-75cd\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676149946481-4aa38a8e-75cd\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Cinema and Interactive Experience<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_203582072569e62df46a162\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_19822357069e62df46a7dd\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_19822357069e62df46a7dd\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vF0SysNVie0&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=7&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_19822357069e62df46a7dd\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilalcakay.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilalcakay.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilalcakay-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilalcakay-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bilalcakay-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676152965201\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">\u00d6\u011fr. G\u00f6r. Bilal \u00c7akay<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Cinema and Interactive Experience<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\">We talked with Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l University Lecturer Bilal \u00c7akay about the possibilities opened by cinema narrative and interactive experience.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\">Differences between game narrative and cinema narrative<\/li>\n<li class=\"p1\">The relationship between the cinema industry and the game industry<\/li>\n<li class=\"p1\">Interactive experience and uses in various media products<\/li>\n<li class=\"p1\">The impact of technological developments on interactive narrative<\/li>\n<li class=\"p1\">Character element in interactive experience<\/li>\n<li class=\"p1\">Tools used when designing interactive experiences<\/li>\n<li class=\"p1\">Interactive experience in movies<\/li>\n<li class=\"p1\">Interactive cinema examples in Turkey<\/li>\n<li class=\"p1\">Suggestions for those who want to improve themselves in the field<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-4055\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-4055 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df46c14e9-47700267\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df46c14e9-47700267\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df46c14e9-47700267\" data-class=\"content-69e62df46c14e9-47700267\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-1751\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-1751 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-1751 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><b>Sinema ve \u0130nteraktif Deneyim- Bilal \u00c7akay<\/b><\/h2>\n<h4>Oyun anlat\u0131s\u0131 ve sinema anlat\u0131s\u0131 aras\u0131nda farklar var m\u0131d\u0131r?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyun anlat\u0131s\u0131 nedir konusu tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu. Burada iki yakla\u015f\u0131m var. Anlat\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m ve oyun tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131m diye tan\u0131mlayabilece\u011fimiz iki yakla\u015f\u0131m var. Oyun tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131mda deniliyor ki oyunlar her \u015feyden \u00f6nce kural tabanl\u0131 yap\u0131lard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla asl\u0131nda oyunda has olan \u015fey kurald\u0131r diyorlar. \u00d6te taraftan anlat\u0131 gelene\u011fi ise asl\u0131nda oyunlar\u0131n t\u0131pk\u0131 sinema nas\u0131l daha sonradan ortaya \u00e7\u0131k\u0131p anlat\u0131 kuramlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olduysa oyunlar\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar ve bu iki yap\u0131 birle\u015fince yani hem oyunlar\u0131n bir taraftan kural tabanl\u0131 yap\u0131lar\u0131 bir taraftan da oyunlar\u0131n hik\u00e2ye anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 asl\u0131nda oyunlara has bir anlat\u0131 geli\u015ftirmi\u015f oluyor.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4>Sinema end\u00fcstrisi ve oyun end\u00fcstrisi aras\u0131nda bir ba\u011f kurulabilir mi?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yani bu i\u015fin tarihine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00f6zellikle seksenlerde bunu bu yak\u0131nla\u015fmay\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyoruz. Belki buradaki ilk filmlerden bir tanesi Tron adl\u0131 film. 1982\u2019de yap\u0131l\u0131yor. Filmin y\u00f6netmeni o g\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7ok me\u015fhur olan arkada oyunlar\u0131 var. Arcade oyunlar\u0131 ne asl\u0131nda? \u0130\u015fte bozuk parayla oynanan asl\u0131nda bir oyun makinas\u0131 ve o g\u00fcnk\u00fc g\u00f6rsel d\u00fcnya, arkada oyunlar\u0131n g\u00f6rsel d\u00fcnyas\u0131, \u00e7ok renkli grafiklerden olu\u015fan bir d\u00fcnya ve filmin y\u00f6netmeni oradaki d\u00fcnyay\u0131 filme yans\u0131tmak i\u00e7in o d\u00fcnyay\u0131 birebir asl\u0131nda tercih ediyor. Bunlara asl\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bin 1980\u2019lerden itibaren yani oyunu merkeze alan veyahut oyun al\u0131nt\u0131s\u0131na yak\u0131n filmleri merkeze alan filmler b\u00f6yle \u015fey son derece geli\u015fkin bir \u015fekilde yayg\u0131nl\u0131k kazan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki temel mesele oyunlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomik ba\u015far\u0131. Yani nas\u0131l romanlar \u00e7ok sat\u0131yorsa film uyarlamas\u0131 oluyorsa, ayn\u0131 \u015fekilde sinemac\u0131lar \u00e7ok satan oyunlar\u0131n film uyarlamalar\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar ve bunu yaparken de bu oyunlara has, g\u00f6rsel anlat\u0131 stratejilerini filmlerde tercih etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla end\u00fcstri bir yak\u0131nla\u015fma oldu\u011fu gibi film \u015firketleri, bu oyun \u015firketleriyle ortakla\u015fa hareket ediyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de bu entertainment denen d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131.<\/span><\/p>\n<h4>\u0130nteraktif deneyim nedir? Hangi medya \u00fcr\u00fcnlerinde interaktif deneyimleri g\u00f6rebiliyoruz?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deneyim, interaktiviteyi tam olarak nas\u0131l hangi ortamlarda deneyimliyoruz? Bir kere b\u00fct\u00fcn alametifarika i\u015fte hani MacLuhan&#8217;\u0131n dedi\u011fini ortam mesaj\u0131n kendisidir. Yani ortam\u0131n kendisi<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bilgisayar ortam\u0131n\u0131n kendisi etkile\u015fimi zorunlu k\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla orada \u00fcretece\u011finiz her \u015fey asl\u0131nda bu herhangi bir \u015fey olabilir do\u011frudan sizin etkile\u015fiminizle harekete ge\u00e7iyor. Bu y\u00fczden asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u015fu anda i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011fda da her \u015fey o tabanl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in interaktivite bir taraf\u0131yla bu ama \u00f6te taraftan bununla birlikte geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131mlar, \u00f6zellikle VR, interaktif filmler asl\u0131nda bunun bir par\u00e7as\u0131, devam\u0131 sadece bu da de\u011fil. \u0130\u015fte sosyal medya kullan\u0131m\u0131, i\u015fte habere yorum yapabilmek, i\u015fte tutun da payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z foto\u011frafa yorum alabilmek kadar yani b\u00fct\u00fcn bir \u015feyin interaktivite ile \u015fekillendi\u011fi bir d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7indeyiz.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Teknolojik geli\u015fmeler, interaktif anlat\u0131y\u0131 nas\u0131l etkiliyor?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yani i\u015fte bu teknolojik geli\u015fmelerin interaktif anlat\u0131y\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011finin yal\u0131n \u00f6rneklerini asl\u0131nda \u015feyde g\u00f6rebiliriz ya d\u00fcnyan\u0131n ilk \u00f6nemli film festivallerinden biri biliyorsunuz Venedik ile ba\u015fl\u0131yor. Venedik Film Festivali 2017\u2019de VR filmleri kapsama alan\u0131n\u0131 al\u0131yor yani ayr\u0131 bir bug\u00fcn, bir ba\u015fl\u0131k var. Ayn\u0131 \u015fekilde 2019 y\u0131l\u0131nda Cannes Film Festivali de XR ad\u0131 alt\u0131nda bir ba\u015fl\u0131k a\u00e7t\u0131. Bu iki film festivalinin bunu yapmas\u0131 \u015fu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc yirminci y\u00fczy\u0131l denen zaman dilimi i\u00e7erisinde sinema b\u00fct\u00fcn o y\u00fczy\u0131l\u0131 etkileyen de\u011fi\u015ftiren bir yap\u0131ya sahipti ve bu iki \u00f6nemli festival yeni bir y\u00fczy\u0131l\u0131n \u015fafa\u011f\u0131nday\u0131z, yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nday\u0131z, ve asl\u0131nda olabilecek olan \u015feyleri \u00f6ng\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in bunlar\u0131 ana bir ba\u015fl\u0131k olarak dahil etmeleri asl\u0131nda pek \u00e7ok \u015feyin de\u011fi\u015fece\u011finin, de\u011fi\u015fti\u011finin bir g\u00f6stergesi.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4>\u0130nteraktif deneyimde karakter unsuru farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekte midir?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tabii ki \u015f\u00f6yle de\u011fi\u015fiyor. \u015eimdi normal bir\u2026 herhangi bir anlat\u0131da ister bir kitapta ister bir filmde, normalde siz pasif izler konumdas\u0131n\u0131z ve oradaki seyirci mekanizmas\u0131 nas\u0131l? Perdede seyretti\u011finiz karakterle bir \u00f6zde\u015fle\u015fme mekani\u011fi kuruyorsunuz ve onun \u00fczerinden anlat\u0131ya duygusal olarak dahil oluyorsunuz. Fakat bu tarz yap\u0131mlarda buradaki temel mesele bu.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Yani siz burada bir anlat\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131s\u0131n\u0131z ve siz bilfiil m\u00fcdahale ederek onu de\u011fi\u015ftirerek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek ona kat\u0131lm\u0131\u015f oluyorsunuz. Dolay\u0131s\u0131yla burada asl\u0131nda seyirci de\u011filsiniz, burada kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131z, burada oyuncusunuz, burada anlat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131s\u0131n\u0131z bir par\u00e7as\u0131s\u0131n\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4>\u0130nteraktif deneyim tasarlan\u0131rken hangi ara\u00e7lardan yararlan\u0131labilir?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eimdi bu konuda \u00f6zellikle \u015fey, bu belki bu mesele ilgisi olan arkada\u015flar muhakkak biliyorlard\u0131r. Oyun motorlar\u0131 var. Asl\u0131nda oyun motorlar\u0131 dedi\u011fimiz \u015fey neyi sa\u011fl\u0131yor diye veyahut neden motor deniyor? Normalde herhangi bir i\u015fte 3D programda siz herhangi bir i\u015fte fonu tasarlars\u0131n\u0131z onun hareketlerini falan yapars\u0131n\u0131z. Yapaca\u011f\u0131n\u0131z her \u015feyi sizin yap\u0131yor olman\u0131z gerekiyor. Fakat bu oyun motorlar\u0131nda size o d\u00fcnya sa\u011flan\u0131yor. Yani i\u015fte fiziksel ger\u00e7eklik, g\u00fcne\u015fin a\u00e7\u0131s\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 gibi bir s\u00fcr\u00fc \u015fey siz eskiden bunlara tek tek girmeniz gerekirken Unreal Engine veyahut Unity&#8217;de b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n asl\u0131nda o program sayesinde otomatik olarak ger\u00e7ekle\u015fiyor yani g\u00fcne\u015fin yerini de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde i\u015fte sandalyenin g\u00f6lgesinin yeri otomatik olarak de\u011fi\u015fiyor. Bu da size ciddi bir ne sa\u011fl\u0131yor, bir h\u0131z imk\u00e2n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu anlamda \u00f6zellikle bu alanda bu alan\u0131n geli\u015fmesinde Unreal Engine The Matrix Awakens oyununu oynayanlar veyahut ilgilenenler varsa e\u011fer bakarlarsa bu oyun motoruyla yap\u0131lan bir filmden bahsediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla post-prod\u00fcksiyon a\u015famas\u0131nda \u00f6zellikle VFX alan\u0131nda i\u015fte<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bizim bug\u00fcn deepfake fx olarak diye ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na art\u0131k bir alan var. Post-prod\u00fcksiyon alan\u0131nda \u015fu an bunun tam b\u00f6yle ba\u015f\u0131nday\u0131z ve \u00f6zellikle g\u00f6rsel efekt alan\u0131nda nuke kullananlar ki nuke, g\u00f6rsel g\u00f6rsel efektin amiral gemisi bir program. Bu program\u0131n bir plug-in ile \u015fu anda art\u0131k Unreal Engine ile senkron \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla yeni programlar var. Bu alanda hakikaten geli\u015fmek isteyen insanlar i\u00e7in \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir alan. O y\u00fczden ben buradan belki de en temel duyurunun bu alana ilgisi olun b\u00fct\u00fcn arkada\u015flara \u00f6zellikle bu b\u00f6l\u00fcmde okuyan insanlar\u0131n bu anlamda teknik becerilerini muhakkak surette geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vF0SysNVie0&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=8&amp;t=393s\"><b>06:33<\/b><\/a><b> Filmlerde interaktif deneyimlerden s\u00f6z edebiliyor muyuz?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Late Shift filmi 2016 y\u0131l\u0131nda g\u00f6sterime girdi\u011finde bu alanda bu oyun t\u00fcr\u00fc alan\u0131nda, bu oyun t\u00fcr\u00fc de ne, full motion video olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Tam hareketli video. Doksanlarda denenen, iki binlerde denenen ama o yeterli etkiyi yaratamayan bir t\u00fcrd\u00fc bu \u00e7ok ciddi bir etki yaratt\u0131. Bu oyun t\u00fcr\u00fcn\u00fc k\u0131saca a\u00e7\u0131klamak gerekirse normalde bilgisayar oyunu dedi\u011fimizde hepimizin akl\u0131na bilgisayar grafiklerinden olu\u015fan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler gelir. Fakat bu oyun t\u00fcr\u00fcn\u00fcn temel meselesi filmi alm\u0131\u015f ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere, \u00e7e\u015fitli oyun unsurlar\u0131 koymak. Dolay\u0131s\u0131yla burada siz bu tarz bir oyun oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda normal bir bilgisayar oyununda i\u015fte vurdu\u011funuzda, d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde oradaki \u015feyin bir bilgisayar kahraman\u0131 oldu\u011funu, ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Fakat bu oyun t\u00fcr\u00fcnde sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00fct\u00fcn m\u00fcdahaleler bilfiil ger\u00e7ek bir insan \u00fczerinde oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu y\u00fczden etkile\u015fim ve \u00f6zde\u015fle\u015fme prati\u011fi \u00e7ok daha \u00fcst d\u00fczeyde ve bu film ilk ba\u015ftaki g\u00f6sterim stratejisi dedi\u011fim gibi sinema sinemay\u0131 hedefledi\u011fi i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce ilk ba\u015fta film festivallerinde g\u00f6steriliyor. Ard\u0131ndan sinema salonlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin g\u00f6steriliyor ve en nihayetinde bizim kullanabilece\u011fimiz \u015feye geliyor. \u0130\u015fte \u015feylerin \u00f6nemli oyun platformlar\u0131n\u0131n ma\u011fazalar\u0131nda sat\u0131\u015fa sunuluyor. Biz bu noktadan sonra deneyimleyebildik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu film T\u00fcrkiye&#8217;de T\u00fcrkiye&#8217;deki sinema salonlar\u0131nda g\u00f6sterime girmedi. Fakat g\u00f6sterime girilen sinema salonlar\u0131ndaki izleyici yorumlar\u0131n\u0131 okudu\u011funuz zaman \u00f6zellikle sineman\u0131n geleneklerine ba\u011fl\u0131 izleyicileri \u015foke eden onlara s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir deneyim ya\u015fatan bir filmden bahsediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc film sinema salonunda<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">oynad\u0131\u011f\u0131 zaman o ilk ba\u015fta seyirciler \u00f6zel bir W\u0130F\u0130 a\u011f\u0131na ba\u011flan\u0131yorlar telefonlar\u0131yla ve filmdeki tercih anlar\u0131 telefonlar\u0131na karar olarak d\u00fc\u015f\u00fcyor ve seyirciler o kararlar\u0131 verdiklerinde yaz\u0131l\u0131m seyircinin \u00e7o\u011funlu\u011funa g\u00f6re tercihi bir sonraki sahneye do\u011fru ilerletiyor.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Dolay\u0131s\u0131yla bir sinema filminde normalde biz perdede b\u00fct\u00fcn olup bitenleri seyrederiz. Fakat burada seyirciler, bir b\u00fct\u00fcn olarak ortak bir anlat\u0131y\u0131 in\u015fa ediyorlar. E bu da sinema salonundaki seyir prati\u011finde asl\u0131nda yeni bir topluluk bi\u00e7imini ifade ediyor. Klasik izleme prati\u011finin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir topluluk bi\u00e7imini ifade ediyor. Bu anlamda burada temel olan \u015fey belki de tan\u0131mlamakta veyahut burada ifade etmekte zorland\u0131\u011f\u0131m \u015fey de bu. B\u00fct\u00fcn literat\u00fcre bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda b\u00fct\u00fcn literat\u00fcr\u00fcn yirminci y\u00fczy\u0131l sinemas\u0131 \u00fczerine tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131, konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Auteur kuramdan tutun da i\u015fte seyircinin konumuna kadar. Oysa buradaki auteur kime diyece\u011fiz? \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu kavramlar\u0131, b\u00fct\u00fcn bu tan\u0131mlar\u0131<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">a\u015fan, onlar\u0131 bozan bir yerde oldu\u011fu i\u00e7in bu meselenin kendisi hen\u00fcz hem akademik anlamda, tam olarak ta\u015flar\u0131n yerli yerine oturdu\u011fu bir alan de\u011fil. \u015eey gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz bunu yani 1922\u2019ye gitsek, 2022 y\u0131l\u0131nday\u0131z \u00fc\u00e7 sene \u00f6nceye gitsek ilk akademik makale 1916\u2019da yay\u0131mlan\u0131yor ve sinemaya PhotoPlay diyorlar. Yani oynayan foto\u011fraflar. \u0130lk akademik makale psikoloji alan\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f bir metin ve sineman\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 bu. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize PhotoPlay diyorlar. Yani kavramlar\u0131n yerine oturmas\u0131n\u0131 i\u00e7in zamana ihtiya\u00e7 var. Bu y\u00fczden \u00e7a\u011f\u0131 yakalamak i\u00e7in, i\u00e7inde olan bu de\u011fi\u015fimi anlamak, kavramak i\u00e7in bu yeniliklere a\u00e7\u0131k olmak gerekiyor. Bunlar\u0131n fark\u0131nda olmak gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4>T\u00fcrkiye&#8217;de interaktif sinema \u00f6rnekleri var m\u0131?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yak\u0131n zamanda Eray Din\u00e7 var. Eray Din\u00e7 \u00f6nemli biri. Ayn\u0131 zamanda akademisyen de.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Ben onu k\u0131sa filmleriyle tan\u0131yordum. O \u00f6zellikle bu oyun sinema ili\u015fkisi \u00fczerine Recontact \u0130stanbul serisini ba\u015flatt\u0131. Sonra Recontact Londra diye bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu. Eray Din\u00e7&#8217;in yan\u0131 s\u0131ra \u015fu anda \u00e7ok daha yeni olan, i\u015fte bir interaktif film \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var. Yak\u0131nda bir gen\u00e7 bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n, bir YouTuber\u2019\u0131n bir sayfas\u0131 var. Filmler ve filmler diye. Bir interaktif film denemesi yapt\u0131lar. Ben de merak ediyorum. Bu yirmi bir Ekim&#8217;de sat\u0131\u015fa sunulacak. Uzun i\u015fte ge\u00e7ti\u011fimiz \u015eubat&#8217;tan bu yana u\u011fra\u015f\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte s\u00fcrekli \u015fu tarihte yay\u0131nlanacak bu tarihte yay\u0131nlanacak. \u00c7ok yeni, \u00e7ok \u015feyler var ve bizden \u00f6rneklerin olmas\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00e7ok sevindiriyor beni. \u00c7\u00fcnk\u00fc hani yeni bir y\u00fczy\u0131l\u0131n \u015fafa\u011f\u0131nday\u0131z her anlamda. Ve bir \u00f6nceki y\u00fczy\u0131lda d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir s\u00fcr\u00fc \u015feyi \u0131skalam\u0131\u015f\u0131z ama en az\u0131ndan umuyorum ki bu y\u00fczy\u0131lda en az\u0131ndan biz de hem T\u00fcrkiye akademisi hem \u00f6\u011frencileri b\u00fct\u00fcn bu hengamenin i\u00e7inde bile olsa bence umar\u0131m \u00e7a\u011f\u0131 yakalar\u0131z ve bu alanda \u00fcretimlerde bulunuruz.<\/span><\/p>\n<h4>Alanda kendini geli\u015ftirmek isteyenlere \u00f6nerileriniz var m\u0131?<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ben bunu izleyecek olan arkada\u015flara bu alanda muhakkak surette \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorum ve art\u0131k \u015funu da bilsinler ki yani ben \u00f6\u011frenci oldu\u011fum d\u00f6nemde ben 2005\u2019te ileti\u015fim fak\u00fcltesi okudum ya bu kadar fazla tutorial, bu kadar fazla \u00f6\u011frenme imk\u00e2n\u0131 yoktu. Yani bug\u00fcn \u00fcniversitenin kimli\u011finin de de\u011fi\u015fti\u011fi bir \u015fey. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcniversitedeki hocalardan \u00e7ok daha iyi bir \u015fekilde \u00f6zellikle pandemi s\u00fcrecinde mesela bu alan\u0131n uzmanlar\u0131n\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dersler oldu. Dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k \u00fcniversite bilgiyi aktaran yerin tekeli de\u011fil. Belki 90\u2019larda \u00f6yleydi 2000\u2019lerin ortalar\u0131nda \u00f6yleydi yani \u00fcniversiteye gitmek zorundayd\u0131n\u0131z. Fakat \u015fimdi asl\u0131nda o bilgiyi \u00e7ok daha iyi ba\u015fka yerlerden alabilece\u011finiz kanallar var. Dolay\u0131s\u0131yla belki \u00fcniversiteler de bu anlamda as\u0131l i\u015flevlerine yani ara\u015ft\u0131rma yapma i\u015flevlerine d\u00f6ner yani her anlamda yani hem akademi hem \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir y\u00fczy\u0131lday\u0131z. O y\u00fczden herkes bence uyan\u0131k olsun.<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676150257934-5fdaa925-f97e\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676150257934-5fdaa925-f97e\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Radio broadcasting from traditional to digital<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_50333696869e62df46cc0b\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_93113969069e62df46d246\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_93113969069e62df46d246\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=tORXYtjLSQU&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=8&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_93113969069e62df46d246\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kurtulusozyazici.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kurtulusozyazici.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kurtulusozyazici-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kurtulusozyazici-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kurtulusozyazici-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676150848990\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Kurtulu\u015f \u00d6zya\u011fc\u0131 &#8211; Radyo Yap\u0131mc\u0131s\u0131<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Radio broadcasting from traditional to digital<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\">We talked to Kurtulu\u015f \u00d6zya\u011fc\u0131, who produces content at TRT Radio, about his experience and practices in digital radio broadcasting.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\">Change of traditional radio broadcasting practices in the digital age<\/li>\n<li class=\"li1\">Communication with listeners in digital radio programs<\/li>\n<li class=\"li1\">Changes in program types brought by digital radio<\/li>\n<li class=\"li1\">Change in advertising in radio programs broadcast on digital platforms<\/li>\n<li class=\"li1\">Can anyone broadcast podcasts?<\/li>\n<li class=\"li1\">TRT's corporate digitalization strategies<\/li>\n<li class=\"li1\">The conveniences and challenges that digital developments bring to publishing<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-2945\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-2945 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df46eff98-03197979\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df46eff98-03197979\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df46eff98-03197979\" data-class=\"content-69e62df46eff98-03197979\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-5751\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-5751 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-5751 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><b>\u00a0<\/b><b>Dijitalden Geleneksele Radyoculuk- Kurtulu\u015f \u00d6zyaz\u0131c\u0131<\/b><\/h2>\n<h4><b>Geleneksel radyoculuk pratiklerinin dijital \u00e7a\u011fda de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tabii hala geleneksel radyo dinleniyor ama bunun say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e azal\u0131yor. Art\u0131k biz radyodan \u00e7ok ses iletisi \u00fcst\u00fcne konu\u015fuyoruz. \u00d6zellikle insanlar\u0131n YouTube arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ya da Spotify arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla asl\u0131nda m\u00fczik dinlemeleri de ya da programlar\u0131 dinlemeleri de bir anlamda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde radyo dinlemek anlam\u0131na geliyor. Ayn\u0131 \u015fekilde uygulamalarla podcast<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">uygulamalar\u0131yla, podcast yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla radyo yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f durumda. Biz de tabii buna ayak uydurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kurumsal olarak bir kurum kimli\u011finiz varsa hemen adapte olman\u0131z kolay olmuyor ama hem kurum olarak hem yap\u0131mc\u0131lar olarak bir kere hepsinden \u00f6nemlisi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z programlar\u0131 g\u00fcnl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz art\u0131k. Yani belgesel, ar\u015fiv de\u011feri olan programlara daha fazla yer vermeye ba\u015flad\u0131k. Daha pratik daha belki k\u0131sa s\u00fcreli programlar yapmaya ba\u015flad\u0131k. En az\u0131ndan \u00fcretim a\u015famas\u0131nda kafam\u0131zda tasarlarken bunu <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Yani \u00f6nceden yirmi- yirmi be\u015f dakikal\u0131k, yar\u0131m saatlik hatta bir saatlik programlar \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken \u015fimdi be\u015f dakikal\u0131k, on dakikal\u0131k programlar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131k. Kurumsal olarak da zaten b\u00f6yle bir politika var. Yani geleneksel radyo yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi do\u011fal olarak bizim de yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011fa bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirdi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><b>Dijital radyo programlar\u0131nda dinleyici ile ileti\u015fim nas\u0131l kuruluyor?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6nceden dinleyicilerde programa kat\u0131l\u0131yordu. Tabii ki \u00f6nemli bir \u015fey dinleyicinin programa kat\u0131lmas\u0131 hele canl\u0131 yay\u0131nlara kat\u0131lmas\u0131. Yay\u0131nc\u0131lar i\u00e7in, radyocular i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k dinleyici, sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla size ula\u015f\u0131yor daha \u00e7ok hani eskiden<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">benim ilk y\u0131llar\u0131mda faks arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ula\u015f\u0131rlard\u0131. Hatta mektup yazanlar vard\u0131. Hala var mektup yazan ama \u00e7ok \u00e7ok az tabii ki. \u015eimdi do\u011frudan ula\u015f\u0131yorlar. Programa ula\u015fmak yerine program\u0131n yap\u0131mc\u0131s\u0131na ya da sunucusuna sosyal medyadan ula\u015fmay\u0131 tercih ediyorlar. Bu tabii bizi daha asl\u0131nda sorumlu hale getiriyor. Yani size bir soru soruldu\u011funda daha erken yan\u0131t verme ihtiyac\u0131 duyuyorsunuz. E\u011fer program\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6nemsiyorsan\u0131z dinleyicinin sordu\u011fu soruyu \u00f6nemsiyorsan\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla asl\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yani bu yeni medyayla birlikte sosyal medyalar\u0131n, medyan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte biz de daha aktif konuma ge\u00e7tik diyebiliriz herhalde.<\/span><\/p>\n<h4><b>Dijital radyoculukla birlikte program t\u00fcrlerinde de\u011fi\u015fiklikler oldu mu?<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">TRT i\u00e7in konu\u015fursak e\u011fer yani yirmi y\u0131ldan fazlad\u0131r yakla\u015f\u0131k yirmi be\u015f y\u0131ld\u0131r TRT&#8217;de program yapan biri oldu\u011fum i\u00e7in \u015funu \u00e7ok rahat s\u00f6yleyebilirim Spotify&#8217;\u0131n i\u00e7eri\u011fi, podcastlerin i\u00e7eri\u011fi zaten TRT&#8217;nin y\u0131llard\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131 yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir farkl\u0131 versiyonu. Yani biz y\u0131llard\u0131r s\u00f6z yay\u0131nlar\u0131 dedi\u011fimiz, programlar yap\u0131yoruz. Y\u0131llard\u0131r m\u00fczi\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda belgeseller <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">sohbet programlar\u0131 yap\u0131yoruz. E\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr yay\u0131nlar\u0131 diyoruz buna. Dramalar yap\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin arkas\u0131 yar\u0131nlar, radyo tiyatrosu. \u015eimdi son y\u0131llarda bunlara ilgi artt\u0131 ama fark\u0131 \u015fu, biz tabii bunu daha geleneksel y\u00f6ntemlerle yap\u0131yoruz daha s\u00fcresini uzun tutuyorduk belirli bir yay\u0131n kal\u0131b\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendiriyorduk. \u015eimdi podcast sayesinde Spotify gibi mecralar sayesinde art\u0131k daha k\u0131sa programlar yap\u0131yorsunuz. Sizden \u00f6nce gelen program\u0131n saati yok ya da sizden sonra gelen program\u0131n saati yok. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u015fablon i\u00e7erisinde de\u011fil daha s\u00fcre anlam\u0131nda \u00f6zg\u00fcr programlar yap\u0131l\u0131yor. Bu tabii bizim de bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor. Do\u011fal olarak <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ama hala programl\u0131 yay\u0131nc\u0131l\u0131k yap\u0131yorsan\u0131z belirli bir \u015fablona uyman\u0131z gerekiyor. Sadece \u00fcretim a\u015famas\u0131nda belki daha k\u0131sa programlarla ya da daha \u00f6zg\u00fcn s\u00fcresi olan programlarla bunu de\u011fi\u015ftiriyoruz yani \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyeyim Spotify gibi mecralar asl\u0131nda bizim y\u0131llard\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyi bug\u00fcne uyarlayarak yapt\u0131. \u015eimdi bizde onlara g\u00f6re belki yeniden \u015fekillendiriyoruz yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fi.<\/span><\/h4>\n<h4><b>Dijital platformda yay\u0131mlanan radyo programlar\u0131nda reklamc\u0131l\u0131k de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131 m\u0131?<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Reklamc\u0131lar\u0131n da bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fiyor. Kurumsal anlamda da reklama bak\u0131\u015f de\u011fi\u015fiyor yani \u00f6nceden reklamdan daha uzak durabilen bir kurumsan\u0131z TRT gibi \u00f6rne\u011fin her programa reklam almaya biliyorsunuz. Bug\u00fcn hala TRT Radyo \u00fc\u00e7te reklam yoktur. TRT televizyon ikinci kanal\u0131nda reklam yoktur. Belgeselde reklam yoktur. Belirli alanlarda reklams\u0131z devam edebiliyorsunuz ama art\u0131k maliyetler vesaire o kadar artt\u0131 ki belki de reklams\u0131z yapamayacaks\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla mutlaka sizin de reklama ve reklamc\u0131n\u0131n da size bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fiyordur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0<\/span><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><b>Can anyone broadcast podcasts?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tabii herkes podcast yay\u0131n\u0131 yapabilir ama \u00f6nce podcast yay\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131z bir alan laz\u0131m yani. Nereden yapacaks\u0131n\u0131z? \u0130\u015fte bir Spotify gibi ya da birtak\u0131m servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar var oradan yapabilirsiniz. \u0130\u00e7erik olarak herkes podcast yapabilir mi? Tabii ki podcast yapabilir. Eskiden daha de\u011ferli olan \u015feyler vard\u0131. \u0130\u015fte diksiyon d\u00fczg\u00fcn olsun, T\u00fcrk\u00e7e g\u00fczel olsun, ses tonu etkileyici olsun. Bunlar\u0131n hepsi tabii ki yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z podcast i\u00e7in bir art\u0131 puan ama sesiniz \u00e7ok da g\u00fczel olmayabilir, anla\u015f\u0131l\u0131r konu\u015fman\u0131z yeterli olabilir. Bence art\u0131k i\u00e7erik \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7ok g\u00fczel bir fikir bulduysan\u0131z ve bunu g\u00fczel dile getirebiliyorsan\u0131z podcast yapmaman\u0131z i\u00e7in bir sebep yok.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><b>Kurumsal olarak, TRT dijitalle\u015fmek i\u00e7in neler yap\u0131yor?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y\u0131llard\u0131r TRT dijitalle\u015fme yolunda ilerliyor. Biraz \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi asl\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn radyoculu\u011funu, yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, geri kalmamaya <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. En \u00f6nemlisi TRT Dinle uygulamas\u0131 ve televizyonda TRT \u0130zle uygulamas\u0131. Bunlar ben radyo i\u00e7in konu\u015fay\u0131m, size podcast sunuyorlar. Sadece podcast sunmuyorlar m\u00fczik listeleri sunuyorlar, arkas\u0131 yar\u0131nlar sunuyorlar yani daha \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f ar\u015fiv programlar\u0131 sunuyorlar. Radyoda yap\u0131lm\u0131\u015f programlar\u0131 sunuyorlar yani dinleyici radyoda yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131nda dinleyemiyor ama ka\u00e7\u0131r\u0131yor ama sonradan dinleyebiliyor. Bu programlar\u0131 size sunuyor ve podcast i\u00e7in ayr\u0131 i\u00e7erik sunuyor. Nedir? \u00d6rne\u011fin sesli kitap. Son y\u0131llarda \u00e7ok ilgi g\u00f6r\u00fcyor o sesli kitap. TRT&#8217;de podcast uygulamas\u0131na sesli kitab\u0131 koydu. En \u00f6nemli unsur podcastler yani TRT Dinle uygulamas\u0131, telefon uygulamalar\u0131, televizyon uygulamalar\u0131<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bunlarla ilerliyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda tabii yani vericilerle ilgili ya da yay\u0131n masalar\u0131yla ilgili ya da i\u015fte yirmi be\u015f y\u0131l \u00f6nce bantlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u015fimdi otomasyon sistemiyle \u00e7al\u0131\u015fmak gibi zaten art\u0131k <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">mecbur oldu\u011funuz dijital yenilikler var.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><b>Dijital geli\u015fmeler yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011fa kolayl\u0131klar getirdi mi?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eu an biz podcast yay\u0131n\u0131 yapm\u0131yoruz. \u00d6ncelikle onu s\u00f6yleyeyim. TRT podcast yay\u0131nlar\u0131na yap\u0131mc\u0131lardan haz\u0131r programlar\u0131 al\u0131yor ve podcast ortam\u0131na sunuyor. Dolay\u0131s\u0131yla bizim podcast yapmak i\u00e7in \u00f6zel bir \u015feyimiz yok. St\u00fcdyomuz yok ama \u015fu var, \u00f6rne\u011fin pandemiyle birlikte ben ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131 evde yapmaya ba\u015flad\u0131m. Bir ses kart\u0131 ve iyi bir mikrofonla st\u00fcdyo sesine yak\u0131n bir ses elde edebiliyorsunuz. Dolay\u0131s\u0131yla teknolojik yenilikler asl\u0131nda <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">sizin \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131z\u0131 da geni\u015fletiyor ya da \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda \u00f6rne\u011fin evinizde de kaliteli bir kay\u0131t yapabilme \u015fans\u0131 sunuyor size.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1676150604567-64d6e2fe-d37f\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1676150604567-64d6e2fe-d37f\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Digital Media and Children<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_108177307869e62df46f969\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_166087974069e62df46ff76\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_166087974069e62df46ff76\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WY7XB_EWCns&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=9&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_166087974069e62df46ff76\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/esrabilgic.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/esrabilgic.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/esrabilgic-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/esrabilgic-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/esrabilgic-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1676277318800\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Dr. Esra Ercan Bilgi\u00e7<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Digital Media and Children<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\">We talked with Istanbul Bilgi University Faculty Member Dr. Esra Ercan Bilgi\u00e7 about the Digital Media and Children project<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Digital Media and Children project<\/li>\n<li>Sustainability of the website<\/li>\n<li>The child's place in the digital world<\/li>\n<li>Applications for kids<\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"modal-trg-txt-wrap-7593\" class=\"ult-modal-input-wrapper ult-adjust-bottom-margin\" data-keypress-control=\"keypress-control-enable\" data-overlay-control=\"overlay-control-enable\"><button  data-ultimate-target='#modal-trg-txt-wrap-7593 .btn-modal'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"background:#333333;border-color:#333333;color:#ffffff; \" data-class-id=\"content-69e62df4719e41-71503636\" class=\"btn-modal ult-responsive btn-primary btn-modal-lg overlay-show ult-align-center btn-id-69e62df4719e41-71503636\" data-overlay-class=\"overlay-cornerbottomleft\">For Transcription<\/button><\/div>\n<div class=\"ult-overlay content-69e62df4719e41-71503636\" data-class=\"content-69e62df4719e41-71503636\" id=\"button-click-overlay\" style=\"background:rgba(51,51,51,0.8); display:none;\">\n\t<div class=\"ult_modal ult-fade ult-medium\">\n\t\t<div id=\"ult-modal-wrap-9683\" class=\"ult_modal-content ult-hide\" style=\"border-style:solid;border-width:2px;border-radius:0px;border-color:#333333;\">\n\t\t\t<div class=\"ult_modal-header\" style=\"color:#333333;border-color:#333333;\">\n\t\t\t\t<div class=\"modal-icon\"><i class=\"Defaults-align-left\"><\/i><\/div><h3  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-9683 .ult_modal-title'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-title ult-responsive\">For Transcription<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  data-ultimate-target='#ult-modal-wrap-9683 .ult_modal-body'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  class=\"ult_modal-body ult-responsive ult-html\" style=\"\">\n\t\t\t<\/p>\n<h2><strong>Dijital Medya ve \u00c7ocuk \u2013 Esra Ercan Bilgi\u00e7<\/strong><\/h2>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Dijital medya ve \u00e7ocuk projesi nedir?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dijital medya ve \u00e7ocuk projesi 2016 y\u0131l\u0131ndan beri devam eden bir proje. Amac\u0131m\u0131z dijital d\u00fcnyada anne babalar\u0131 y\u00f6nlendirmek asl\u0131nda. Bu biraz benim kendi deneyimimden yola \u00e7\u0131karak asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, geli\u015ftirdi\u011fim bir proje ve sonra Bilgi \u00dcniversitesi Medya B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;n\u00fcn m\u00fcfredat\u0131na eklemlenmi\u015f olan bir proje. 2016\u2019da bu proje \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyada bu alandaki \u00f6nemli bir akademisyen vard\u0131r herkesin bildi\u011fi Sonia Livingstone. Benim hocamd\u0131 o. Doktora \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 London School of Economics Media b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm. Orada onun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m ve onlar London School of Economics Medya ve \u0130leti\u015fim B\u00f6l\u00fcm\u00fc kapsam\u0131nda, oradaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda bir web sitesi a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131. O web sitesinin duyurusunu yapm\u0131\u015ft\u0131. Bir mail \u00fczerinden bildirmi\u015fti. \u00c7ok ilgin\u00e7 gelmi\u015fti bana. O zaman benim \u00e7ocuklar\u0131m da k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc ve bunun bir benzerini T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7erikle yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ne kadar iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ona yazm\u0131\u015ft\u0131m ve sormu\u015ftum hani bu i\u00e7eri\u011fi biz T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirsek? Ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fi. O da dedi ki neden T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftiriyorsunuz ki? Hani tabii ki istedi\u011finizi T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirin ama T\u00fcrkiye ba\u011flam\u0131nda belki oradaki ailelere y\u00f6nelik, onlar\u0131n da ilgisini \u00e7ekebilecek ba\u015fka i\u00e7erikler de asl\u0131nda \u00fcretilebilir. Ne dersiniz? Bu fikri ben bizim m\u00fcfredat komisyonumuza getirmi\u015ftim. Hani b\u00f6yle bir \u015fey yapsak diye ve sonu\u00e7ta projeyi \u00fcstlendim. Ve orijinal i\u00e7eriklerin de oldu\u011fu, ama oradan da katk\u0131lar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi kurmu\u015f olduk 2016\u2019da ve o d\u00f6nemde bunu bir dersimize eklemledik. Bu i\u00e7erikleri \u00fcretmek i\u00e7in son s\u0131n\u0131f medya \u00f6\u011frencileriyle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda da bir tabii kendimize \u00e7er\u00e7eve belirledik. O \u00e7er\u00e7eve de dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuk haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesiydi. O d\u00f6nemde T\u00fcrkiye&#8217;deki medya ortam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda veya kamuoyunda dijital medya ve \u00e7ocuk ili\u015fkisine y\u00f6nelik T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7eriklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda benim dikkatimi \u00e7eken biraz negatif bir \u00e7er\u00e7eve vard\u0131. Bu negatif \u00e7er\u00e7eve \u00e7ocuklara daha \u00e7ok tabletleri yasaklama, i\u015fte telefonlar\u0131 yasaklama, interneti yasaklama \u00fczerine kurulu bir \u00e7er\u00e7eveydi ve bunun akademik literat\u00fcrle \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi dikkatimi \u00e7ekiyordu. Ben de akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 bu alana kayd\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m. Yani bu platformun a\u00e7\u0131lmas\u0131yla beraber oldu asl\u0131nda. Daha \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m konular daha farkl\u0131yd\u0131. \u0130\u015fte medyada s\u00f6ylem, medyada milliyet\u00e7ilik gibi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yordum. Akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 da dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuklar, \u00e7ocuk haklar\u0131 perspektifinden ne gibi ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131l\u0131yor, buraya y\u00f6nlendirdim ve \u015funu g\u00f6rd\u00fcm ki yasaklama mesaj\u0131 do\u011fru de\u011fil. En ba\u015ftan itibaren bunu tersine \u00e7eviren bir \u00e7er\u00e7eve kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k biz dijital medya ve \u00e7ocukta ve medya \u00f6\u011frencilerimizle birlikte asl\u0131nda 360 derece medya \u00fcretimi yapmaya ba\u015flad\u0131k. Yani web sitesi i\u00e7erikleri, yaz\u0131l\u0131 i\u00e7erikler. Bunun yan\u0131nda bir sosyal medya platformumuz olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6nce Facebook&#8217;ta ba\u015flad\u0131k. O zaman o pop\u00fclerdi. Daha sonra Instagram sayfas\u0131yla, Instagram profiliyle daha ilerlemeye ba\u015flad\u0131k. \u0130nsanlara ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131k ve sonra RGB st\u00fcdyolar\u0131nda yine medya \u00f6\u011frencilerinin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olan bu alandaki uzmanlar\u0131 a\u011f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, uzmanlara soru sordu\u011fumuz bir program serisine ba\u015flad\u0131k. Yakla\u015f\u0131k elli, altm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm \u00e7ektik belki g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr ve orada i\u015fte hukuk\u00e7u akademisyenler, e\u011fitimci akademisyenler, psikolog akademisyenler, sekt\u00f6rden bu alanda i\u015fte oyun geli\u015ftirenler, e\u011fitim, dijital e\u011fitim platformlar\u0131 geli\u015ftirenler gibi pek \u00e7ok uzmandan faydalanarak onlar\u0131n de\u011ferli katk\u0131lar\u0131yla bir seri olu\u015fturduk. Daha sonra podcastlere ba\u015flad\u0131k. Dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuklarla ilgili anne babalar\u0131 bilgilendirmek \u00fczere ula\u015fabilece\u011fimiz her kanaldan \u00e7\u00fcnk\u00fc onlara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ebeveynlere y\u00f6nelik daha \u00e7ok yine. Yani bizim hedef kitlemiz ebeveynler ve \u00f6\u011fretmenler diyebilirim. Onlara y\u00f6nelik i\u00e7erikleri podcast format\u0131nda olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131k. Yine bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan uzmanlardan her zaman katk\u0131 almay\u0131 hedefledik. Radyo program\u0131 da yapt\u0131k gibi yani ger\u00e7ekten bu alanda yap\u0131labilecek her \u015feyi yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve \u00c7o\u00e7a, bizim \u00fcniversitemizin i\u00e7inde yine \u00c7ocuk \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Birimi onlarla ortak i\u015f birliklerimiz oldu. Birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131k. Yine onlar\u0131n podcast programlar\u0131na konuk olduk gibi dijital d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuk haklar\u0131n\u0131 onlarda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131, i\u015f birlikleriyle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck. Bizim bu projede kimin eme\u011fi var diye soracak olursan\u0131z, hoca olarak tabii ben hani bunu koordine ediyorum. Bu ayn\u0131 zamanda bir ders de demi\u015ftim. \u00d6\u011frencilerimiz hem akademik literat\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kal\u0131yorlar tabii, hem o a\u00e7\u0131dan kendilerini geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 buluyorlar bu proje i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken. Hem de \u00fcretim i\u00e7inde yer alm\u0131\u015f oluyorlar. \u0130kisini birle\u015ftiren hani biz ileti\u015fim e\u011fitiminde bunu \u00e7ok konu\u015furuz ya, teorik mi, pratik mi ikisini tam olarak birle\u015ftiren bir proje. Her d\u00f6nem yeni ekip kuruluyor dijital medya ve \u00e7ocuk i\u00e7in. Yani bu ekimde oluyor. Yani her y\u0131l\u0131n ekim ay\u0131nda yeni bir ekip ba\u015fl\u0131yor. Bir s\u00fcre tabi onlar bu i\u015fin i\u00e7ine girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Proje nedir? Ne yapar? Ve bir s\u00fcre sonra \u00fcretimlerine ba\u015fl\u0131yorlar. Oca\u011fa kadar devam ediyorlar. Sonra bir ara tatilimiz oluyor. Ondan sonra mart ay\u0131nda yeni bir ekip kuruluyor. Dolay\u0131s\u0131yla Dijital Medya ve \u00c7ocuk Platformu&#8217;nun \u00fcretimleri daha \u00e7ok ekim ocak aras\u0131nda ve Mart Haziran aras\u0131nda yo\u011funluk g\u00f6steriyor. Yaz tatillerinde uzun bir ara vermi\u015f oluyoruz. Ve bir sonraki ekimde yeni ekibimiz kuruluyor ve tekrar \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015fl\u0131yoruz . Bu \u015fekilde \u015fimdiye kadar ka\u00e7 y\u0131l\u0131 bitirdik? 2016 bahar d\u00f6neminde ba\u015flad\u0131 i\u015fte 2022\u2019nin sonbahar d\u00f6nemine kadar geldik. Bu \u015fekilde ilerleyen bir proje. \u00d6\u011frenci eme\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu ve bu emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6\u011frencilerimizin not ald\u0131\u011f\u0131 bir proje. Genellikle de \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015fler yap\u0131yorlar. \u0130lgi de \u00e7ekiyor g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla. Milyonu ge\u00e7ti. Yani web sitesinin t\u0131klanma oran\u0131 milyonu ge\u00e7ti, \u00e7oktan 1,5 &#8211; 2 milyona do\u011fru gidiyor ve \u015funu g\u00f6r\u00fcyorum. Bu alanda akademik i\u00e7eriklerle beslenen ve ebeveynlere hitap eden bir benzeri san\u0131r\u0131m yok \u015fu anda T\u00fcrkiye&#8217;de hala. T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7erik \u00fcretme anlam\u0131nda. O nedenle ben de \u00e7ok k\u0131ymet veriyorum. \u00c7ok sahipleniyorum projeyi. \u00d6\u011frencilerimiz de \u00e7ok k\u0131ymet verip sahipleniyorlar ve \u00e7ok dikkatli olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu \u00e7ocuk haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinden ayr\u0131lmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, akademik literat\u00fcrdeki son geli\u015fmeleri takip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Zaman zaman y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencilerimizin deste\u011fini al\u0131yoruz. Bir de son d\u00f6nemde \u015fu olmaya ba\u015flad\u0131. Bu alanda \u00f6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fan veri \u00e7ocuk verisi \u00e7al\u0131\u015fan hukuk\u00e7ular. Fark ediyorlar dijital medya ve \u00e7ocu\u011fu. \u0130\u015fte b\u00f6yle katk\u0131lar almaya ba\u015flad\u0131. Diyorlar ki ben \u015funu \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, \u015f\u00f6yle bir geli\u015fme oldu, bunu dijital medya ve \u00e7ocuk i\u00e7in yazabilirim ve bize yaz\u0131 katk\u0131s\u0131 veriyor. B\u00f6yle arkada\u015flar\u0131m\u0131z olmaya ba\u015flad\u0131 veya teyit, biliyorsunuz teyit.org oradan da b\u00f6yle bir katk\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131k daha \u00f6nce. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n o ekibin i\u00e7inde de dijital d\u00fcnya d\u00fcnyada ebeveynlik \u00fczerine bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti. Oradan da bize mesela bu \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili yaz\u0131lar yazsak yay\u0131nlasak\u2026 Konuk yazarlar\u0131m\u0131z olmaya ba\u015flad\u0131. Bir platform olmaya, bir \u00e7ekim merkezi olmaya ba\u015flad\u0131, Dijital Medya ve \u00c7ocuk. Bu da bizim \u00e7ok ho\u015fumuza gidiyor tabii evet.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Web sitesinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini nas\u0131l sa\u011fl\u0131yorsunuz?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Web sitemiz bilgi.edu.tr uzant\u0131l\u0131 halihaz\u0131rda \u015fu anda ve Bilgi \u00dcniversitesi&#8217;nin b\u00f6yle kendi ana sayfas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bilgi.edu.tr uzant\u0131l\u0131 hesaplar\u0131yla ilgili olan hizmet ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u0131\u015f payda\u015f var. Dolay\u0131s\u0131yla biz de sorunlar\u0131m\u0131z oldu\u011funda veya i\u015fte bu sitenin g\u00fcncellenmesi gerekti\u011finde aksayan y\u00f6nleri oldu\u011funda o d\u0131\u015f payda\u015fla haberle\u015fiyoruz. Dijital medya ve \u00e7ocuk WordPress tabanl\u0131 bir web sitesi. Dolay\u0131s\u0131yla onun temas\u0131n\u0131 da sat\u0131n al\u0131rken b\u00f6l\u00fcm b\u00fct\u00e7esinden sade b\u00f6yle durumlar oldu\u011fu zaman hani yeni sat\u0131n al\u0131mlar gerekti\u011fi zaman da o \u015fekilde ilerliyor. Ama emek insan eme\u011fi, \u00f6\u011frencimizin eme\u011fi. Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerimizden katk\u0131 verenler oldu ge\u00e7mi\u015fte. \u015eimdi de halen devam ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Fena da gitmiyor\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Dijital d\u00fcnyada \u00e7ocu\u011fun yeri nedir?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu dijital medya ve \u00e7ocuk projesini besleyen bir ba\u015fka akademik \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131m ben. \u00c7ok yak\u0131n zamanda bitti. 2022 Mart ay\u0131nda tamamlad\u0131\u011f\u0131m bir bap projesiydi orada 2015 \u2013 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de gazetelerde dijital medya ve \u00e7ocuk ili\u015fkisine de\u011finilen haberlerin s\u00f6ylemine bakt\u0131m ve orada da yine \u00e7ocuk haklar\u0131 perspektifinden bunu de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve \u015funu g\u00f6rd\u00fcm. E tabii kamuoyunu da \u015fekillendiriyor. Bu ahlaki panik vurgusu \u00e7ok yayg\u0131n haberlerde hala. Yani 2020\u2019de bitti benim \u00f6rneklemim ama \u00e7ok yayg\u0131n ve dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuk haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesiyle uyumlu de\u011fil. Aileleri pani\u011fe sevk etmenin d\u0131\u015f\u0131nda dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuklar\u0131n dijital medyayla ili\u015fkisini d\u00fczenleme sorumlulu\u011funu neredeyse sadece aileye atfeden bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla haberlerin yaz\u0131lmakta oldu\u011funu ve b\u00f6yle, Dikkat! Aman Uzak Tutun! diyen bir tonlamayla bunlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha net bir \u015fekilde asl\u0131nda g\u00f6rebilmi\u015f oldum. Buradan \u015funa gelmek istiyorum. Bize dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuk haklar\u0131 perspektifi diyeyim veya \u00e7er\u00e7evesi \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor. Elbette riskler var. Bu riskler \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7ocuklar\u0131 bu riskler konusunda bilgilendirmek \u00e7ok \u00f6nemli ve anne babalara d\u00fc\u015fen \u00e7ok ciddi sorumluluklar var. Ancak sorumluluk yaln\u0131zca anne babalar\u0131n olamaz. \u00d6\u011fretmenlere d\u00fc\u015fen sorumluluklar da var ama yine sadece \u00f6\u011fretmenlerin de olamaz ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada asl\u0131nda ortak bir \u00e7a\u011fr\u0131 var. Yani h\u00fck\u00fcmetlere d\u00fczenleme, hukuki d\u00fczenleme yapmalar\u0131 konusunda bu riskleri \u00f6nlemek i\u00e7in, art\u0131 teknoloji \u015firketlerini sorumlulu\u011fa davet etme konusunda aksiyonlar al\u0131n\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bunun fark\u0131nda olunmas\u0131 laz\u0131m. Hani T\u00fcrkiye&#8217;deki kamuoyunun da bunu fark etmesi laz\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sadece anne babalar\u0131 sorumlu tutarak bir yere var\u0131lamayaca\u011f\u0131 ortada. Bu riskler \u00e7ok \u00e7e\u015fitli tabii. \u015eimdi bunlar\u0131n hepsini sayarsak bir ders s\u00fcresi kadar s\u00fcreye ihtiyac\u0131m\u0131z olur ama bu riskler elbette \u00e7ocuklar\u0131n bilin\u00e7lendirilmesi gerek, bilin\u00e7lendirmesini gerektiren riskler. Onlar\u0131n korunmas\u0131 \u00f6nemli. Fakat dijital d\u00fcnyada bizim akl\u0131m\u0131za gelecek tek konu da bu olmamal\u0131. F\u0131rsatlar var. \u00c7ocuklar\u0131n s\u00fcre\u00e7lere kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetli. \u00c7ocuklar\u0131n kendilerini ifade etme haklar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n haber alma haklar\u0131, bilgiye ula\u015fma haklar\u0131, do\u011fru bilgiye, g\u00fcvenilir bilgiye ula\u015fma haklar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Dolay\u0131s\u0131yla bu haklar\u0131n bilincini de yaratmak, kamuoyunda \u00f6nemli diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir de \u015fu \u00e7ocuk dedi\u011fimiz zaman asl\u0131nda \u00e7ocu\u011fun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan da art\u0131k beslenmek \u00e7ok \u00f6nemli. Biz Dijital Medya ve \u00c7ocuk projesinin her d\u00f6nem sonunda de\u011ferlendirmesini yap\u0131yoruz ve kendi projemizde ne gibi eksiklikler g\u00f6r\u00fcyoruz? Bunu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruyoruz ve \u015funu fark ettik. Bizim evet hedef kitlemiz anne babalar. Ancak biz asl\u0131nda web sitemizde veya bu Dijital Medya ve \u00c7ocuk platformunda daha fazla anne baba sesine yer vermeliyiz. Bundan sonra onu yapmay\u0131 hedefliyoruz \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemlerde. Daha fazla \u00e7ocuk sesine yer vermeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc evet akademik d\u00fcnyan\u0131n sesine yer veriyoruz. Uzmanlar\u0131n sesine hep yer verdik \u015fimdiye kadar. Bundan sonra nereye gider? Diye kendimize sordu\u011fumuzda anne babalar\u0131n asl\u0131nda bu konuyu nas\u0131l yorumlad\u0131klar\u0131n\u0131, neler s\u00f6ylemek isteyeceklerini, daha fazla dinleyip onlar\u0131n sesini web sitesinde duyurmak istiyoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n da. Ama hedef kitlemiz hi\u00e7bir zaman do\u011frudan \u00e7ocuklar olmuyor. Orada ba\u015fka bir rol\u00fcm\u00fcz var. Hani do\u011frudan \u00e7ocuklara hitap eden i\u00e7erikler de \u00fcretmiyoruz. Belki ba\u015fka bir projede onu da yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklara y\u00f6nelik hangi uygulamalar\u0131 tercih etmeliyiz?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftiren uygulamalar\u0131 tercih edin. \u00c7ocuklar\u0131n problem \u00e7\u00f6zme becerilerini geli\u015ftirecek uygulamalar\u0131 tercih edin gibi tavsiyeler her zaman uzun vadede daha do\u011fru oluyor evet.<\/span><\/p>\n<p>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"ult-overlay-close top-right\" style=\"width:80px;height:80px; \"><div class=\"ult-overlay-close-inside\">Close<\/div><\/div>\n<\/div>\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1695812111309-7cb3e2c7-53fc\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1695812111309-7cb3e2c7-53fc\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Society 5.0<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_211775954869e62df4723f8\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_155331316069e62df472ab4\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_155331316069e62df472ab4\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_155331316069e62df472ab4\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tpolum5.0.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tpolum5.0.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tpolum5.0-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tpolum5.0-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tpolum5.0-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1695819426884\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Y\u0131ld\u0131z Tu\u011fba Kurtulu\u015f Kara<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Society 5.0<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\">We had a conversation with Y\u0131ld\u0131z Tu\u011fba Kurtulu\u015f Kara, the founder of the Society 5.0 Institute, about the relationship between society and technology.<\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY&amp;t=10s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">00:10<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> What is Society 5.0? <\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY&amp;t=59s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">00:59<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Technology for society\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY&amp;t=169s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">02:49<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Human-favoring balance in the human-robot-artificial intelligence relationship<\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY&amp;t=285s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">04:45<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Criticisms against Society 5.0<\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=by3GSLC6WiY&amp;t=362s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">06:02<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Society 5.0 Institute<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_tta-panel\" id=\"1695812106264-09bc1696-8881\" data-vc-content=\".vc_tta-panel-body\"><div class=\"vc_tta-panel-heading\"><h4 class=\"vc_tta-panel-title\"><a href=\"#1695812106264-09bc1696-8881\" data-vc-accordion data-vc-container=\".vc_tta-container\"><span class=\"vc_tta-title-text\">Youtube Content Production<\/span><\/a><\/h4><\/div><div class=\"vc_tta-panel-body\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div style=\" \" class=\"vc_row wpb_row vc_inner vc_row-fluid apress_inner_row_class_127860575069e62df474db2\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    ><div id=\"zolo_lightbox_97373845169e62df475488\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_97373845169e62df475488\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WMSwBM7TVYo\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_97373845169e62df475488\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/erkansaka.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/erkansaka.jpg 1280w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/erkansaka-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/erkansaka-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/erkansaka-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style3\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element  vc_custom_1695819392831\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ffffff;\">Prof. Dr. Erkan Saka<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"ult-content-box-container\" >\t\t<div class=\"ult-content-box\" style=\"box-shadow: px px px px none;-webkit-transition: all 700ms ease;-moz-transition: all 700ms ease;-ms-transition: all 700ms ease;-o-transition: all 700ms ease;transition: all 700ms ease;\"  data-hover_box_shadow=\"none\"    >\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h4><span style=\"color: #00aeff;\">Youtube Content Production<\/span><\/h4>\n<p class=\"p1\"><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\">Prof. Dr. We talked with Erkan Saka about the @sosyalkafa channel and his content production experiences. <\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCdHuEqQXTc1I2Jta8jTDZmQ\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">@sosyalkafa<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> kanal\u0131n\u0131 ve i\u00e7erik \u00fcretim deneyimlerini konu\u015ftuk. <\/span><\/p>\n<p><strong>Topics<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WMSwBM7TVYo&amp;t=10s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">00:10<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> How did you start producing YouTube content? <\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WMSwBM7TVYo&amp;t=108s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">01:48<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Advantages and disadvantages of content creation processes\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WMSwBM7TVYo&amp;t=255s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">04:15<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Preparatory phase process in content production<\/span><\/li>\n<li><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"><a class=\"yt-core-attributed-string__link yt-core-attributed-string__link--display-type yt-core-attributed-string__link--call-to-action-color\" tabindex=\"0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WMSwBM7TVYo&amp;t=433s\" target=\"\" rel=\"nofollow noopener\">07:13<\/a><\/span><span class=\"yt-core-attributed-string--link-inherit-color\"> Plans for the future<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><!-- Row Backgrounds --><div class=\"upb_color\" data-bg-override=\"full\" data-bg-color=\"\" data-fadeout=\"\" data-fadeout-percentage=\"30\" data-parallax-content=\"\" data-parallax-content-sense=\"30\" data-row-effect-mobile-disable=\"true\" data-img-parallax-mobile-disable=\"true\" data-rtl=\"false\"  data-custom-vc-row=\"\"  data-vc=\"6.8.0\"  data-is_old_vc=\"\"  data-theme-support=\"\"   data-overlay=\"false\" data-overlay-color=\"\" data-overlay-pattern=\"\" data-overlay-pattern-opacity=\"\" data-overlay-pattern-size=\"\"    ><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_171654871069e62df47caf9 vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_99171243169e62df47ce4a hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_sep_140082462469e62df47d143\" class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_left vc_sep_width_100 vc_sep_border vc_sep_pos_align_center noanimation\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span style=\"border-color:#fab417\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><h2 class=\"zolo-separator-title\" style=\"color:#000000; font-weight:bold; \">New Media and Digital Content Production - Training Videos<\/h2><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span style=\"border-color:#fab417\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_44420890869e62df47ec05 vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_95965113969e62df47f035 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_lightbox_121172770169e62df47f2df\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_121172770169e62df47f2df\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Z-Cs0BxxXGY&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=1\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_121172770169e62df47f2df\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-1.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_lightbox_100222062569e62df480931\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_100222062569e62df480931\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HI3aIiQd2yU&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=6\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_100222062569e62df480931\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-6.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_35684575269e62df482b3a hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_lightbox_32805537269e62df482d41\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_32805537269e62df482d41\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=c_2bgc7ZPL8&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=2\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_32805537269e62df482d41\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-2.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_lightbox_81447661769e62df4841a8\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_81447661769e62df4841a8\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5StxANVI2hU&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=7\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_81447661769e62df4841a8\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-7.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_116409512069e62df48626c hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_lightbox_17588669169e62df48648e\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_17588669169e62df48648e\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=dH6IArPnpEY&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=3\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_17588669169e62df48648e\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-3.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_lightbox_57542952169e62df4878f6\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_57542952169e62df4878f6\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5StxANVI2hU&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=7\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_57542952169e62df4878f6\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-8.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_40030472469e62df48a48e hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_lightbox_204274552169e62df48a68c\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_204274552169e62df48a68c\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5pGkhYhtzcE&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=4\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_204274552169e62df48a68c\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-4.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_lightbox_63973308469e62df48bb49\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_63973308469e62df48bb49\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yMpKb8TScwI&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=9\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_63973308469e62df48bb49\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-9.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_31256371669e62df48e222 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_lightbox_109762267769e62df48e3f5\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_109762267769e62df48e3f5\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zzDagT4D7TY&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=5\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_109762267769e62df48e3f5\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-5.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 32px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_lightbox_58779234969e62df48f9d9\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_preview_image lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_58779234969e62df48f9d9\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yMpKb8TScwI&amp;list=PLwYPI_1duI_TTsCejPuaY8nA9L-jZR38O&amp;index=9\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_58779234969e62df48f9d9\"><span class=\"video_preview_image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"209\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Katman-10.png\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" \/><\/span><span class=\"zolo_link_button video_icon_style1\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"80px\" height=\"80px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_204888594369e62df49281f vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_12430156869e62df492d11 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-8 apress_col_id_175197838669e62df493c34 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 56px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<p style=\"text-align: center;\">These training videos have been uploaded to the Odysee media platform. This platform was preferred because it provides an alternative to traditional central server-based platforms and uses blockchain technology.<\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_58241846969e62df494fe1 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_192483367569e62df495fca vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_187825071269e62df4962e8 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_7299953669e62df497218 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_36346823769e62df4981e2 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div  class=\"wpb_single_image wpb_content_element vc_align_center  vc_custom_1680701589481\">\n\t\t\n\t\t<figure class=\"wpb_wrapper vc_figure\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/odysee.com\/@netlab:2?view=content\" target=\"_blank\" class=\"vc_single_image-wrapper   vc_box_border_grey\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"vc_single_image-img\" width=\"150\" height=\"100\"  src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/fr\/thumb\/3\/3a\/Odysee_logo.png\/800px-Odysee_logo.png\" \/><\/a>\n\t\t<\/figure>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_56322832269e62df499484 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-1\/5 apress_col_id_20271176369e62df49a40f hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" data-vc-full-width=\"true\" data-vc-full-width-init=\"false\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_48651469569e62df49b4f7 vc_column-gap-10 vc_row-o-equal-height vc_row-o-content-middle vc_row-flex\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12 apress_col_id_204230988969e62df49b81a hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 140px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><div id=\"zolo_sep_195363332869e62df49baf8\" class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_left vc_sep_width_100 vc_sep_border vc_sep_pos_align_center noanimation\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span style=\"border-color:#ffffff\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><h2 class=\"zolo-separator-title\" style=\"color:#ffffff; font-weight:bold; \">Events Organized within the Scope of the Project<\/h2><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span style=\"border-color:#ffffff\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\r\n<\/div><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 76px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_row-full-width vc_clearfix\"><\/div><!-- Row Backgrounds --><div class=\"upb_content_iframe\" data-controls=\"\" data-viewport-video=\"false\" data-ultimate-video=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=XeNjxZV25Ag\" data-bg-override=\"0\" data-start-time=\"\" data-stop-time=\"\" data-ultimate-video-muted=\"muted\" data-ultimate-video-loop=\"loop\" data-ultimate-video-poster=\"\" data-upb-overlay-color=\"\" data-upb-bg-animation=\"\" data-fadeout=\"\" data-fadeout-percentage=\"30\"  data-parallax-content=\"parallax_content_value\" data-parallax-content-sense=\"30\" data-row-effect-mobile-disable=\"true\" data-img-parallax-mobile-disable=\"true\" data-rtl=\"false\"  data-custom-vc-row=\"\"  data-vc=\"6.8.0\"  data-is_old_vc=\"\"  data-theme-support=\"\"   data-overlay=\"false\" data-overlay-color=\"\" data-overlay-pattern=\"\" data-overlay-pattern-opacity=\"\" data-overlay-pattern-size=\"\"     data-video_fixer=\"true\"><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_76629958269e62df49deec\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_178052857669e62df49e31b hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\t\r\n\r\n<div id=\"image_slider_182523493869e62df49e93b\" class=\"zolo_slick_slider zolo_image_slider slick_bullet_active zolo_slick_slider_holder  dots_style1 arrows_style1 slider_style1  noanimation\" data-center-mode=\"false\" data-desktop-center-padding=\"100px\" data-small-desktop-padding=\"80px\" data-tablet-padding=\"60px\" data-lazy-load=\"progressive\" data-dots=\"true\" data-infinite=\"true\" data-speed=\"900\" data-desktop-show=\"1\" data-small-desktop-show=\"1\" data-tablet-show=\"1\" data-slidestoscroll=\"1\" data-autoplay=\"false\" data-autoplay-speed=\"2000\" data-arrows=\"true\" data-focusonselect=\"false\" data-fade=\"false\" data-variable-width=\"false\" data-mouse-wheel=\"off\" data-animation=\"No Animation\" data-delay=\"500\"><ul class=\"zolo_slick_slider_holder image_slider_holder\"><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-kripto.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"NFT, Kripto Varl\u0131klar ve K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrisi Paneli\" title=\"NFT, Kripto Varl\u0131klar ve K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrisi Paneli\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-kripto.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-kripto-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-kripto-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-kripto-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-kripto-foto.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"NFT, Kripto Varl\u0131klar ve K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrisi Paneli Konu\u015fmac\u0131lar\u0131\" title=\"Soldan sa\u011fa s\u0131ras\u0131yla; O\u011fuz Evren K\u0131l\u0131\u00e7, Bu\u011fra Ayan, Ergin \u015eafak Dikmen\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-kripto-foto.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-kripto-foto-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-kripto-foto-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-kripto-foto-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_10026310669e62df4a24b2 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 70px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h2><b style=\"color: #00aeff;\">Panel<\/b><\/h2>\n<h4><b>NFT, Crypto Assets and the Culture Industry<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 20;\">O\u011fuz Evren K\u0131l\u0131\u00e7, Bu\u011fra Ayan and Dr. \u00c7a\u011fla G\u00fcl \u015eenkarde\u015f participated in the panel moderated by Assoc. Prof. Dr. Ergin \u015eafak Dikmen. The concepts of blockchain technology and crypto assets, which are rapidly growing in our daily lives, were defined. Blockchain technology, which is based on decentralization, proceeds through the community, and therefore, while the personal rights of works and ideas are secured, it is ensured to reach wider audiences. The possibilities offered by crypto assets in the democratization of the internet and the solutions that NFT technology can offer to artists in terms of copyright were discussed. <\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"zolo_lightbox_167168095069e62df4a2b3f\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_with_text lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_167168095069e62df4a2b3f\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ghOzt-WzWXw&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=14&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_167168095069e62df4a2b3f\"><span class=\"zolo_link_button video_icon_style4\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><span class=\"link-text\"><span class=\"videolink-text\" style=\"font-size: 20px; color:#5badff; \">Watch the panel recording<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_127526397369e62df4a4f2d\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_125102611069e62df4a528f hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 70px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h2><b style=\"color: #00aeff;\">Workshop<\/b><\/h2>\n<h4><b>Data Visualization<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Before moving on to the application, Assoc. Prof. Dr. Bilge \u015eeny\u00fcz made a presentation explaining what data visualization is and how to proceed in this process. Data visualization, which can also be defined as a new type of digital narrative, makes data more memorable for the target audience. Python and R are the two most commonly used languages for data visualization. In the data visualization process, we need to create a story, clean the data, and transform the data into a format that we can make sense of. After the theoretical information, an application was made on the RAWGraphs site.\u00a0<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<div id=\"zolo_lightbox_211490662869e62df4a586c\" class=\"zolo_lightbox_wrap link_icon_with_text lightbox_type_video\" data-id=\"zolo_lightbox_211490662869e62df4a586c\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=8NcY9gpK3Vo&amp;list=PLwYPI_1duI_SF72xzudyrsEdqcrdXgoQM&amp;index=13&amp;ab_channel=YeniMedyaAra%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1Laboratuvar%C4%B1NETlab\" class=\"full-link video_lightbox zolo_lightbox_211490662869e62df4a586c\"><span class=\"zolo_link_button video_icon_style4\"><span class=\"zolo_play_btn\">\r\n\t<span class=\"playBut\">\r\n\t<svg version=\"1.1\"\r\n\t xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" xmlns:a=\"http:\/\/ns.adobe.com\/AdobeSVGViewerExtensions\/3.0\/\"\r\n\t x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 213.7 213.7\" enable-background=\"new 0 0 213.7 213.7\"\r\n\t xml:space=\"preserve\">\r\n<polygon class=\"playButtriangle\" id=\"XMLID_18_\" fill=\"none\" stroke-width=\"7\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" stroke-miterlimit=\"10\" points=\"\t73.5,62.5 148.5,105.8 73.5,149.1 \"\/>\r\n<\/svg>\r\n<\/span>\r\n<\/span><\/span><span class=\"link-text\"><span class=\"videolink-text\" style=\"font-size: 20px; color:#5badff; \">Watch the workshop recording<\/span><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_47831884369e62df4a7a11 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\t\r\n\r\n<div id=\"image_slider_27183990869e62df4a7c14\" class=\"zolo_slick_slider zolo_image_slider slick_bullet_active zolo_slick_slider_holder  dots_style1 arrows_style1 slider_style1  noanimation\" data-center-mode=\"false\" data-desktop-center-padding=\"100px\" data-small-desktop-padding=\"80px\" data-tablet-padding=\"60px\" data-lazy-load=\"progressive\" data-dots=\"true\" data-infinite=\"true\" data-speed=\"900\" data-desktop-show=\"1\" data-small-desktop-show=\"1\" data-tablet-show=\"1\" data-slidestoscroll=\"1\" data-autoplay=\"false\" data-autoplay-speed=\"2000\" data-arrows=\"true\" data-focusonselect=\"false\" data-fade=\"false\" data-variable-width=\"false\" data-mouse-wheel=\"off\" data-animation=\"No Animation\" data-delay=\"500\"><ul class=\"zolo_slick_slider_holder image_slider_holder\"><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Ato\u0308lye.png\" class=\"attachment-full\" alt=\"Veri G\u00f6rselle\u015ftirme At\u00f6lye \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 - Bilge \u015eeny\u00fcz\" title=\"Veri G\u00f6rselle\u015ftirme At\u00f6lye \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Ato\u0308lye.png 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Ato\u0308lye-300x169.png 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Ato\u0308lye-1024x576.png 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Ato\u0308lye-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/KBfoto1.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"Veri G\u00f6rselle\u015ftirme At\u00f6lye \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131ndan Bir Kare\" title=\"Veri G\u00f6rselle\u015ftirme At\u00f6lye \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131ndan Bir Kare\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/KBfoto1.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/KBfoto1-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/KBfoto1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/KBfoto1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_198588267669e62df4ac0a7\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_110464765269e62df4ac535 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\t\r\n\r\n<div id=\"image_slider_10711095169e62df4ac70c\" class=\"zolo_slick_slider zolo_image_slider slick_bullet_active zolo_slick_slider_holder  dots_style1 arrows_style1 slider_style1  noanimation\" data-center-mode=\"false\" data-desktop-center-padding=\"100px\" data-small-desktop-padding=\"80px\" data-tablet-padding=\"60px\" data-lazy-load=\"progressive\" data-dots=\"true\" data-infinite=\"true\" data-speed=\"900\" data-desktop-show=\"1\" data-small-desktop-show=\"1\" data-tablet-show=\"1\" data-slidestoscroll=\"1\" data-autoplay=\"false\" data-autoplay-speed=\"2000\" data-arrows=\"true\" data-focusonselect=\"false\" data-fade=\"false\" data-variable-width=\"false\" data-mouse-wheel=\"off\" data-animation=\"No Animation\" data-delay=\"500\"><ul class=\"zolo_slick_slider_holder image_slider_holder\"><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-radyo.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"Platformla\u015fan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Ortam\u0131nda Ses End\u00fcstrisi ve Radyo Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Paneli\" title=\"Platformla\u015fan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Ortam\u0131nda Ses End\u00fcstrisi ve Radyo Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Paneli\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-radyo.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-radyo-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-radyo-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Panel-radyo-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-radyo-foto.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"Platformla\u015fan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Ortam\u0131nda Ses End\u00fcstrisi ve Radyo Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Paneli Konu\u015fmac\u0131lar\u0131\" title=\"Soldan sa\u011fa s\u0131ras\u0131yla; Kurtulu\u015f \u00d6zyaz\u0131c\u0131, Anda\u00e7 I\u015f\u0131k, Halil R. G\u00fcven, Burcu S\u00fcmer, Sinem Aky\u00f6n\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-radyo-foto.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-radyo-foto-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-radyo-foto-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Panel-radyo-foto-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_13298597469e62df4b0cba hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 65px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h2><b style=\"color: #00aeff;\">Panel<\/b><\/h2>\n<h4><b>Audio Industry and Radio Broadcasting in a Platformized Broadcasting Environment<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Moderated by Halil G\u00fcven and with the participation of Kurtulu\u015f \u00d6zyaz\u0131c\u0131, Anda\u00e7 I\u015f\u0131k, Halil G\u00fcven, Burcu S\u00fcmer and Sinem Aky\u00f6n \u00c7elik, the panel started with the narration of Radyo \u0130lef's forty-year journey. Founded in 1975 with the help of UNESCO, the radio studio remained in the background as applied courses had not yet started. In 1982, Lecturer. Assist. R\u0131fat Araz, closed-circuit broadcasting started in the school and students had the opportunity to practice what they had learned in class. Since 2005, Radyo \u0130lef has been broadcasting on the FM91 band. Radyo \u0130lef aims to expand its reach in the new period. Kurtulu\u015f \u00d6zyaz\u0131c\u0131 talked about the transformation of public broadcasting in the digital age through TRT and Anda\u00e7 I\u015f\u0131k talked about new technologies and the future of radio.\u00a0<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_3447338969e62df4b28ef\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_70072413469e62df4b2c40 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"vc_empty_space\"   style=\"height: 70px\"><span class=\"vc_empty_space_inner\"><\/span><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<h2><b style=\"color: #00aeff;\">Workshop<\/b><\/h2>\n<h4><b>Science Communication Workshop<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">The workshop, organized as part of the STS 2022 Conference, started with the presentation of the NETlab New Media Research Laboratory. It was explained what NETlab does in the field of science communication and how it supports researchers in communicating their scientific work to people from different fields and levels by using the possibilities of digital media. Projects on the platform were examined. What can be done with 360-degree video in the field of science communication was discussed through the project on the website. Participants experienced 360 video technology with their own cell phones. In the application part, an example of data visualization was also made through open source platforms. <\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_53793850269e62df4b47e3 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\t\r\n\r\n<div id=\"image_slider_84835728469e62df4b49aa\" class=\"zolo_slick_slider zolo_image_slider slick_bullet_active zolo_slick_slider_holder  dots_style1 arrows_style1 slider_style1  noanimation\" data-center-mode=\"false\" data-desktop-center-padding=\"100px\" data-small-desktop-padding=\"80px\" data-tablet-padding=\"60px\" data-lazy-load=\"progressive\" data-dots=\"true\" data-infinite=\"true\" data-speed=\"900\" data-desktop-show=\"1\" data-small-desktop-show=\"1\" data-tablet-show=\"1\" data-slidestoscroll=\"1\" data-autoplay=\"false\" data-autoplay-speed=\"2000\" data-arrows=\"true\" data-focusonselect=\"false\" data-fade=\"false\" data-variable-width=\"false\" data-mouse-wheel=\"off\" data-animation=\"No Animation\" data-delay=\"500\"><ul class=\"zolo_slick_slider_holder image_slider_holder\"><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1226\" height=\"690\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Panel-kripto.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"\" title=\"Panel-kripto\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Panel-kripto.jpg 1226w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Panel-kripto-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Panel-kripto-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Panel-kripto-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1226px) 100vw, 1226px\" \/><\/div><\/li><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-scaled.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"\" title=\"STS---Bilim-workshop-2\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-scaled.jpg 2560w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-768x432.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-workshop-2-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/div><\/li><li><div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-scaled.jpg\" class=\"attachment-full\" alt=\"\" title=\"STS---Bilim-Workshop\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-scaled.jpg 2560w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-300x169.jpg 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-768x432.jpg 768w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/STS-Bilim-Workshop-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_186510641869e62df4b95aa\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_39005205769e62df4b98f2 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-8 apress_col_id_30454561769e62df4baccb hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><div id=\"zolo_sep_53515040569e62df4baf16\" class=\"vc_separator wpb_content_element vc_separator_align_center vc_sep_width_100 vc_sep_border vc_sep_pos_align_center noanimation\" data-animation = \"No Animation\" data-delay = \"500\" ><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_l\"><span style=\"border-color:\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span><h2 class=\"zolo-separator-title\" style=\"\">Supporting Institution<\/h2><span class=\"vc_sep_holder vc_sep_holder_r\"><span style=\"border-color:\" class=\"vc_sep_line\"><\/span><\/span>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_122549812269e62df4bce41 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_213512660569e62df4bdf46\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_172051177569e62df4be1b5 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_185839324269e62df4bf223 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_166409394569e62df4c02bb hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div  class=\"wpb_single_image wpb_content_element vc_align_center\">\n\t\t\n\t\t<figure class=\"wpb_wrapper vc_figure\">\n\t\t\t<div class=\"vc_single_image-wrapper   vc_box_border_grey\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"267\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logo_ktb_orta_tu\u0308rkc\u0327e.png\" class=\"vc_single_image-img attachment-full\" alt=\"T.C. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Logosu\" title=\"T.C. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Logosu\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logo_ktb_orta_tu\u0308rkc\u0327e.png 500w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logo_ktb_orta_tu\u0308rkc\u0327e-300x160.png 300w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/div>\n\t\t<\/figure>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_85676749069e62df4c1ed1 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div  class=\"wpb_single_image wpb_content_element vc_align_center\">\n\t\t\n\t\t<figure class=\"wpb_wrapper vc_figure\">\n\t\t\t<div class=\"vc_single_image-wrapper   vc_box_border_grey\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"843\" height=\"596\" src=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Gelecek-Genc\u0327lerin-Logo-01.png\" class=\"vc_single_image-img attachment-full\" alt=\"Gelecek Gen\u00e7lerin K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrileri Destek Program\u0131 Logosu\" title=\"Gelecek Gen\u00e7lerin K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrileri Destek Program\u0131 Logosu\" srcset=\"https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Gelecek-Genc\u0327lerin-Logo-01.png 843w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Gelecek-Genc\u0327lerin-Logo-01-300x212.png 300w, https:\/\/netlab.media\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Gelecek-Genc\u0327lerin-Logo-01-768x543.png 768w\" sizes=\"(max-width: 843px) 100vw, 843px\" \/><\/div>\n\t\t<\/figure>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_200792902769e62df4c3b03 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-2 apress_col_id_115290205269e62df4c4aaf hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div data-row-text-color=\"dark\" style=\" \" class=\"vc_row wpb_row zolo_wpb_row vc_row-fluid apress_row_class_53373575669e62df4c5b96\"><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-3 apress_col_id_77208768469e62df4c5ecc hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-6 apress_col_id_53302599069e62df4c6eac hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\">\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"page\" title=\"The content of this project, prepared with the support of the Ministry of Culture and Tourism, in no way reflects the views of the Ministry of Culture and Tourism and the sole responsibility for the content belongs to the contractor.\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: center;\">The content of this project, prepared with the support of the Ministry of Culture and Tourism, in no way reflects the views of the Ministry of Culture and Tourism and the sole responsibility for the content belongs to the contractor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-3 apress_col_id_119421893369e62df4c81c0 hover_style_none\"><div class=\"layer vc_column-inner\"  ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dijital \u0130\u00e7erik \u00dcretimi ve \u00d6tesi Proje Amac\u0131 \"Ku\u0308ltu\u0308r Endu\u0308strilerinde \u0130stihdam Edilecek Genc\u0327lerin \u0130c\u0327erik U\u0308retme Becerilerinin Geli\u015ftirilmesi\" projesinin amac\u0131 k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrileri \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, interaktif medya alan\u0131nda uzmanla\u015fmak ve g\u00f6rsel i\u015fitsel i\u00e7erik \u00fcretmek isteyen 16-29 ya\u015f aras\u0131ndaki gen\u00e7lerin dijital beceri d\u00fczeylerini art\u0131rmakt\u0131r.<span class=\"read_more_area\"><a class=\"read-more\" href=\"https:\/\/netlab.media\/en\/proje\/kultur-endustrisi\/\"> Devam\u0131... <\/a><\/span>","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":4040,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4855"}],"collection":[{"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4855"}],"version-history":[{"count":47,"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4862,"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4855\/revisions\/4862"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/netlab.media\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}